3, సెప్టెంబర్ 2026, గురువారం

చదువుకున్న అమ్మాయిలు - 1963: చిత్ర విశేషాలు


1963 ఏప్రిల్ 10న విడుదలైన చదువుకున్న అమ్మాయిలు అన్నపూర్ణ పిక్చర్స్ నిర్మాణ విలువలకు, ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శకత్వ నైపుణ్యానికి ఒక ముఖ్యమైన ఉదాహరణ. డాక్టర్ పి. శ్రీదేవి రచించిన కాలాతీత వ్యక్తులు నవల ఆధారంగా దుక్కిపాటి మధుసూదనరావు ఈ చిత్రాన్ని నిర్మించారు. నవలలో విద్యావంతులైన మహిళలు ఎదుర్కొనే సమస్యలు, మానవ ప్రవర్తనలోని సంక్లిష్టత ఆయనను ఆకర్షించాయి. మొదట డాక్టర్ శ్రీదేవినే కథను సినిమాకు అనుగుణంగా రూపొందించమని కోరారు. అయితే ఆమె అనారోగ్యంతో మరణించడంతో కథ పూర్తికాకుండా మిగిలిపోయింది. త్రిపురనేని గోపీచంద్ సూచనతో అప్పటికే పాఠకుల్లో విశేష ఆదరణ పొందుతున్న యద్దనపూడి సులోచనారాణి చిత్ర రచనా బృందంలోకి వచ్చారు. ఆదుర్తి సుబ్బారావు, కె. విశ్వనాథ్, దుక్కిపాటి మధుసూదనరావులతో కలిసి ఆమె స్క్రీన్‌ప్లే రూపకల్పనలో పాల్గొన్నారు. సంభాషణలను గోపీచంద్ రాశారు; ఆయన ఆకస్మిక మరణం తర్వాత మిగిలిన భాగాలను దుక్కిపాటి, ఆదుర్తి పూర్తి చేశారు. మూల నవలలోని మహిళా సమస్యల కేంద్రబిందువు కొంత పలుచబడినా, సుజాత–వసంతల స్నేహం, ప్రేమ, పరస్పర త్యాగం కథకు ప్రధాన బలంగా మారాయి. ఆ కాలంలో విద్యావంతులైన యువతుల స్వతంత్ర ఆలోచన, తమ జీవితాలపై నిర్ణయం తీసుకునే సామర్థ్యం వంటి అంశాలను ప్రధాన స్రవంతి సినిమాలోకి తీసుకురావడం ఈ చిత్రానికి ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యాన్ని ఇచ్చింది.

చిత్ర నిర్మాణంలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన అంశం హైదరాబాద్‌ను ప్రధాన చిత్రీకరణ కేంద్రంగా ఎంచుకోవడం. వాహిని స్టూడియోలో సమ్మె కారణంగా దుక్కిపాటి మధుసూదనరావు చిత్రీకరణను హైదరాబాద్‌కు మార్చారు. అప్పటికి ఉపయోగంలో లేని సారథి స్టూడియోలోని పరికరాలు మంచి స్థితిలో ఉన్నాయని గుర్తించి, ఆ స్టూడియోను తిరిగి పనిచేయించారు. వాహిని స్టూడియో ప్రధాన ధ్వని ఇంజనీర్ ఎ. కృష్ణన్ సేవలను కూడా వినియోగించుకున్నారు. ఈ విధంగా స్టూడియో నిర్మాణం, ధ్వని రికార్డింగ్ వంటి సాంకేతిక పనులను హైదరాబాద్‌లోనే నిర్వహించడం ఆ కాలానికి సాహసోపేతమైన నిర్మాణ నిర్ణయం. కథకు అవసరమైన కొన్ని బాహ్య దృశ్యాల కోసం మాత్రం మద్రాసుకు వెళ్లి ఎగ్మోర్‌లోని హోటల్ అశోకా, మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ ప్రాంగణంలో చిత్రీకరణ చేశారు. ఖర్చు నియంత్రణలోనూ నిర్మాత ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపారు; ప్రధాన నటీనటులు ఖరీదైన హోటళ్లలో కాకుండా స్టూడియో ప్రాంగణంలోని ఆరు గదుల్లో కలిసి బస చేశారు. పి.ఎస్. సెల్వరాజ్ ఛాయాగ్రహణం, పచ్చు కెమెరా నిర్వహణ ముఖ్యంగా పాటల చిత్రీకరణలో ప్రత్యేక నాణ్యతను తీసుకొచ్చాయి. సాంకేతిక పరిమితులు ఉన్న కాలంలోనే బాహ్య ప్రదేశాలను సమర్థంగా వినియోగించి, సహజమైన దృశ్యభాషను రూపొందించడం ఈ చిత్ర నిర్మాణ బృందం నైపుణ్యానికి నిదర్శనం.

నటన పరంగా చదువుకున్న అమ్మాయిలు ఒక సమష్టి ప్రతిభా ప్రదర్శన. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు శేఖర్‌గా బ్యాంకు ఉద్యోగి పాత్రలో హుందాతనం, సహజత్వాన్ని ప్రదర్శించారు. సుజాత, వసంత ఇద్దరూ తనను ప్రేమించే పరిస్థితిలో ఆయన చూపించిన స్పందనలో ఎక్కడా అనవసరమైన నాటకీయత కనిపించదు. సావిత్రి సుజాతగా అత్యంత పరిపక్వమైన నటనను ప్రదర్శించారు. తన స్నేహితురాలి ప్రేమను గౌరవించి, తన వ్యక్తిగత కోరికను త్యాగం చేసే యువతిగా ఆమె పాత్రకు భావోద్వేగ గాఢతను ఇచ్చారు. కృష్ణకుమారి వసంతగా మధ్యతరగతి నేపథ్యానికి చెందిన, స్వాభిమానంతో జీవించే యువతిని సహజంగా ఆవిష్కరించారు. సుజాత, వసంతలను పరస్పర ప్రత్యర్థులుగా కాకుండా నిజమైన స్నేహితులుగా చూపించడంలో ఇద్దరు నటీమణుల నటన కీలకంగా నిలిచింది. ఈ.వి. సరోజ లతగా చురుకుదనం, అమాయకత్వాన్ని కలిపి నటించారు. పద్మనాభం ఆనంద్‌గా హాస్యాన్ని మేళవించిన ప్రతినాయక పాత్రను పోషించి ప్రత్యేకంగా ఆకట్టుకున్నారు. ఆయన పలికే మీరే నా మాట నమ్మాలి అనే మాట అప్పట్లో ప్రాచుర్యం పొందింది. గుమ్మడి రంగయ్యగా కుటుంబ పెద్దకు అవసరమైన గంభీరతను, హేమలత మహాలక్ష్మమ్మగా కుటుంబ ఆప్యాయతను అందించారు. శోభన్‌బాబు ఇన్‌స్పెక్టర్ ప్రభాకర్‌గా చిన్న పాత్రలోనే హుందాతనాన్ని చూపించారు. రేలంగి బ్రహ్మానందయ్యగా, సూర్యకాంతం వర్ధనమ్మగా అందించిన హాస్యభాగం కథలోని భావోద్వేగ ఒత్తిడిని తగ్గించింది. అల్లూ రామలింగయ్య కూడా తనదైన హాస్యశైలితో ఆకట్టుకున్నారు. ప్రధాన పాత్రలతో పాటు సహాయ పాత్రలను పోషించిన నటీనటులందరికీ కథలో తగిన స్థానం కల్పించడం చిత్ర సమష్టి నటనకు బలం.

సాలూరి రాజేశ్వరరావు సంగీతం ఈ చిత్రానికి ప్రత్యేకమైన మాధుర్యాన్ని ఇచ్చింది. ఆరుద్ర, దాశరథి, కొసరాజు, డాక్టర్ సి. నారాయణరెడ్డి వంటి కవులు సాహిత్యం అందించడంతో పాటలకు విభిన్నమైన భావ ఛాయలు వచ్చాయి. వినిపించని రాగాలే పాటలో ప్రేమలోని మౌనానుభూతిని దాశరథి పదాలు సున్నితంగా వ్యక్తం చేస్తే, కిలకిల నవ్వుల చిలికిన పలుకును నాలో బంగారు వీణ పాటలో ప్రేమకు సంగీతాత్మకమైన మాధుర్యం లభించింది. ఒకటే హృదయం కోసము వంటి గీతం ప్రేమలోని అనుబంధాన్ని ఆవిష్కరించింది. ఆడవాళ్ళ కోపంలో అందమున్నది పాట స్త్రీల భావప్రపంచాన్ని హాస్యంతో, చమత్కారంతో చూపించింది. ఏమండోయి నిదుర లేవండోయి పాటను హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతంలో శిక్షణ పొందిన ఆశాలతా కులకర్ణి ఆలపించడం ప్రత్యేక ఆకర్షణ. ఇద్దరు మిత్రులు శతదినోత్సవ వేడుకల్లో ఆమె గానం విన్న దుక్కిపాటి మధుసూదనరావు ఆమె ప్రతిభను గుర్తించి ఈ చిత్రంలో పాడే అవకాశం ఇచ్చారు. ఓహో చక్కని చిన్నది పాటలో పి.బి. శ్రీనివాస్, ఆశాలతా కులకర్ణి గాత్రాలు కొత్త తరహా మాధుర్యాన్ని అందించాయి. ఘంటసాల, పి. సుశీల, పి.బి. శ్రీనివాస్, మాధవపెద్ది సత్యం, స్వర్ణలత, ఆశాలతా కులకర్ణి వంటి గాయకుల స్వరాలను సందర్భానుసారంగా వినియోగించడం వల్ల సంగీతానికి వైవిధ్యం వచ్చింది. పాటలు కథను నిలిపివేసే విరామాలుగా కాకుండా పాత్రల ప్రేమ, స్నేహం, హాస్యం, భావోద్వేగాలను ముందుకు తీసుకెళ్లే కథన సాధనాలుగా పనిచేశాయి.

ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శకత్వంలోని ప్రధాన బలం పాత్రల మధ్య భావోద్వేగ సమతూకాన్ని కాపాడటంలో ఉంది. కథలో ప్రేమ, స్నేహం, కుటుంబ ఒత్తిడి, మోసం, అపార్థం వంటి అంశాలు ఉన్నప్పటికీ వాటిని ఒకదానిపై మరొకటి భారంగా పడనీయకుండా ఆయన సన్నివేశాలను రూపొందించారు. సుజాత తన స్నేహితురాలు వసంత ప్రేమను గౌరవించి, తాను త్యాగం చేయడం కథకు నైతిక బలాన్ని ఇస్తుంది. మరోవైపు ఆనంద్ స్వార్థపూరితంగా పరిస్థితులను తనకు అనుకూలంగా మార్చుకోవడం ద్వారా సంఘర్షణను పెంచుతాడు. శేఖర్‌పై దొంగతనం కేసు మోపబడిన తర్వాత కథ ఉత్కంఠభరితంగా మారినా, పరిష్కారం సుజాత చొరవతో రావడం ఆమె పాత్రను మరింత బలపరుస్తుంది. ఆదుర్తి పాటలను కూడా కథనంలో భాగంగానే చూశారు. పి.ఎస్. సెల్వరాజ్ ఛాయాగ్రహణం, పాటల దృశ్య నిర్మాణం, రాజేశ్వరరావు స్వరాలు, నటీనటుల సహజమైన భావవ్యక్తీకరణ పరస్పరం కలిసిపోయాయి. ముఖ్యంగా స్నేహం, ప్రేమ, స్త్రీల స్వతంత్ర ఆలోచన వంటి అంశాలను పెద్ద పెద్ద ప్రకటనలుగా కాకుండా పాత్రల ప్రవర్తన ద్వారా చెప్పడం ఆదుర్తి దర్శకత్వ పరిపక్వతను తెలియజేస్తుంది.

1963 ఏప్రిల్ 10న విడుదలైన చదువుకున్న అమ్మాయిలు, అదే సమయంలో ప్రేక్షకాదరణ పొందుతున్న లవకుశ వంటి భారీ చిత్రంతో పోటీని ఎదుర్కొన్నప్పటికీ శతదినోత్సవం జరుపుకుంది. ఈ విజయం దుక్కిపాటి మధుసూదనరావు నిర్మాణ దృష్టికి, ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శకత్వ నైపుణ్యానికి, అక్కినేని–సావిత్రి–కృష్ణకుమారి నటనకు, సాలూరి రాజేశ్వరరావు సంగీతానికి లభించిన సమిష్టి గుర్తింపుగా చూడవచ్చు. ఈ చిత్రానికి ప్రత్యేకమైన జాతీయ లేదా రాష్ట్రస్థాయి పోటీ పురస్కారం లభించినట్లు స్పష్టమైన విశ్వసనీయ నమోదు కనిపించదు. అయినప్పటికీ దాని శతదినోత్సవ విజయం, పాటల ప్రజాదరణ, కథానాయికల పాత్రలకు ఇచ్చిన ప్రాధాన్యం, సాంకేతికంగా హైదరాబాద్‌లో చేపట్టిన నిర్మాణ ప్రయోగం దీనికి ప్రత్యేక స్థానాన్ని కల్పించాయి. ముఖ్యంగా మూల నవలలోని విస్తృత మహిళా సమస్యల అంశం పూర్తిగా తెరపై నిలవకపోయినా, సుజాత–వసంతల స్నేహాన్ని కథకు కేంద్రంగా మార్చడం ద్వారా సినిమా తనకంటూ ఒక ప్రత్యేకమైన భావోద్వేగ స్వరాన్ని సాధించింది. సాహిత్య ఆధారం, సహజ నటన, నాణ్యమైన ఛాయాగ్రహణం, రాజేశ్వరరావు సంగీతం, గోపీచంద్ సంభాషణల పదును, ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శకత్వ ప్రతిభ కలిసి చదువుకున్న అమ్మాయిలును 1960ల తెలుగు సామాజిక చిత్రాలలో గుర్తించదగిన చిత్రంగా నిలబెట్టాయి.

కామెంట్‌లు లేవు:

కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి

కలసి ఉంటే కలదు సుఖం - 1961: చిత్ర విశేషాలు

1961 సెప్టెంబర్ 8న విడుదలైన కలసి ఉంటే కలదు సుఖం ఉమ్మడి కుటుంబ వ్యవస్థలో స్వార్థం, అపార్థం, ఆస్తిపట్ల ఆశ, మానవత్వం వంటి అంశాలను ముడిపెట్టిన స...