1961 సెప్టెంబర్ 8న విడుదలైన కలసి ఉంటే కలదు సుఖం ఉమ్మడి కుటుంబ వ్యవస్థలో స్వార్థం, అపార్థం, ఆస్తిపట్ల ఆశ, మానవత్వం వంటి అంశాలను ముడిపెట్టిన సాంఘిక కుటుంబ చిత్రం. శ్రీ సారథి స్టూడియోస్ పతాకంపై యర్లగడ్డ రామకృష్ణ ప్రసాద్, సి.వి.ఆర్. ప్రసాద్ నిర్మించిన ఈ చిత్రం తమిళంలో విజయవంతమైన భాగప్పిరివినై ఆధారంగా రూపొందింది. తమిళ చిత్ర విజయానికి కథతో పాటు విశ్వనాథన్–రామమూర్తి సంగీతం, కన్నదాసన్ సాహిత్యం కూడా ప్రధాన కారణాలుగా నిలిచాయి. తెలుగు రూపాంతరంలో తాపీ చాణక్య కథనాన్ని తెలుగు కుటుంబ వాతావరణానికి అనుగుణంగా మలిచి, ఆచార్య ఆత్రేయ సంభాషణలతో స్థానిక నుడికారాన్ని తీసుకువచ్చారు. పట్టాభిరామయ్య, సుందరరామయ్య అనే అన్నదమ్ముల కుటుంబం మొదట సంతోషంగా ఉన్నప్పటికీ, సౌభాగ్యమ్మ మేనల్లుడు రంగూన్ రాజా తన స్వార్థంతో కుటుంబంలో విభేదాలు సృష్టిస్తాడు. ఈ నేపథ్యానికి కిష్టయ్య శారీరక వైకల్యాన్ని జోడించడం ద్వారా కథకు ప్రత్యేకమైన మానవీయ కోణం లభించింది. చిన్నతనంలో విద్యుత్ ప్రమాదానికి గురై ఒక చేయి, ఒక కాలు పనిచేయని కిష్టయ్య తన వైకల్యాన్ని బలహీనతగా భావించకుండా ఆత్మగౌరవంతో జీవించడం కథానాయకుడి పాత్రకు గుండెగా నిలిచింది.
నిర్మాణపరంగా ఈ చిత్రం ఒక ముఖ్యమైన సందర్భంలో నిలుస్తుంది. రొజులు మారాయి విజయంతో వచ్చిన ఆదాయంతో యార్లగడ్డ రామకృష్ణ ప్రసాద్ హైదరాబాద్లో శ్రీ సారథి స్టూడియోస్ను నిర్మించారు. ఆ స్టూడియోలో రూపొందిన ప్రముఖ చిత్రాల్లో కలసి ఉంటే కలదు సుఖం ఒకటి. హైదరాబాద్లో తెలుగు సినిమా నిర్మాణ మౌలిక సదుపాయాలు అభివృద్ధి చెందుతున్న సమయంలో ఈ చిత్రం రూపొందడం దాని నిర్మాణ చరిత్రలో ప్రత్యేక ప్రాధాన్యాన్ని కలిగిస్తుంది. ఛాయాగ్రహణానికి హిందీ చిత్రరంగంలో ప్రసిద్ధి పొందిన యూసుఫ్ ముల్జీ పనిచేయడం మరో విశేషం. నలుపు–తెలుపు చిత్రభాషలో గ్రామీణ వాతావరణాన్ని, కుటుంబ గృహంలోని అంతర్గత సంఘర్షణలను, సర్కస్ నేపథ్యంలోని కీలక ఘట్టాలను సమర్థంగా చిత్రీకరించారు. అక్కినేని సంజీవి కూర్పు కథలోని కుటుంబ సంబంధాలు, కుట్రలు, హాస్యం, భావోద్వేగ సన్నివేశాలను సమతుల్యంగా నడిపించింది. ముఖ్యంగా కథానాయకుడి వైకల్యాన్ని కెమెరా సానుభూతి కోసం ఉపయోగించకుండా, అతని వ్యక్తిత్వంలోని ఆత్మవిశ్వాసాన్ని ముందుకు తెచ్చే విధంగా దృశ్యరూపం ఇవ్వడం సాంకేతికంగా, దర్శకత్వపరంగా ప్రశంసించదగిన అంశం.
కిష్టయ్యగా ఎన్టీఆర్ నటన ఈ చిత్రానికి ప్రధాన బలం. శారీరకంగా వికలాంగుడైన వ్యక్తిని కేవలం జాలిపడే పాత్రగా కాకుండా, ఉత్సాహం, ఆత్మగౌరవం, ప్రేమ, కుటుంబ బాధ్యత ఉన్న సంపూర్ణ వ్యక్తిగా ఆయన మలిచారు. పొట్టి జుట్టు, సాధారణ దుస్తులు, నడకలోని పరిమితి, పనిచేయని చేతి–కాలి కదలికలపై నియంత్రణ వంటి సూక్ష్మ అంశాలను పాత్రకు అనుగుణంగా మార్చుకున్నారు. అదే సమయంలో తెరపై తన సహజమైన ఆకర్షణను పూర్తిగా కోల్పోకుండా ఉంచడం ఈ పాత్రను మరింత ప్రత్యేకంగా చేసింది. రాధగా సావిత్రి భర్తకు అండగా నిలిచే భార్య పాత్రలో మృదుత్వం, ఓర్పు, కుటుంబ బాధ్యతలను ఎంతో హుందాగా వ్యక్తం చేశారు. ఆమె నటనలో అతిశయోక్తి కనిపించదు; కిష్టయ్యపై ప్రేమ, అతని పరిస్థితిపై ఆందోళన, కుటుంబం చీలిపోతున్నప్పుడు కలిగే బాధ అన్నీ సంయమనంతో వ్యక్తమవుతాయి. పట్టాభిరామయ్యగా ఎస్.వి. రంగారావు కుటుంబ పెద్దగా గంభీరతను, అనుభవాన్ని తీసుకొచ్చారు. సుందరరామయ్యగా పెరుమాళ్లు, రామనమ్మగా హేమలత కుటుంబంలోని ఆప్యాయతకు ఆధారంగా నిలిచారు. సౌభాగ్యమ్మగా సూర్యకాంతం తన సహజమైన కఠినమైన సంభాషణా శైలితో పాత్రలోని అసంతృప్తిని, అనుమానాలను బలంగా వ్యక్తం చేశారు. రఘుగా హరనాథ్ కుటుంబంలోని యువతరం ఎదుర్కొనే తప్పుదోవ, ప్రభావితమయ్యే మనస్తత్వాన్ని చక్కగా చూపించారు.
రేలంగి పోషించిన రంగూన్ రాజా పాత్ర ఈ చిత్రంలోని అత్యంత ఆసక్తికరమైన నటనా ప్రయోగాల్లో ఒకటి. సాధారణంగా హాస్యపాత్రలతో ప్రసిద్ధి చెందిన రేలంగికి ఇక్కడ మోసం, స్వార్థం, కుట్ర, చివరకు పశ్చాత్తాపం వంటి విభిన్న ఛాయలున్న పాత్ర లభించింది. తన సహజమైన గొంతుకు భిన్నంగా ఒక ప్రత్యేకమైన కంఠస్వరంతో సంభాషణలు పలకడం ద్వారా పాత్రకు ప్రత్యేకమైన వ్యక్తిత్వాన్ని సృష్టించారు. ఎన్టీఆర్ తరువాత ఎక్కువగా చర్చించబడిన నటన రేలంగిదేనని ఈ చిత్రంపై వచ్చిన విశ్లేషణలు పేర్కొన్నాయి. జానకిగా గిరిజ రఘు భార్యగా కుటుంబ సంఘర్షణలో భాగమైన పాత్రను సహజంగా పోషించారు. హనుమంతుగా అల్లు రామలింగయ్య తన సహజ హాస్యంతో చిత్రానికి తేలికను తీసుకువచ్చారు. మంజుగా రామదేవి, అనార్కలిగా శాస్త్రీయ నృత్యంలో శిక్షణ పొందిన పద్మిని ప్రియదర్శిని సర్కస్ నేపథ్యానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచారు. ఇతర సహాయ నటీనటులైన రాజనాల, పుష్పలత, పి. జయంతి, వి.టి. ఆజాద్, త్రిపురసుందరి తదితరులు కూడా తమ పాత్రల పరిధిలో కథకు అవసరమైన బలాన్ని అందించారు. ఇంత విస్తృతమైన తారాగణాన్ని కథలోని ప్రధాన కుటుంబ సంఘర్షణకు అనుసంధానం చేయడం తాపీ చాణక్య దర్శకత్వ నైపుణ్యానికి నిదర్శనం.
సంగీతపరంగా కలసి ఉంటే కలదు సుఖం ప్రత్యేకంగా నిలిచిన కారణం మాస్టర్ వేణు స్వరపరిచిన పాటలు. కొసరాజు, ఆరుద్ర, శ్రీశ్రీ సాహిత్యం అందించారు. తమిళ మూలచిత్రంలోని సంగీత నిర్మాణాల నుంచి ప్రేరణ పొందినప్పటికీ, తెలుగు వెర్షన్లో మాస్టర్ వేణు వాటిని తెలుగు భాషా స్వభావానికి, స్థానిక భావజాలానికి అనుగుణంగా మలిచారు. ముఖ్యంగా ముద్దబంతి పూలు బెట్టి మొగలిరేకుల జడను చుట్టి పాట గ్రామీణ ప్రేమను అత్యంత సహజంగా ప్రతిబింబిస్తుంది. కిష్టయ్య పొలంలో పనిచేస్తుండగా రాధ భోజనం తీసుకురావడం, వారి మధ్య సాన్నిహిత్యం పెరగడం అనే దృశ్యాన్ని పాటతో ముడిపెట్టడం వల్ల గీతం కథలో అంతర్భాగమైంది. ఘంటసాల, పి. సుశీల గాత్రాలు, ఎన్టీఆర్–సావిత్రిల సహజమైన తెరపైన నటన కలిసి ఆ పాటకు ప్రత్యేకమైన జీవం ఇచ్చాయి. మెలిమి బంగారు మెలిక తిరిగినా, నా వరాల తండ్రి నీవేల పుడితివి వంటి గీతాలు కూడా చిత్రంలోని కుటుంబ, భావోద్వేగ అంశాలకు విస్తృతిని ఇచ్చాయి. ఈ చిత్రంలోని పాటల ప్రత్యేకత ఏమిటంటే అవి కథను ఆపి వినిపించే పాటలు కాకుండా, పాత్రల మనస్తత్వాన్ని, గ్రామీణ జీవనశైలిని, కుటుంబ విలువలను ముందుకు తీసుకెళ్లే కథన సాధనాలుగా పనిచేశాయి. సంగీత దర్శకుడి స్వరరచనలో గ్రామీణ వాద్యాల వినియోగం, గాత్రాల ఎంపిక, పాటల సందర్భానుసారమైన అమరిక ఆ కాలపు చిత్రసంగీత నాణ్యతను తెలియజేస్తాయి.
తాపీ చాణక్య దర్శకత్వంలో చిత్రంలోని ప్రధాన సామాజిక భావనను ఎక్కడా ఉపన్యాసంగా మార్చకుండా కుటుంబ కథగా మలచడం ప్రధాన విజయంగా చెప్పాలి. కిష్టయ్య వైకల్యాన్ని కథలోని సానుభూతి అంశంగా కాకుండా అతని మానసిక బలానికి ప్రతీకగా ఉపయోగించారు. రంగూన్ రాజా కుట్రలు, రఘును తప్పుదోవ పట్టించడం, కిష్టయ్య బిడ్డను సర్కస్ కోసం అపహరించడం వంటి సంఘటనలు కథనానికి వేగాన్ని అందిస్తాయి. చివర్లో కిష్టయ్య విద్యుత్ షాక్కు గురై స్వస్థత పొందడం కొంత నాటకీయమైన పరిష్కారమైనప్పటికీ, కుటుంబం మళ్లీ ఒక్కటవ్వాలనే చిత్ర సందేశాన్ని బలంగా స్థిరపరుస్తుంది. 1961 సెప్టెంబర్ 8న విడుదలైన ఈ చిత్రం ఘనవిజయం సాధించింది. తరువాత కన్నడలో మురియద మనెగా రూపొందిన సంస్కరణ ఆశించిన స్థాయిలో విజయం సాధించలేదు; హిందీలో ఖాన్దాన్ పేరుతో పునర్నిర్మించినప్పుడు మంచి వాణిజ్య ఫలితాన్ని అందుకుంది. ఎన్టీఆర్ సవాలుతో కూడిన పాత్రను స్వీకరించిన తీరు, సావిత్రి సంయమనంతో కూడిన నటన, రేలంగి విభిన్న నటనా శైలి, ఎస్.వి. రంగారావు వంటి సీనియర్ నటుల అనుభవం, యూసుఫ్ ముల్జీ ఛాయాగ్రహణం, అక్కినేని సంజీవి కూర్పు, తాపీ చాణక్య కథనం, మాస్టర్ వేణు సంగీతం, కొసరాజు–ఆరుద్ర–శ్రీశ్రీల సాహిత్యం కలిసి కలసి ఉంటే కలదు సుఖాన్ని 1960ల ప్రారంభ తెలుగు కుటుంబ చిత్రాల్లో సాంకేతికంగా, సంగీతపరంగా, నటనాపరంగా గుర్తుండిపోయే చిత్రంగా నిలబెట్టాయి.
కామెంట్లు లేవు:
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి