గణపతి తత్త్వము

భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సాంప్రదాయములో గణపతి కేవలము కార్యారంభమున స్మరింపబడే విఘ్నేశ్వరుడు మాత్రమే కాదు. పరబ్రహ్మము సాకారమై భక్తుని హృదయమునకు సమీపించిన దయామయ తత్త్వము. అందుచేతనే గణపత్యథర్వశీర్షము ఆయనను సాక్షాత్తత్త్వస్వరూపునిగా నమస్కరించుచున్నది. రూపము ఉపాసనకు ఆలంబన. ఆ రూపములో ప్రకాశించు చైతన్యమే గణపతి తత్త్వము.

గణములకధిపతి కనుక గణపతి. ఇంద్రియ గణములు, ప్రాణ గణములు, మనోవృత్తి గణములు — మన జీవిత వ్యవహారమంతా ఈ గణములచే నడుపబడుతోంది. అవి చంచలమై విషయాసక్తికి లోబడినపుడు అంతరంగమందు విఘ్నములు పుడతాయి. వివేకబుద్ధికి లోబడినపుడు అవే ముక్తిమార్గమునకు ఉపకరణములవుతాయి. ఈ అంతరంగ గణములను సన్మార్గమున నడిపించువాడే వినాయకుడు. కాబట్టి ఆయన ‘విఘ్నవినాశకుడు’ అనగా బాహ్యసంకటములను మాత్రము తొలగించువాడని కాదు. అజ్ఞానము, అహంకారము, అస్థిరచిత్తము అను మూలవిఘ్నములను శమింపజేయు జ్ఞానప్రదాత అని భావము.

గజాననుని రూపమున ప్రతి అవయవమునకును ఉపదేశమే నిక్షిప్తము. విశాల శిరస్సు విస్తార బుద్ధిని, శూర్పకర్ణములు శ్రవణ శీలతను, సూక్ష్మ నేత్రములు ఏకాగ్ర దృష్టిని బోధిస్తాయి. ఏకదంతము సత్యనిష్ఠయైన ఏకత్వదృష్టికి సూచన. లంబోదరము సృష్టిలో ఉన్న వైవిధ్యము, చిత్రవిచిత్రములను ధరించగల సమత్వమునకు చిహ్నము. మూషికవాహనము సూక్ష్మమై చపలమైన మనస్సును సూచించును. దానిపై కూర్చున్న గణపతి, మనస్సు మనకు సేవకుడిగా ఉండాలి గానీ మనపై అధికారం చెలాయించకూడదని బోధిస్తున్నాడు

దక్షిణభారత శైవభక్తి పరంపరలో ఈ భావన సజీవము. తిరుమూలర్‌ ‘జ్ఞానపు మొలక’యైన గజముఖుని బుద్ధిలో నిలిపి పాదములను స్తుతించాడు. ఏ పని ప్రారంభిస్తున్నా వినాయక వందనము చేయటం కేవలము ఆచారమే కాదు. పలుకు, తలపు, క్రియ - త్రికరణములు మూడింటినీ శుద్ధపరచుకొని జ్ఞానయాత్రకు ప్రవేశించు అంతర్ముఖదీక్ష. కాంచీ, శృంగేరి వంటి దక్షిణామ్నాయ పీఠపరంపరలలో ఆయనారాధనకు ప్రసిద్ధమైన ప్రాధాన్యము ఈ సత్యాన్నే ప్రతిధ్వనింపజేస్తోంది.

గణపత్యథర్వశీర్షము గణపతిని భూమి, జలము, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశము, జ్ఞానము, విజ్ఞానము, బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రాది రూపములలో వ్యాపించినవానిగా దర్శించింది. ఈ దర్శనమునకు హృదయము తెరచినపుడు దేవుడు దూరంగా ఉండేవాడు కాడు. మన శ్వాసలోను, వాక్కులోను, బుద్ధిలోను, కర్తవ్యబోధలోను వెలిగే చైతన్యమే ఆయన. అందువల్ల గణపతిపూజలో కోరవలసినది కార్యసిద్ధి మాత్రమే కాదు —సద్బుద్ధి, వినయము, ధైర్యము, ధర్మనిష్ఠ.

గణపతి తత్త్వము మనకు ఒక గొప్ప సందేశం ఇస్తుంది: విఘ్నము వచ్చినపుడు దానిని శాపమని తలచక, మనస్సులోని అసంతులను చూడటానికి వచ్చిన గురువని గ్రహింపవలెను. భక్తితో గణనాథుని స్మరించి, వివేకముతో ప్రయత్నించి, సమర్పణ భావముతో ఫలితమును స్వీకరించినచో ప్రతి విఘ్నమును కూడా విద్యగా మలచుకొనగలము. ఇదే శ్రీమహాగణపతి కృప, ఇదే ఆయన ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యము.

శ్రీమహాగణాధిపతయే నమః.