4, నవంబర్ 2026, బుధవారం

పతికి హారతీరే - త్యాగరాజస్వామి కృతి


పతికి హారతీరే సీతా

అతి మృదుతర సత్వభాషణునికి అఖిలాండనాథునికి సీతా

బంగరు రంగు భుజంగుని పైని చెలంగుచును మరకతాంగుడు మెరుపు
తెరంగున మెరయు తనయంగనతో పలుకంగ జూచియుప్పొంగుచు సీతా

అక్కరతోనిరు ప్రక్కల నిలిచి తళుక్కని మెరయగ చక్కని మోమున
చుక్కల రాయని మక్కువతో సరి ముక్కెర కదలగ గ్రక్కున సీతా

రాజ విభాకర రాజ ధరామర రాజ శుకాజ విరాజులు జూడగ
రాజమానమగు గాజులు ఘల్లన రాజిత త్యాగరాజ నుతునికి శ్రీ 

భావం:

ఓ భక్తులారా! సీతాదేవి పతి అయిన శ్రీరామచంద్రునికి మంగళహారతులు సమర్పించండి! అత్యంత మృదువుగా, సాత్వికంగా, మధురంగా మాట్లాడే స్వభావం కలవాడు, సమస్త బ్రహ్మాండాలకు అధిపతీ అయిన శ్రీరామునికి హారతులు ఇవ్వండి! బంగారు వర్ణంతో ప్రకాశించే ఆదిశేషునిపై సుందరంగా విరాజిల్లుతూ, మరకతమణివంటి శ్యామల దేహకాంతితో మెరిసిపోయే శ్రీరాముడు, మెరుపుతీగవంటి సౌందర్యంతో ప్రకాశించే తన ప్రియసతి సీతాదేవితో మధురంగా సంభాషిస్తూ, ఆమెను ప్రేమగా చూస్తూ ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోతున్నాడు. అటువంటి సీతాపతికి మంగళహారతులు సమర్పించండి! తనపై అపారమైన ప్రేమానురాగాలతో ఇరువైపులా నిలిచినవారి మధ్య, తళుక్కున మెరిసే సుందరమైన ముఖంతో, చంద్రునివంటి కాంతితో వెలుగొందుతున్న శ్రీరామునికి, సీతాదేవి ప్రేమతో ఆయనను చూస్తుండగా ఆమె ముక్కెర సుతారంగా కదులుతున్న ఆ మనోహరమైన దృశ్యాన్ని దర్శిస్తూ హారతులు ఇవ్వండి! రాజులలో శ్రేష్ఠులైనవారు, సూర్యచంద్రులు, భూసురులైన బ్రాహ్మణోత్తములు, శుకమహర్షి, బ్రహ్మదేవుడు మొదలైన మహనీయులు ఆ దివ్యదృశ్యాన్ని దర్శిస్తుండగా, హారతులు సమర్పించే భక్తుల చేతులకు ధరించిన అందమైన గాజులు ఘల్లుఘల్లుమని మ్రోగుతుండగా, మహిమాన్వితుడు, త్యాగరాజస్వామిచే స్తుతింపబడినవాడు అయిన శ్రీరామచంద్రునికి మంగళహారతులు సమర్పించండి! 

సురటి రాగంలో స్వరపరచబడిన ఈ త్యాగరాజస్వామి కృతిని మహారాజపురం సంతానం గారు ఆలపించారు. 

చిత్తజ గురుడా నీకు శ్రీమంగళం - అన్నమాచార్యుల వారి కృతి


చిత్తజ గురుడా నీకు శ్రీమంగళం నా
చిత్తములో హరి నీకు శ్రీమంగళం

బంగారు బొమ్మ వంటి పడతినురముమీద

సింగారించిన నీకు శ్రీమంగళం
రంగు మీర పీతాంబరము మొలగట్టుకొని
చెంగిలించే హరి నీకు శ్రీమంగళం

వింత నీలము వంటి వెలదిని పాదముల
చెంత బుట్టించిన నీకు శ్రీమంగళం
కాంతుల కౌస్తుభమణి గట్టుక భక్తులకెల్ల
చింతామణివైన నీకు శ్రీమంగళం

అరిది పచ్చల వంటి యంగన శిరసుమీద
సిరులు దాల్చిన నీకు శ్రీమంగళం
గరిమ శ్రీవేంకటేశ ఘనసంపదల తోడి
సిరివర నీకునిదె శ్రీమంగళం

భావం:

మన్మథునికి తండ్రివి, నా హృదయంలోనున్న శ్రీ హరీ! నీకు శుభమంగళము! మేలిమి బంగారు బొమ్మ వంటి లక్ష్మీదేవిని నీ వక్షస్థలంపై అలంకరించుకొని వెలుగొందుతున్న నీకు, బంగారు వర్ణాన్ని మించిన దివ్యకాంతులతో మెరిసిపోయే పీతాంబరాన్ని నడుమున ధరించి, దేదీప్యమానంగా ప్రకాశిస్తున్న నీకు శుభమంగళములు! అపూర్వమైన నీలమణివలె నీలికాంతులతో వెలుగొందే ఆకాశగంగను నీ పాదాల చెంత ఉద్భవింపజేసిన నీకు, కాంతులతో నిండిన కౌస్తుభమణిని మెడలో ధరించి, భక్తులందరి కోరికలను తీర్చే చింతామణివలె అనుగ్రహిస్తున్న నీకు శుభమంగళములు! అరుదైన మరకతమణివలె పచ్చని కాంతులతో ప్రకాశించే భూదేవి శిరస్సుపై ఉన్న వేంకటాచలంలో సమస్త సంపదలతో కొలువై ఉన్న నీకు, అనంతమైన ఐశ్వర్యంతో, అపారమైన వైభవంతో శ్రీవేంకటేశ్వరునిగా వెలసిన ఓ లక్ష్మీపతీ! నీకు ఇవే శుభమంగళములు! 

మధ్యమావతి రాగంలో స్వరపరచబడిన ఈ అన్నమాచార్యుల వారి కృతిని గరిమెళ్ల బాలకృష్ణప్రసాద్ గారు ఆలపించారు. 

3, నవంబర్ 2026, మంగళవారం

మరలి మరలి జయమంగళము - అన్నమాచార్యుల వారి కృతి



మరలి మరలి జయమంగళము
సొరిది నిచ్చలును శుభమంగళము

కమలారమణికి కమలాక్షునకును
మమతల జయజయమంగళము
అమరజననికిని అమరవంద్యునకు
సుముహూర్తముతో శుభమంగళము

జలధికన్యకును జలధిశాయికిని
మలయుచును శుభమంగళము
కలిమికాంత కాకలికి విభునికిని
సుళువుల యారతి శుభమంగళము

చిత్తజుతల్లికి శ్రీవేంకటపతికి
మత్తిల్లిన జయ మంగళము
యిత్తల నత్తల యిరువురకాఁగిటి
జొత్తుల రతులకు శుభమంగళము 

శ్రీమహాలక్ష్మీ సమేతుడైన శ్రీమహావిష్ణువునకు మరల మరల జయమంగళములు! ఆ దివ్యదంపతులకు ఎల్లప్పుడూ సమృద్ధిగా శుభమంగళములు కలుగుగాక! కమలమునందు నివసించు శ్రీమహాలక్ష్మికి, కమలములవంటి కన్నులు కలిగిన శ్రీమహావిష్ణువునకు ఎంతో ప్రేమతో జయజయ మంగళములు! దేవతలకు తల్లియైన మహాలక్ష్మికి, దేవతలందరిచేత పూజింపబడే శ్రీమహావిష్ణువునకు అత్యంత శుభప్రదమైన ముహూర్తమున మంగళహారతులు సమర్పించుచున్నాము!

క్షీరసాగరమునుండి ఆవిర్భవించిన సముద్రకన్యయైన మహాలక్ష్మికి, పాలసముద్రమున ఆదిశేషునిపై శయనించు శ్రీమహావిష్ణువునకు ప్రేమానురాగములతో శుభమంగళములు! సమస్త సంపదలకు అధిదేవతయైన లక్ష్మీదేవికి, ఆమె ప్రియుడైన సర్వలోకాధిపతి శ్రీమహావిష్ణువునకు సుందరముగా హారతులు ఇస్తూ శుభమంగళములు పలుకుచున్నాము!

మన్మథుని తల్లియైన మహాలక్ష్మికి, తిరుమలలో వెలసిన శ్రీ వేంకటేశ్వరునకు భక్తిపారవశ్యముతో జయమంగళములు! ఇరువైపులా నిలిచి ఆ దివ్యదంపతులకు హారతులు సమర్పించుచూ, ఒకరిపై ఒకరు అపారమైన ప్రేమానురాగములు కలిగిన లక్ష్మీనారాయణుల అన్యోన్యమైన దాంపత్యమును దర్శించి ఆనందించుచూ, వారి సన్నిధిలో చేరిన భక్తులందరము శుభమంగళములు పలుకుచున్నాము! 

రాగమాలికలో స్వరపర్చబడిన ఈ అన్నమాచార్యుల వారి కృతిని ఎమ్మెస్ సుబ్బులక్ష్మి ఆలపించారు.  

జయమంగళము నీకు సర్వేశ్వరా - అన్నమాచార్యుల వారి కృతి


జయమంగళము నీకు సర్వేశ్వరా జయమంగళము నీకు జలజవాసినికి

శరణాగతపారిజాతమా పొరినసురలపాలి భూతమా
అరుదయిన సృష్టికి ఆదిమూలమా ఓ హరి నమో పరమపుటాలవాలమా

సకలదేవతాచక్రవర్తి వెకలివై నిండిన విశ్వమూర్తి
అకలంకమైన దయానిధి వికచముఖ నమో విధికి విధి

కొలచినవారల కొంగుపైఁడి ములిగినవారికి మొనవాఁడి
కలిగిన శ్రీవేంకటరాయా మలసి దాసులమైన మాకు విధేయా   

సమస్త లోకములకు అధిపతివైన సర్వేశ్వరా! నీకు జయమంగళము! కమలమునందు నివసించు శ్రీమహాలక్ష్మికి జయమంగళము! శరణు వేడిన భక్తుల కోరికలను కల్పవృక్షమువలె తీర్చు శరణాగత పారిజాతమా! దేవతలను ఆదరించి రక్షించుటకు అవతరించిన దివ్యమూర్తివైనవాడా! అత్యద్భుతమైన ఈ సమస్త సృష్టికి మూలకారణమైన ఓ హరీ! సమస్త శుభములకు, పరమార్థములకు నిలయమైన వాడా! నీకు జయమంగళము! సమస్త దేవతలకు చక్రవర్తివైన వాడా! విశ్వమంతటా వ్యాపించి, ప్రతి అణువునందు నిండియున్న వాడా! ఎటువంటి కల్మషమూ లేని  కరుణాసాగరా! వికసించిన పద్మమువంటి ప్రసన్నముఖము కలిగినవాడా! సృష్టికర్తయైన బ్రహ్మదేవునకు సైతము విధిని నిర్ణయించు విధాతవైనవాడా! నీకు జయమంగళము! నిన్ను భక్తితో కొలిచినవారికి కొంగుబంగారమై కోరిన వరములను ప్రసాదించువాడా! సంసారసాగరమున మునిగినవారిని ఉద్ధరించుటకు ముందుకు వచ్చి రక్షించువాడా! తిరుమలగిరిపై వెలసిన శ్రీ వేంకటరాయా! అలసిసొలసి నీ దాసులమై నిన్ను ఆశ్రయించిన మాకు అనుగ్రహమును ప్రసాదించి, మా ప్రార్థనలకు అనుకూలుడవై నిలిచే దయామయా! నీకు జయమంగళము!   

మధ్యమావతి రాగంలో స్వరపరచబడిన ఈ అన్నమాచార్యుల వారి కృతిని గరిమెళ్ల బాలకృష్ణప్రసాద్ గారు ఆలపించారు.  

మంగళము గోవిందునకు - అన్నమాచార్యుల కృతి


మంగళము గోవిందునకు జయమంగళము గరుడధ్వజునకును

మంగళము సర్వాత్మకునకు ధర్మస్వరూపునకూ జయజయ

ఆదికినినాదైన దేవునకచ్యుతునకంభోజనాభున-
కాదికూర్మంబైన జగదాధారమూర్తికిని
వేదరక్షకునకును సంతతవేదమార్గవిహారునకు బలి-|
భేదికిని సామాదిగానప్రియవిహారునకు

హరికిఁ బరమేశ్వరునకును శ్రీధరునకును గాలాంతకునకును
పరమపురుషోత్తమునకును బహుబంధదూరునకు
సురమునిస్తోత్రునకు దేవాసురగణశ్రేష్ఠునకు కరుణా-
కరునకునుఁ గాత్యాయనీనుత కలితనామునకు

పంకజాసనవరదునకు భవపంకవిచ్ఛేదునకు భవునకు
శంకరునకవ్యక్తునకునాశ్చర్యరూపునకు
వేంకటాచలవల్లభునకును విశ్వమూర్తికినీశ్వరునకును
పంకజాకుచకుంభకుంకుమపంకలోలునకు

సర్వలోక రక్షకుడైన గోవిందునకు, గరుడుని అధిరోహించిన వానికి జయ మంగళము! సమస్త జీవరాశులలో అంతర్యామిగా వెలసిన వానికి మంగళము! ధర్మమునకు ప్రతిరూపమైన వానికి జయజయ మంగళము!

సృష్టి ఆదికే ఆదియైన దేవునకు, ఎన్నటికీ తన స్వరూపమును కోల్పోని అచ్యుతునకు, నాభియందు పద్మమును కలిగిన వానికి, ఆదికూర్మావతారమున జగత్తును ఆధారముగా నిలిచినవానికి మంగళము! మత్స్యావతారమున వేదములను రక్షించిన వానికి, సదా వేదములు నిర్దేశించిన ధర్మమార్గమునందు విహరించువానికి, బలిచక్రవర్తి గర్వమును అణచిన వామనమూర్తికి, సామవేదాది గానములను ప్రీతితో ఆస్వాదించువానికి మంగళము!

సమస్త పాపములను హరించు హరికి, సర్వమునకు అధిపతియైన పరమేశ్వరునకు, శ్రీమహాలక్ష్మిని వక్షస్థలమున ధరించిన శ్రీధరునకు, కాలమునకు సైతము అంతమును కలిగించగల వానికి, సమస్త పురుషులలో సర్వోత్తముడైన వానికి, అనేకానేక సంసారబంధములను తొలగించువానికి మంగళము! దేవతలు, మునీశ్వరుల స్తోత్రములకు పాత్రుడైనవానికి, దేవాసురగణములలో శ్రేష్ఠునకు, అపారమైన కరుణను ప్రసాదించు కరుణాకరునకు, కాత్యాయనీదేవిచే స్తుతింపబడిన పవిత్రనామములు కలిగినవానికి మంగళము!

పద్మాసనుడైన బ్రహ్మదేవునకు వరములను ప్రసాదించినవానికి, సంసారమనే బురదనుండి జీవులను విముక్తులను చేయువానికి, సమస్త సృష్టికి ఉనికిని ప్రసాదించిన భవునకు, శుభములను కలిగించు శంకరునకు, ఇంద్రియములకు, మనస్సునకు గోచరించని అవ్యక్తునకు, ఆశ్చర్యకరమైన దివ్యస్వరూపమును కలిగినవానికి మంగళము! వేంకటాచలమునకు ప్రభువైన శ్రీ వేంకటేశ్వరునకు, సమస్త విశ్వమును తన స్వరూపముగా కలిగిన విశ్వమూర్తికి, సర్వలోకములను నియమించు ఈశ్వరునకు, పద్మములవంటి శ్రీమహాలక్ష్మి కుంభములవంటి స్తనములపై అలంకరించిన కుంకుమలేపనమునందు ప్రీతిని కలిగిన శ్రీనివాసునకు మంగళము!  

ఆనందభైరవి రాగంలో స్వరపరచబడిన ఈ అన్నమాచార్యుల కృతిని గరిమెళ్ల బాలకృష్ణప్రసాద్ గారు ఆలపించారు.  

2, నవంబర్ 2026, సోమవారం

మాధవునకు మంగళం - తాళ్లపాక పెదతిరుమలాచార్యుల వారి కృతి


మాధవునకు మంగళం సాధుప్రియునకు జయ మంగళం

మదనగురునకు మంగళం మా మతిలేలె హరికిని మంగళం
మధురిపు హరునకు మంగళం చటువులుమూర్తికి మంగళం

మహిమాధికునకు మంగళం మహామహునకు మంగళం
మహీధవునకు మంగళం సహజతేజునకు మంగళము

మాయారహితునికి మంగళం మాయింటి పతికిని మంగళం
యీయెడ శ్రీ వేంకటేశ్వరుడీతని ఛాయ శ్రీసతికి జయ మంగళం

సజ్జనులకు ప్రియుడైన మాధవునికి జయమంగళములు కలుగుగాక! మన్మథుని తండ్రికికి, మా మనస్సులను ఏలే శ్రీహరికి మంగళములు కలుగుగాక! మధు అనే రాక్షసుని సంహరించిన వానికి, భక్తులను తన చమత్కారమైన లీలలతో ఆనందింపజేసే స్వామికి మంగళములు కలుగుగాక! అపారమైన మహిమలు కలవానికి, మిక్కిలి గొప్పవాడైన పరమాత్మకు, భూదేవికి పతియైన శ్రీమహావిష్ణువుకు, సహజంగానే దివ్యతేజస్సుతో ప్రకాశించేవానికి మంగళములు కలుగుగాక! మాయకు లోబడని వానికి, మా ఇంటికి ప్రభువై మమ్మల్ని రక్షించే స్వామికి మంగళములు కలుగుగాక! ఇక్కడ తిరుమలలో శ్రీ వేంకటేశ్వరునిగా వెలసి, తన నీడవలె ఎల్లప్పుడూ తనతోనే ఉండే లక్ష్మీదేవితో కూడి భక్తులను అనుగ్రహించే ఆ దివ్యదంపతులకు జయమంగళాలు కలుగుగాక!

ఈ తాళ్లపాక పెదతిరుమలాచార్యుల వారి  కృతిని సురటి రాగంలో నేదునూరి కృష్ణమూర్తి గారు ఆలపించారు. 

అంగనలీరే ఆరతులు - అన్నమాచార్యుల వారి కృతి


అంగనలీరే ఆరతులు అంగజగురునకు నారతులు

శ్రీదేవి తోడుత జెలగుచు నవ్వే ఆదిమపురుషునికారతులు
మేదినీరమణి మేలములాడేటి ఆదిత్యతేజునకారతులు

సురలకునమృతము సొరదినొసంగిన హరికివో పసిడారతులు
తరమిది దుష్టుల దనుజుల నడచిన అరిభయంకరునకారతులు

నిచ్చలు కల్యాణ నిధియై యేగేటి అచ్యుతునకునివె యారతులు
చొచ్చి శ్రీవేంకటేశుడునలమేల్మంగ యచ్చుగ నిలిచిరి యారతులు 

ఓ స్త్రీలారా! మన్మథునికి తండ్రియైన సౌందర్యమూర్తి శ్రీవేంకటేశ్వరునికి మంగళహారతులు సమర్పించండి. లక్ష్మీదేవితో కలిసి ఆనందంగా చిరునవ్వులు చిందిస్తున్న ఆదిపురుషునికి హారతులు ఇవ్వండి. భూదేవి సంతోషంగా మేళతాళాలతో నృత్యం చేస్తుండగా, సూర్యునితో సమానమైన దివ్యతేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్న స్వామివారికి హారతులు సమర్పించండి. దేవతలకు అమృతాన్ని లభింపజేసిన శ్రీహరికి బంగారు హారతులు పట్టండి. దుష్టులను, దానవులను సంహరించి, శత్రువులకు భయంకరుడిగా నిలిచిన పరాక్రమశాలికి హారతులు ఇవ్వండి. నిత్యమూ సమస్త మంగళాలకు నిలయమై, భక్తులకు శుభాలను ప్రసాదించే అచ్యుతునికి మంగళహారతులు సమర్పించండి. తిరుమలలో శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి, అలమేలుమంగమ్మ పరస్పరం అనురాగంతో, ఒకరికొకరు తగిన దివ్యదంపతులుగా కొలువై ఉన్నారు. ఆ లక్ష్మీనారాయణుల దివ్యసాన్నిధ్యంలో భక్తితో హారతులు సమర్పించి, వారి మంగళస్వరూపాన్ని దర్శించి తరించండి.  

సురటి రాగంలో స్వరపరచబడిన ఈ అన్నమాచార్యుల వారి కృతిని శోభారాజు గారు ఆలపించారు. 

పతికి హారతీరే - త్యాగరాజస్వామి కృతి

పతికి హారతీరే సీతా అతి మృదుతర సత్వభాషణునికి అఖిలాండనాథునికి సీతా బంగరు రంగు భుజంగుని పైని చెలంగుచును మరకతాంగుడు మెరుపు తెరంగున మెరయు తనయంగనత...