21, సెప్టెంబర్ 2026, సోమవారం

వాసుదేవయని వెడలిన - త్యాగరాజస్వామి కృతి


వాసుదేవయని వెడలిన యీ దౌవారికుని గనరే

వాసవాది సురపూజితుఁడై వారిజనయనుని మదినిదలఁచుచును

నీరుకావి దోవతులను గట్టి నిటలమునను శ్రీచూర్ణముఁ బెట్టి
నారి వెడలి యీ సభలోఁ జుట్టి సారెకు బంగరు కోలను బట్టి

మాటిమాటికిని మీసము దువ్వి మన్మథరూపుఁడు తానని క్రొవ్వి
దాటి దాటి పడుచును తానివ్విధంబునఁ బలుకుచు పకపక నవ్వి

బాగుమీర నటనము చేయుచును పతితపావనుని తా వేఁడుచును
రాగతాళగతులను బాడుచును త్యాగరాజసన్నుతుని బొగడుచును

వాసుదేవా అని పిలుస్తూ వస్తున్న ఈ ద్వారపాలకుణ్ణి చూడండి! ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలచే పూజింపబడే శ్రీమహావిష్ణువును, కమలాల వంటి కన్నులు గల ఆ వాసుదేవుణ్ణి మనసులో తలచుకుంటూ, ఎర్రతి మడిగ ధోవతులను చక్కగా కట్టుకొని, నుదుటిపై శ్రీచూర్ణాన్ని నామములుగా ధరించి, మళ్లీ మళీ రంగస్థలములో గుండ్రముగా మధ్య తిరుగుతూ, చేతిలో బంగారు కోలును పట్టుకొని ద్వారపాలకుడు రంగస్థలమును ప్రవేశించు ముచ్చటి చూడండి. మాటిమాటికీ తన మీసాలను దువ్వుకుంటూ, తానే మన్మథుడంత అందగాడిననే గర్వంతో ఉప్పొంగుతూ, పెద్ద పెద్ద అడుగులు వేస్తూ అటూ ఇటూ తిరుగుతూ, తనదైన రీతిలో మాటలు పలుకుతూ పకపకా నవ్వుతూ ద్వారపాలకుడు సభలో ప్రవేశించే విధమును చూడండి. ఎంతో చక్కగా, ఆకట్టుకునేలా నటన చేస్తూనే పతితులను కూడా పవిత్రులను చేసే ఆ పరమాత్మను ప్రార్థిస్తున్నాడు; రాగం, తాళం, గతి అన్నీ సమన్వయంగా పాటిస్తూ గానం చేస్తున్నాడు, త్యాగరాజస్వామి స్తుతించిన శ్రీరాముణ్ణి భక్తితో పొగుడుతున్నాడు. ఆ విధముగా ద్వారపాలకుడు రంగస్థలమును ప్రవేశించు ముచ్చటను చూడండి.  

ప్రహ్లాద భక్త విజయము త్యాగరాజస్వామి రచించిన ప్రసిద్ధ యక్షగానాలలో ఒకటి. ప్రహ్లాదుని అచంచలమైన శ్రీహరి భక్తి ఈ నాటకానికి ప్రధాన ఇతివృత్తం. కథను ముందుకు నడిపించడానికి త్యాగరాజస్వామి కీర్తనలు, దరువులు, పద్యాలు, సంభాషణలను ఎంతో అందంగా ఉపయోగించారు. అందులో వాసుదేవయని వెడలిన యీ దౌవారికుని గనరే అనే రచన ద్వారపాలకుని రంగప్రవేశానికి సంబంధించిన దరువు. నాటక ప్రదర్శనలో ఒక పాత్ర రంగస్థలంలోకి ప్రవేశించే సందర్భాన్ని సంగీతం, నృత్యం, అభినయంతో పరిచయం చేసే రచనను సాధారణంగా ప్రవేశ దరువుగా భావిస్తారు. ఈ ద్వారపాలకుని ప్రవేశం ద్వారా కథలో భక్తితో పాటు హాస్యం, నాటకీయత కూడా చోటుచేసుకుంటాయి. ప్రహ్లాద భక్త విజయములో త్యాగరాజస్వామికి సంగీతం, సాహిత్యం, నాటకం మీద ఉన్న సమగ్ర పట్టును చూపించే ఆసక్తికరమైన సందర్భాలలో ఇది ఒకటి. 

ఈ కృతిని కల్యాణి రాగంలో స్వరపరచబడింది. ఎం ఎల్ వసంతకుమారి గారు ఈ కృతిని ఆలపించారు.  

కామెంట్‌లు లేవు:

కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి

భవనుత నా హృదయమున రమింపుము - త్యాగరాజస్వామి కృతి

భవనుత నా హృదయమున రమింపుము బడలిక దీర భవతారక నాతో బహుపల్కిన బడలిక దీర కమల సం"భవనుత" పవనసుతప్రియ తనకై తిరిగిన బడడలిక దీర భవనము చేరి న...