గానమూర్తే - త్యాగరాజస్వామి కృతి

త్యాగరాజస్వామి వారు రచించిన కృష్ణుని కృతులలో గానమూర్తే ప్రత్యేకమైనది. శ్రీకృష్ణుని వైభవాన్ని అద్భుతంగా సంస్కృతంలో సద్గురువులు ఆవిష్కరించారు. లక్ష్మీ స్వరూపమైన నారీమణి రుక్మిణి. మరి ఆమె మనసులో భావించి స్థిరం చేసుకున్న పురుషుడు ఆ జగదోద్ధారకుడు కాక ఎవరవుతారు? త్రిభువనాలను పాలించే జగన్మోహనాకారుడు రుక్మిణి మధురభక్తికి వశుడైనాడు. ఈ కృతిలో త్యాగరాజస్వామి అంతర్దృష్టితో పాటు విద్వత్తు కూడా గోచరమవుతుంది. కృష్ణుని జీవితంలో ప్రతి ముఖ్యమైన ఘట్టాన్ని కూడా ఆయన స్పృశించారు. వెన్నను దొంగిలిచిన నందకుమారునిగా, అర్జునుని మిత్రునిగా, నల్లని మేఘము వంటి తేజస్సు కలవానిగా, పార్వతీదేవి సోదరునిగా, నరకాసురుని సంహరించిన వానిగా మనోజ్ఞంగా వర్ణించారు.

సాహిత్యం
=======
గానమూర్తే శ్రీకృష్ణ వేణుగానలోల త్రిభువన పాల పాహి

మానినీమణి శ్రీరుక్మిణి మానసాపహార మారజనక దివ్య

నవనీతచోర నందసత్కిశోర నరమిత్ర ధీర నరసింహ శూర
నవమేఘ తేజ నగజా సహజ నరకాంతకాజ నత త్యాగరాజ

భావం
======

వేణుగానలోలుడవు, ముల్లోకములను పాలించేవాడవు, గానమూర్తివైన శ్రీకృష్ణా! నన్ను రక్షింపుము. నారీశిరోమణి అయిన రుక్మిణీదేవి మనసును దోచుకున్నవాడవు, మన్మథునికి జనకుడవు, దివ్యగానమూర్తివి అయిన శ్రీకృష్ణా! నన్ను రక్షింపుము. వెన్నదొంగవు, నందుని ముద్దుబిడ్డవు, అర్జునునికి మిత్రుడవు, ధీరుడవు, నరసింహుడవు, శూరుడవు. క్రొత్త మేఘముల వంటి కాంతి కలవాడవు, పార్వతీదేవి సహోదరుడవు, నరకాసురుని సంహరించిన వాడవు, బ్రహ్మ, శివులచే నుతించబడినవాడవు, గానమూర్తివైన శ్రీకృష్ణా! నన్ను రక్షింపుము.

శ్రవణం
=======

గానమూర్తి రాగంలో కూర్చబడిన ఈ కృతిని మహారాజపురం సంతానం గారు ఆలపించారు.