27, సెప్టెంబర్ 2026, ఆదివారం

సకలేంద్రియములార జరుగ సమయము గాదు - భద్రాచల రామదాసు కృతి



సకలేంద్రియములార జరుగ సమయము గాదు సద్దు సేయక యుండరే
ప్రకటముగ మా యింట పండుగై జానకీపతిపూజ సేయు వేళ మీరు  

నిరతము పదునాలుగు భువనములు కుక్షిలో నిర్వహించెడి స్వామిని
ఇరవుగను నా హృదయకమలకర్ణిక మధ్యమున భక్తి నుంచుకొనియు
శరణాగతత్రాణ బిరుదు గల్గిన తండ్రి కరుణింపుమని వేడుచు
నరసింహదేవులకు పంచామృత స్నానమొనరించు వేళ మీరు    

శిరమునను శతకోటి సూర్యులను మించు భాసుర కిరీటమును ధరించి
హరి పాద కమలములకును మంచి స్వర్ణంపు పూవులను పూజ చేసి
ఉరు ధూప దీప నైవేద్య తాంబూలాది సకలోపచారములొసగి
సరస భద్రాద్రీశునకు రామదాసుండు సాష్టాంగ నతి సేయు వేళ మీరు

ఓ నా ఇంద్రియములారా! ఇది మీరు మీ ఇష్టానుసారం ప్రవర్తించే సమయం కాదు; ఎలాంటి అలజడి చేయకుండా నిశ్చలంగా ఉండండి. మా ఇంట్లో జానకీపతియైన శ్రీరాముని పూజ జరుగుతున్న ఈ వేళ నాకు మహాపండుగ వంటిది. పదునాలుగు భువనాలనూ తన కుక్షిలో నిరంతరం నిలిపి పోషించే ఆ పరమాత్మను నా హృదయకమలంలోని కర్ణిక మధ్యలో భక్తితో నిలుపుకొని, శరణాగతులను రక్షించడం తన బిరుదుగా కలిగిన తండ్రీ! నన్ను కరుణించు అని ప్రార్థిస్తూ నరసింహదేవునికి పంచామృతాలతో అభిషేకం చేస్తున్నాను. శిరస్సుపై వందకోట్ల సూర్యుల కాంతిని మించిన ప్రకాశవంతమైన కిరీటాన్ని ధరించిన శ్రీహరి పాదకమలాలను మంచి బంగారు పుష్పాలతో పూజించి, ధూపం, దీపం, నైవేద్యం, తాంబూలం మొదలైన సమస్త ఉపచారాలను భక్తితో సమర్పిస్తున్నాను. చివరగా మనోహరుడైన భద్రాద్రీశుని సన్నిధిలో రామదాసు తనను తాను పూర్తిగా సమర్పించుకొని సాష్టాంగ నమస్కారం చేస్తున్న ఈ పవిత్రమైన పూజావేళలో, ఓ ఇంద్రియములారా! మీ చంచలత్వాన్ని విడిచి మౌనంగా, ఏకాగ్రతతో భగవంతునిపైనే నిలిచి ఉండండి అని రామదాసు తన ఇంద్రియాలనే సంబోధిస్తూ ఈ కీర్తనలో వేడుకుంటున్నారు.

మోహన రాగంలో స్వరపరచబడిన ఈ భద్రాచల రామదాసు కృతిని శేషులత విశ్వనాథ్ గారు ఆలపించారు.  

ఇన్ను దయబారదె దాసన మేలె - పురందరదాసుల కృతి

 

ఇన్ను దయబారదె దాసన మేలె 
పన్నగశయన శ్రీపరమపురుష హరియే 

నానా దేశగళల్లి నానా బందుగళల్లి
నానా యోనిగళల్లి నలిదు పుట్టి
నాను నన్నదు ఎంబ నరకదొళగె బిద్దు
నీనె గతియెందు నంబిద దాసన మేలె

మనోవాకాయదింద మాడువ కర్మవు
దానవాంతక నినగె దానవిత్తె
ఏను మాడిదరేను ప్రాణ నిన్నదు స్వామి
శ్రీనాథ పురందర విఠలన దాసన మేలె 

ఓ ఆదిశేషునిపై శయనించే పరమపురుషుడవైన శ్రీహరీ! నీ దాసుడనైన నాపై ఇంకా నీకు దయ కలగలేదా? ఎన్నో దేశాలలో, ఎన్నో బంధాలలో చిక్కుకొని, ఎన్నెన్నో యోనులలో జన్మిస్తూ ఈ సంసారంలో తిరిగాను. నేను, నాది అనే మమకారమనే నరకంలో పడి బాధలు అనుభవించాను. చివరకు నీవే నాకు దిక్కు, నీవే గతి అని సంపూర్ణంగా నమ్మి నీ దాసుడనయ్యాను. అటువంటి నాపై ఇంకా దయ చూపవా? ఓ దానవాంతకా! నా మనస్సు, మాట, శరీరం ద్వారా నేను చేసే సమస్త కర్మలను నీకే దానంగా సమర్పించాను. ఇక నేను ఏమి చేసినా, నా ప్రాణమే నీది కదా స్వామీ! ఓ శ్రీనాథా! పురందర విఠలా! నన్ను పూర్తిగా నీకు అర్పించుకొని, నీవే శరణని నమ్మిన ఈ దాసునిపై కరుణ చూపి నన్ను ఆదుకొనుము. 

కల్యాణవసంత రాగంలో స్వరపరచబడిన ఈ పురందరదాసుల కృతిని సుధా రఘునాథన్ ఆలపించారు.  

జగదోద్ధారన ఆడిసిదళెశోద - పురందరదాసుల కృతి



జగదోద్ధారన ఆడిసిదళెశోద జగదోద్ధారన

జగదోద్ధారన మగనెందు తిళియుత 
సుగుణాంతరంగన ఆడిసిదళెశోద

నిగమకె సిలుకద అగణిత మహిమన 
మగుగళ మాణిక్యన ఆడిసిదళెశోద

అణోరణీయన మహతో మహీయన 
అప్రమేయన ఆడిసిదళెశోద

పరమపురుషన పరవాసుదేవన 
పురందరవిఠ్ఠలన ఆడిసిదళెశోద

లోకాన్నంతటినీ ఉద్ధరించడానికి అవతరించిన శ్రీకృష్ణుణ్ణి తన కుమారుడని భావిస్తూ యశోద ఎంతో ప్రేమగా ఆడిస్తున్నది. సద్గుణాలకు నిలయమైన ఆ కృష్ణుని నిజమైన మహిమ ఏమిటో తెలియక, తన ముద్దుల బిడ్డగానే భావించి లాలిస్తున్నది. వేదాలకు సైతం పూర్తిగా అందని వాడు, లెక్కించలేనన్ని మహిమలు కలవాడు అయిన పరమాత్మ యశోదకు మాత్రం పిల్లలలో మాణిక్యంలాంటి చిన్నబిడ్డగా కనిపిస్తున్నాడు. అణువు కంటే అణువైనవాడు, మహత్తు కంటే మహత్తరుడైనవాడు, ఎవరి కొలతకూ జ్ఞానానికీ అందని అప్రమేయుడు అయిన భగవంతుణ్ణి యశోద తన ఒడిలో పెట్టుకొని ఆడిస్తున్నది. సర్వోన్నతుడైన పరమపురుషుడు, పరవాసుదేవుడు, పురందరదాసు ఆరాధ్యదైవమైన పురందర విఠలుడే బాలకృష్ణుడై వచ్చినంత యశోద తన ఒడిలో పెట్టుకొని ఆడిస్తున్నది. 

ఈ కీర్తనలో పురందరదాసు అత్యంత గంభీరమైన వేదాంత తత్త్వాన్ని ఎంతో సరళమైన వాత్సల్యభక్తితో మేళవించారు. జగదోద్ధారన అనే పదంతో జగత్తును ఉద్ధరించే పరమాత్మను సూచిస్తూ, అలాంటి అనంతుడినే యశోద తన చిన్నబిడ్డగా భావించి ఆడించడం ఈ కీర్తనలోని ప్రధాన భావవైరుధ్యం. నిగమకె సిలుకద అనే ప్రయోగం వేదాలకు సైతం పూర్తిగా అందని పరబ్రహ్మ స్వరూపాన్ని సూచిస్తే, అగణిత మహిమన, అప్రమేయన అనే పదాలు ఆయన మహిమను లెక్కించలేమని, ఆయన స్వరూపాన్ని పరిమిత ప్రమాణాలతో కొలవలేమని తెలియజేస్తాయి. అణోరణీయన మహతో మహీయన అనే భావం ఉపనిషత్తులలో కనిపించే అణువు కంటే సూక్ష్మమైనవాడు, మహత్తు కంటే మహత్తరుడైన పరమాత్మ అనే తత్త్వాన్ని నేరుగా గుర్తుచేస్తుంది. అదే పరమాత్మ మగుగళ మాణిక్యనగా పిల్లలలో మాణిక్యంలాంటి బాలకృష్ణుడై యశోద ఒడిలో ఆడటం ద్వారా నిర్గుణంగా, అప్రమేయంగా భావించే పరతత్త్వమే భక్తుని ప్రేమకు వశమై సులభంగా చేరువయ్యే సగుణ సాకార దైవంగా అవతరిస్తుందనే భక్తితత్త్వం వ్యక్తమవుతుంది. చివరగా పరమ పురుషన, పరవాసుదేవన, పురందర విఠ్ఠలన అనే నామాలతో యశోద ఆడిస్తున్న బాలకృష్ణుడే సర్వోన్నత పరమపురుషుడని పురందరదాసు స్పష్టం చేస్తారు. సంగీతపరంగా నేడు విస్తృతంగా పాడబడే రూపం కాపి రాగం, ఆదితాళంలో ఉంటుంది; కాపి రాగంలోని మృదుత్వం, కరుణ, భక్తిరసాలను పలికించే స్వభావం యశోద వాత్సల్యానికి, కృష్ణుని దివ్యత్వానికి చక్కని భావవేదికను కల్పిస్తుంది. అయితే ఈ ప్రసిద్ధ కాపి స్వరరూపాన్ని పురందరదాసు స్వయంగా నిర్దేశించిన అసలు స్వరరచనగా నిర్ధారించడం కంటే, నేడు ప్రాచుర్యంలో ఉన్న సంగీతరూపంగా చూడటం చారిత్రకంగా మరింత సముచితం. మొత్తంగా ఈ కీర్తనలో వేదాంతంలోని అనంత పరబ్రహ్మ తత్త్వం, భాగవత సంప్రదాయంలోని బాలకృష్ణ లీల, భక్తిలోని వాత్సల్యభావం - ఈ మూడింటినీ పురందరదాసు అత్యంత సహజంగా ఒకే అనుభూతిగా మలిచారు.

హిందుస్థానీ కాపీ రాగంలో స్వరపరచబడిన ఈ పురందరదాసుల వారి కృతిని విదుషీమణి ఎంఎస్ షీలా ఆలపించారు. 

నారాయణ నిన్న నామద స్మరణేయ - పురందరదాసుల కృతి



నారాయణ నిన్న నామద స్మరణేయ 
సారామృతవు ఎన్న నాలిగెగె బరలి

కష్టదల్లిరలి ఉత్కృష్టదల్లిరలి 
ఎష్టాదరూ మతిగెట్టు ఇరలి 
కృష్ణ కృష్ణ ఎందు శిష్టరు పేళువ 
అష్టాక్షర మహా మంత్రద నామవ

సంతత హరి నిన్న సాసిర నామవ 
అంతరంగద ఒళగిరిసి 
ఎంతో పురందర విఠల రాయన 
అంత్య కాలదల్లి చింతిసో హాంగె 

ఓ నారాయణా! నీ నామస్మరణ అనే అమృతసారము ఎల్లప్పుడూ నా నాలుకపై నిలిచి ఉండుగాక. నేను కష్టాలలో ఉన్నా, ఉన్నత స్థితిలో ఉన్నా, ఎంతటి అయోమయానికి లోనైనా, సజ్జనులు భక్తితో పలికే కృష్ణా కృష్ణా అనే పవిత్రమైన మహామంత్ర నామము నా నోట నిరంతరం పలుకుతూ ఉండుగాక. ఓ హరీ! నీ వేలాది నామాలను ఎల్లప్పుడూ నా అంతరంగంలో నిలుపుకొని స్మరిస్తూ ఉండే భాగ్యాన్ని నాకు ప్రసాదించు. జీవితమంతా నీ నామస్మరణలో గడిపి, చివరకు అంత్యకాలంలో కూడా నా మనస్సు మరెక్కడికీ పోకుండా పురందర విఠలుడవైన నిన్నే చింతిస్తూ ఈ జీవితాన్ని ముగించే అనుగ్రహాన్ని నాకు కలిగించు.

శుద్ధ ధన్యాసి రాగంలో స్వరపరచబడిన ఈ పురందరదాస కృతిని విదుషీమణి ఎంఎస్ షీలా గారు ఆలపించారు.   

యంత్రోద్ధారక హనుమాన్ - హంపి


హంపిలోని తుంగభద్రానది ఒడ్డున ఉన్న చక్రతీర్థం సనాతనమైనది. రాములవారు వాలిని వధించిన తరువాత సుగ్రీవుని కిష్కింధకు రాజుగా చేసిన స్థలమిది. విజయనగర రాజుల సమయంలో వ్యాసరాయల వారు రాజగురువు. వారి శిష్యులే పురందరదాసు. వ్యాసరాయల వారు ప్రవచనాలు చెప్పే సమయంలో పురందరదాసు పాడి నాట్యం చేసే వారని చరిత్ర చెబుతుంది. ఆ చక్రతీర్థం వద్ద కోదండరామస్వామి వారి దేవస్థానం ఉంది. చక్రతీర్థంలో నీరు సీతారామలక్ష్మణుల రూపం ఏర్పడేలా ప్రవహించేది. అందుకని ఆ క్షేత్రమంటే వారికి ఎంతో అభిమానం. వ్యాసరాయల వారు రోజూ అక్కడికి ప్రతిరోజు వెళ్లి చక్రతీర్థంలో స్నానం చేసి ఒక శిలపై కూర్చుని ధ్యానం చేసేవారు. వ్యాసరాయలవారు అక్కడ బొగ్గుతో ఒక వృత్తం గీసి ప్రార్థన చేసే వారు. ఒక కోతి రూపం ఆ వృత్తంలోకి వచ్చి ఆయన ధ్యానం చేసినంత సేపు ఆ వృత్తంలో కూర్చుని ఉండేది. వారి ధ్యానం పూర్తి కాగానే ఆ కోతి రూపం మాయమయ్యేది. అలా వరుసగా 12 రోజుల పాటు జరిగింది. అప్పుడు వ్యాసరాయల వారు వాయుదేవుని ప్రార్థించి అక్కడ శాశ్వతంగా వెలసి ప్రజలను అనుగ్రహించవలసిందిగా కోరారు. అప్పుడు ఆయన ఆ వృత్తంలో యంత్రం గీసి యంత్రోద్ధారక హనుమాన్ స్తోత్రం రచించారు. ఆ తరువాత ఆ కోతి రూపం అలానే నిలిచిపోయింది. వ్యాసరాయల వారి భక్తికి, తపోశక్తికి నిదర్శనంగా దాదాపు 500 సంవత్సరాల తరువాత కూడా ఆ యంత్రోద్ధారక హనుమంతుడు హంపీలో అలానే ఉన్నాడు. ఇక్కడ విజయనగర రాజు తమ్మరాయలు దేవాలయాన్ని నిర్మించారు. ఈ హనుమంతుని వ్యాసరాయలవారు, పురందరదాసు, అలాగే మంత్రాలయ గురు రాఘవేంద్రులు, ఇలా ఎందరో మధ్వ సాంప్రదాయంలోని యతీంద్రులు కొలిచి ముక్తిని పొందారు. ఈ చక్రతీర్థం వద్దే కిష్కింధకాండలో రామలక్ష్మణులు హనుమంతుని మొట్టమొదటి సారి కలిశారు.


యంత్రోద్ధారక హనుమాన్ మూలవిరాట్టులో షట్కోణాల చుట్టూ వృత్తము, దానిపైన 12రోజుల పాటు వ్యాసరాయల వారి అనుభూతులకు రూపంగా పన్నెండు కోతులు ఉంటాయి. ఈ పన్నెండు కోతులు కాలగమనాన్ని కూడా సూచిస్తాయి. ఈ యంత్రాన్ని వాయు యంత్రమంటారు.

ఈ యంత్రోద్ధారక హనుమ ప్రతిష్ఠించబడిన తరువాత వ్యాసరాయల వారు 730కు పైగా హనుమాన్ విగ్రహాలను హంపి పరిసర ప్రాంతాలలో ప్రతిష్ఠించారు. వీటిలో 360 ప్రస్తుత ఆంధ్రలోని పెనుగొండ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. ఇప్పటికీ వ్యాసరాయల వారు ప్రతిష్ఠించిన హనుమాన్ విగ్రహాలు బెంగళూరు పరిసర ప్రాంతాలలో చక్కగా కొలువబడుతున్నాయి.




||శ్రీవ్యాసరాజయతికృత యంత్రోద్ధారక హనూమత్ స్తోత్రమ్ ||

నమామి దూతం రామస్య సుఖదం చ సురద్రుమమ్
పీనవృత్త మహాబాహుం సర్వశత్రునివారణమ్
నానారత్నసమాయుక్తం కుండలాదివిరాజితమ్ సర్వదాభీఽష్టదాతారం సతాం వై దృఢమాహవే
వాసినం చక్రతీర్థస్య దక్షిణస్థగిరౌ సదా తుంగాంబోధితరంగస్య వాతేనపరిశోభితే

నానాదేశగతైః సద్భిః సేవ్యమానం నృపోత్తమైః
ధూపదీపాదినైవేద్యైః పంచఖాద్యైశ్చశక్తితః
భజామి శ్రీహనుమంతం హేమకాంతిసమప్రభమ్ వ్యాసతీర్థయతీంద్రేణ పూజితం చ విధానతః
త్రివారం యః పఠేన్నిత్యం స్తోత్రం భక్త్యాద్విజోత్తమః వాంచితం లభతేఽభీష్టం షణ్మాసాభ్యంతరే ఖలు

పుత్రార్థీ లభతే పుత్రం యశోర్థీ లభతే యశః
విద్యార్థీ లభతే విద్యాం ధనార్థీలభతే ధనమ్

సర్వథా మాఽస్తు సందేహో హరిః సాక్షీ జగత్పతిః
యః కరోత్యత్ర సందేహం స యాతి నరకంణ్ ధ్రువమ్

శ్రీరాముని దూతయైన హనుమంతునికి నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన భక్తులకు సుఖాన్ని ప్రసాదించే కల్పవృక్షస్వరూపుడు. బలిష్ఠమైన, గుండ్రని మహాబాహువులు కలిగి సమస్త శత్రుబాధలను తొలగించేవాడు. అనేక రత్నాభరణాలతో, కుండలాలతో ప్రకాశిస్తూ, సజ్జనులు కోరిన అభీష్టాలను ఎల్లప్పుడూ అనుగ్రహిస్తూ, యుద్ధంలో మహాపరాక్రమంతో నిలిచేవాడు. తుంగభద్రా నదీ తరంగాల నుండి వీచే చల్లని గాలులతో శోభించే చక్రతీర్థానికి దక్షిణాన ఉన్న పర్వతంపై నిత్యం నివసించే ఆ హనుమంతుణ్ణి అనేక ప్రాంతాల నుండి వచ్చే సజ్జనులు, ఉత్తములైన రాజులు సేవిస్తూ, తమ శక్తికొలది ధూపదీపాలు, నైవేద్యాలు, పంచఖాద్యాలతో పూజిస్తున్నారు. బంగారంలాంటి కాంతితో ప్రకాశించే ఆ శ్రీహనుమంతుణ్ణి వ్యాసతీర్థ యతీంద్రులు శాస్త్రోక్తంగా పూజించారు. అటువంటి హనుమంతుణ్ణి నేను భజిస్తున్నాను. ఈ స్తోత్రాన్ని భక్తితో నిత్యం మూడుసార్లు పఠించే వారికి వారు కోరిన అభీష్టం ఆరు నెలలలో సిద్ధిస్తుంది, సంతానం కోరేవారికి సంతానం, కీర్తి కోరేవారికి కీర్తి, విద్య కోరేవారికి విద్య, ధనం కోరేవారికి ధనం లభిస్తాయని స్తోత్రం ఫలశ్రుతిగా చెబుతోంది. ఇందులో ఎటువంటి సందేహమూ లేదని, జగత్పతియైన శ్రీహరియే దీనికి సాక్షి అని వ్యాసరాజులు దృఢంగా ప్రకటించారు.

బారో కృష్ణయ్యా - కనకదాసు కృతి



బారో కృష్ణయ్యా నిన్న భక్తర మనెగీగ కృష్ణయ్యా

బారో నిన్న ముఖ తోరో నిన్న సరి యారో జగదర శీలనే

అందుగే పాడగవు కాలందుగె కిరు గెజ్జె ధిం ధిమి
ధిమి ధిమి ధిమిరెనుత పొంగొళలనూదుత బారయ్యా

కంకణ కరదల్లి పొన్నుంగుర హొళెయుత కింకిణి కిణి కిణి కిణిరెనుత
పొంగొళలూదుత బారయ్యా బారో కృష్ణయ్యా 

వాస ఉడుపిలి నెలెయాది కేశవనే దాస నిన్న పద దాస
దాస నిన్న పద దాస నిన్న పద దాస సలహలు బారయ్యా

ఓ కృష్ణయ్యా! నీ భక్తుల ఇంటికి ఇప్పుడే రావయ్యా! వచ్చి నీ అందమైన ముఖాన్ని మాకు చూపించయ్యా. ఈ జగత్తులో నీకు సాటి మరెవరు ఉన్నారు? కాళ్లకు అందెలు, చిన్న చిన్న గజ్జెలు ధరించి, అవి ధిం ధిమి ధిమి ధిమి అని మధురంగా మోగుతుండగా, వేణువును ఊదుతూ మా ఇంటికి రావయ్యా. చేతులకు కంకణాలు, వేళ్లకు బంగారు ఉంగరాలు మెరుస్తుండగా, కింకిణి కిణి కిణి అని గజ్జెలు సవ్వడి చేస్తుండగా, వేణుగానం వినిపిస్తూ రావయ్యా. ఉడుపిలో కొలువై ఉన్న కేశవా! నేను నీ దాసుడను, నీ పాదదాసుడను. నన్ను కాపాడి ఆదరించేందుకు నా దగ్గరకు రావయ్యా, ఓ కృష్ణయ్యా!

కనకదాసు (1509-1609):

ఉడిపి క్షేత్రంలో ఒకప్పుడు బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే ప్రవేశం ఉండేది. తిమ్మప్ప నాయకుడనే నిమ్న జాతికి చెందిన భక్తుడు తన గురువైన వ్యాసతీర్థుల వారి అనుగ్రహంతో కనకదాసుగా నామం పొందాడు. ఆతడు ఉడిపి శ్రీకృష్ణుని దర్శనానికి రాగా నాటి వ్యవస్థ అతనిని అనుమతించలేదు. అచంచలమైన భక్తితో కనకదాసు నెలల తరుబడి గుడి వెనుక భాగాన ఉండి, ఆహారం వండుకొని, తిని స్వామిని కొలిచాడు, అనేక అద్భుతమైన రచనలు చేశాడు. అతని భక్తికి మెచ్చి కృష్ణుడు అనుగ్రహించి వెనుకకు తిరిగి గోడను పగులగొట్టి కనకదాసుకు దర్శనమిచ్చి అనుగ్రహించాడు. భక్తికి కులం అడ్డు కాదు అన్నది నిరూపించాడు. కనకదాసు దాస సాంప్రదాయంలో అనేక రచనలతో పేరొంది నిండు నూరేళ్లూ జీవించి తరించాడు. ఆ కనకునికి దర్శనమిచ్చిన పగులగొట్టబడిన గోడే ఈ కనకన కిడి. మందిరం బయట నుండి స్వామిని చూసే అవకాశం ఈ కిటికీ కలిగిస్తుంది. భక్తుని కోసం స్వామే వెనుదిరిగినప్పుడు మనం కులం అనే జాడ్యాన్ని వదిలించుకోలేమా? మొదటి చిత్రంలో గోపురం కింద కనకన కిడి. అందుకే ఉడిపిలో కృష్ణుడు ప్రధాన ద్వారానికి వెను దిరిగి ఉంటాడు. 

కనకదాసు 240 కు పైగా కీర్తనలు రచించాడు. వీటిలో ఉగభోగ రచనలు ఎంతో ప్రసిద్ధి.

కనకదాసు రచించిన ఈ కృతి రాగమాలికగా మాండ్, పీలు, జోన్‌పురి రాగాలలో స్వరపరచబడింది. దీనిని ఎమ్మెల్ వసంతకుమారి గారు ఆలపించారు. 

కృష్ణా! నీ బేగనే బారో! - వ్యాసరాయల కృతి



కృష్ణా! నీ బేగనే బారో!


బేగనే బారో! ముఖవన్నే తోరో!

కాశి పీతాంబర కైయల్లి కొళలు
పూసిద శ్రీగంధ మైయొళగమ్మ

కాలలందిగె గెజ్జె నీలద బావులి
నీలవర్ణనె నాట్యవాడుత్త బారో

ఉడియల్లి ఉడుగెజ్జె బెరళల్లి ఉంగుర
కొరళల్లి హాకిద వైజయంతిమాల

తాయిగె బాయల్లి జగవన్నే తోరిద
జగదోద్ధారక నమ్మ ఉడుపి శ్రీకృష్ణ

ఓ బాలకృష్ణా! వేగమే రారా! వేగంగా వచ్చి నీ ముఖముని చూపించుము. పసుపు పచ్చని కాశీ పట్టు వస్త్రమును ధరించి, చేతిలో వేణువు, నీ శరీరమంతా శ్రీగంధం అలదుకొని యున్న శ్రీకృష్ణా! వేగమే రారా! కాళ్లకు అందెలు, చేతులకు నీలాలతో కూడిన వంకీలు కలిగిన ఓ నీలవర్ణ కృష్ణా, నాట్యమాడుతూ వేగమే రారా! నడుముకు గజ్జెలున్న మొలత్రాడు, వేళ్లకు ఉంగరాలు, మెడలో వైజయంతి మాల వేసుకున్న శ్రీకృష్ణా! వేగమే రారా! యశోదమ్మకు నీ నోట జగత్తునే చూపించినవాడవు, ఆ జగత్తును రక్షించేవాడవైన ఓ ఉడుపి శ్రీకృష్ణా! వేగమే రారా!

కృష్ణా నీ బేగనే బారో....మధురభక్తి, సగుణోపాసనలో పతాకస్థాయి దేవర నామా. యమన్ కల్యాణి రాగంలో ఈ కృతి వింటే మనసు తన్మయత్వం పొంది కృష్ణభక్తి సామ్రాజ్యంలో నాట్యం చేస్తుంది. కృతికర్త ద్వైత మతంలో మహాగురువు వ్యాసతీర్థుల వారి చరిత్ర చదివితే దక్షిణ భారతంలో దాస సాంప్రదాయం 700 ఏళ్ల తరువాత కూడా నిలిచి ఉంది ఉంటే ఆయన ఆధ్యాత్మిక జ్వాలలు ఎంతటి శక్తివంతమైనవో అర్థమవుతుంది. విజయనగర సామ్రాజ్యానికి దిశానిర్దేశం చేసిన కారణజన్ములు వ్యాసతీర్థుల వారు. తిరుమలలో స్వామిని 12 ఏళ్ల పాటు కొలిచి విజయనగర ప్రభువుల ఆధ్యాత్మిక ప్రపత్తిని అక్కడ నాటారు. అలాగే, కర్నాటక-రాయలసీమ ప్రాంతాలలో కొన్ని వందల హనుమాన్ విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించి సనాతన ధర్మ పరిరక్షణకు తోడ్పడిన వారు వ్యాసతీర్థులు. విజయనగర ప్రభువులకు ఉన్న గండాన్ని తొలగించటానికి ఏకంగా సింహాసనాన్ని అధిరోహించి తన ఆధ్యాత్మిక శక్తితో ఆ గండాన్ని నివారించగలిగిన ప్రహ్లాదావతార పురుషులు వీరు. పురందరదాసు, కనకదాసు మొదలైన వాగ్గేయకారులకు దీక్షను ఇచ్చిన గురువులు వీరే.

యమన్ కల్యాణి రాగంలో స్వరపరచబడిన ఈ కృతిని రంజని-గాయత్రి సోదరీమణులు ఆలపించారు. 

సకలేంద్రియములార జరుగ సమయము గాదు - భద్రాచల రామదాసు కృతి

సకలేంద్రియములార జరుగ సమయము గాదు సద్దు సేయక యుండరే ప్రకటముగ మా యింట పండుగై జానకీపతిపూజ సేయు వేళ మీరు   నిరతము పదునాలుగు భువనములు కుక్షిలో నిర...