13, సెప్టెంబర్ 2026, ఆదివారం

నగు మోము కన లేని - త్యాగరాజస్వామి కృతి


నగు మోము కన లేని నా జాలి తెలిసి
నన్ను బ్రోవరాదా శ్రీ రఘువర నీ (నగు)

నగరాజధర నీదు పరివారులెల్ల
ఒగి బోధన జేసే వారలు కారేయటులుండుదురే నీ (నగు)

ఖగరాజు నీ యానతి విని వేగ చనలేడో
గగనానికి yiలకు బహుదూరంబనినాడో
జగమేలే పరమాత్మ ఎవరితో మొరలిడుదు
వగ జూపకు తాళను నన్నేలుకోరా త్యాగరాజ నుత నీ (నగు)

ఓ శ్రీరామా! నీ చిరునవ్వు కనబడక నా హృదయం ఎంతగా వేదన చెందుతోందో తెలిసి కూడా నన్ను రక్షింపవా? పర్వతరాజుని ధరించినవాడా! నీ పరివారమంతా నీకు నా దుఃఖాన్ని వినిపించి, నన్ను అనుగ్రహించమని బోధించేవారు కారా? నీ ఆజ్ఞను విని గరుత్మంతుడు వెంటనే వచ్చుటలేదా? ఆకాశానికి, భూమికి ఎంతో దూరమని అతడు భావించుచున్నాడా? జగత్తునంతటినీ ఏలుచున్న పరమాత్మా! నీవు తప్ప నేను ఎవరి ఎదుట నా మొర వినిపించుకొందును? నాపై నిర్లక్ష్యదృష్టి చూపకుము; ఈ వేదనను నేను సహింపలేను. నన్ను దయతో ఏలుకొనుము, త్యాగరాజునుతుడవైన శ్రీరామా!

ఈ కృతిలో భక్తుని ఆర్తి ఎంతో సన్నిహితమైనది. రాముని “నగుమోము” అనేది కేవలం చిరునవ్వు కాదు—భక్తుని అంతరంగాంధకారాన్ని తొలగించే కరుణాకటాక్షం. ఆ దివ్యస్మితం దర్శనానికి నోచుకోక త్యాగరాజస్వామి కలత చెందుతున్నారు. రాముని పరివారమంతా తన బాధను ప్రభువుకు తెలియజేయలేరా అని ప్రశ్నించడం, తనకు రామునితో ఉన్న ఆత్మీయ సంబంధాన్నీ, కరుణ కోసం ఎదురుచూసే అమాయకమైన విశ్వాసాన్నీ వ్యక్తం చేస్తుంది.

“ఖగరాజు” గరుత్మంతుని ప్రస్తావనలో భక్తుని ఆతురత మరింత స్పష్టమవుతుంది. రాముని ఆజ్ఞ లభిస్తే గరుడుడు క్షణంలో వచ్చి రక్షించగలడని తెలిసిన భక్తుడు, ఆలస్యం ఎందుకని బాధతో అడుగుతున్నాడు. చివరికి “ఎవరితో మొరలిడుదు?” అన్న వాక్యం అనన్యశరణాగతికి పరాకాష్ఠ. సర్వలోకాధిపతియైన రాముడే తనకు ఏకైక ఆశ్రయమని, ఆయన నిరాసక్తతను తాను భరించలేనని చెప్పి, ప్రేమతో కూడిన విరహభక్తిలో తనను ఏలుకోవాలని వేడుకుంటున్నారు.

అభేరి రాగం ఈ కృతిలోని కరుణ, ఆర్తి, ఆశ్రితవాత్సల్య భావాలకు అత్యంత అనుకూలమైనది. దాని మృదువైన స్వరసంచారాలు భక్తుని హృదయంలోని నిస్సహాయతను, “నగుమోము” దర్శనం కోసం కలిగే తపనను హృద్యంగా పలికిస్తాయి. అదే సమయంలో అభేరిలో అంతర్లీనంగా ఉన్న మాధుర్యం, రాముని కరుణపై భక్తునికి ఉన్న అచంచల విశ్వాసాన్ని నిలబెడుతుంది. అందుచేత ఈ రాగం కేవలం దుఃఖాన్ని మాత్రమే కాక, పరమాత్మ రూపం అగోచరం కావటం వల్ల కలిగే విచారం వెనుక దాగి ఉన్న దైవసాన్నిధ్యపు ఆశను, ప్రభువు చిరునవ్వు లభిస్తుందనే నిరీక్షణను అత్యంత సహజంగా పలికిస్తుంది. ఈ కృతిని మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ గారు ఆలపించారు

కామెంట్‌లు లేవు:

కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి

వినాయక వ్రతకల్పం — ఆధ్యాత్మిక అంతరార్థం

వినాయక వ్రతకల్పం మనసును శుద్ధి చేసి, వివేకంతో జీవించమని నేర్పే ఆధ్యాత్మిక సాధన. ఏ పూజలోనైనా ఆచమనం శరీర–మనస్సుల శుద్ధికి సంకేతం. ప్రాణాయామం చ...