27, సెప్టెంబర్ 2026, ఆదివారం

బారో కృష్ణయ్యా - కనకదాసు కృతి



బారో కృష్ణయ్యా నిన్న భక్తర మనెగీగ కృష్ణయ్యా

బారో నిన్న ముఖ తోరో నిన్న సరి యారో జగదర శీలనే

అందుగే పాడగవు కాలందుగె కిరు గెజ్జె ధిం ధిమి
ధిమి ధిమి ధిమిరెనుత పొంగొళలనూదుత బారయ్యా

కంకణ కరదల్లి పొన్నుంగుర హొళెయుత కింకిణి కిణి కిణి కిణిరెనుత
పొంగొళలూదుత బారయ్యా బారో కృష్ణయ్యా 

వాస ఉడుపిలి నెలెయాది కేశవనే దాస నిన్న పద దాస
దాస నిన్న పద దాస నిన్న పద దాస సలహలు బారయ్యా

ఓ కృష్ణయ్యా! నీ భక్తుల ఇంటికి ఇప్పుడే రావయ్యా! వచ్చి నీ అందమైన ముఖాన్ని మాకు చూపించయ్యా. ఈ జగత్తులో నీకు సాటి మరెవరు ఉన్నారు? కాళ్లకు అందెలు, చిన్న చిన్న గజ్జెలు ధరించి, అవి ధిం ధిమి ధిమి ధిమి అని మధురంగా మోగుతుండగా, వేణువును ఊదుతూ మా ఇంటికి రావయ్యా. చేతులకు కంకణాలు, వేళ్లకు బంగారు ఉంగరాలు మెరుస్తుండగా, కింకిణి కిణి కిణి అని గజ్జెలు సవ్వడి చేస్తుండగా, వేణుగానం వినిపిస్తూ రావయ్యా. ఉడుపిలో కొలువై ఉన్న కేశవా! నేను నీ దాసుడను, నీ పాదదాసుడను. నన్ను కాపాడి ఆదరించేందుకు నా దగ్గరకు రావయ్యా, ఓ కృష్ణయ్యా!

కనకదాసు (1509-1609):

ఉడిపి క్షేత్రంలో ఒకప్పుడు బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే ప్రవేశం ఉండేది. తిమ్మప్ప నాయకుడనే నిమ్న జాతికి చెందిన భక్తుడు తన గురువైన వ్యాసతీర్థుల వారి అనుగ్రహంతో కనకదాసుగా నామం పొందాడు. ఆతడు ఉడిపి శ్రీకృష్ణుని దర్శనానికి రాగా నాటి వ్యవస్థ అతనిని అనుమతించలేదు. అచంచలమైన భక్తితో కనకదాసు నెలల తరుబడి గుడి వెనుక భాగాన ఉండి, ఆహారం వండుకొని, తిని స్వామిని కొలిచాడు, అనేక అద్భుతమైన రచనలు చేశాడు. అతని భక్తికి మెచ్చి కృష్ణుడు అనుగ్రహించి వెనుకకు తిరిగి గోడను పగులగొట్టి కనకదాసుకు దర్శనమిచ్చి అనుగ్రహించాడు. భక్తికి కులం అడ్డు కాదు అన్నది నిరూపించాడు. కనకదాసు దాస సాంప్రదాయంలో అనేక రచనలతో పేరొంది నిండు నూరేళ్లూ జీవించి తరించాడు. ఆ కనకునికి దర్శనమిచ్చిన పగులగొట్టబడిన గోడే ఈ కనకన కిడి. మందిరం బయట నుండి స్వామిని చూసే అవకాశం ఈ కిటికీ కలిగిస్తుంది. భక్తుని కోసం స్వామే వెనుదిరిగినప్పుడు మనం కులం అనే జాడ్యాన్ని వదిలించుకోలేమా? మొదటి చిత్రంలో గోపురం కింద కనకన కిడి. అందుకే ఉడిపిలో కృష్ణుడు ప్రధాన ద్వారానికి వెను దిరిగి ఉంటాడు. 

కనకదాసు 240 కు పైగా కీర్తనలు రచించాడు. వీటిలో ఉగభోగ రచనలు ఎంతో ప్రసిద్ధి.

కనకదాసు రచించిన ఈ కృతి రాగమాలికగా మాండ్, పీలు, జోన్‌పురి రాగాలలో స్వరపరచబడింది. దీనిని ఎమ్మెల్ వసంతకుమారి గారు ఆలపించారు. 

కామెంట్‌లు లేవు:

కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి

యంత్రోద్ధారక హనుమాన్ - హంపి

హంపిలోని తుంగభద్రానది ఒడ్డున ఉన్న చక్రతీర్థం సనాతనమైనది. రాములవారు వాలిని వధించిన తరువాత సుగ్రీవుని కిష్కింధకు రాజుగా చేసిన స్థలమిది. విజయనగ...