1956 ఆగస్టు 15న విడుదలైన చిరంజీవులు వినోదా ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై డి.ఎల్. నారాయణ నిర్మించిన చిత్రం. వేదాంతం రాఘవయ్య దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రం 1948లో వచ్చిన హిందీ చిత్రం మేళా ఆధారంగా రూపొందినప్పటికీ, తెలుగు రూపాంతరం మాత్రం అనేక కీలక మార్పులతో స్వతంత్ర స్వరూపాన్ని సంతరించుకుంది. మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రితో కలిసి వేదాంతం రాఘవయ్య కథను తెలుగు ప్రేక్షకుల భావోద్వేగ అభిరుచికి అనుగుణంగా పునర్నిర్మించారు. మోహన్–శారదల బాల్యానుబంధం ప్రేమగా ఎదగడం, రత్నం కుట్రల వల్ల ఆ బంధం విచ్ఛిన్నం కావడం, శారద డాక్టర్ కృష్ణను వివాహం చేసుకోవడం, మోహన్ చూపు కోల్పోవడం, అనుమానం చివరకు విషాదానికి దారితీయడం కథకు ప్రధాన నిర్మాణం. ముఖ్యంగా మోహన్ పాత్రకు అంధత్వాన్ని జోడించడం కథానాయకుడి అంతర్గత వేదనను మరింత గాఢం చేసింది. మూలకథలోని కొన్ని అంశాలను మార్చి, విషాదాన్ని మరింత నాటకీయంగా తీర్చిదిద్దడం ద్వారా చిత్రబృందం తెలుగు ప్రేక్షకుల భావోద్వేగ ప్రపంచానికి దగ్గరైన కథను సృష్టించింది.
చిరంజీవులు నిర్మాణంలో సాంకేతిక నైపుణ్యానికి అత్యంత గుర్తుండిపోయే ఉదాహరణ రైల్వే ట్రాక్ సన్నివేశం. చెంగల్పట్టు రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలో అంధుడైన మోహన్ రైలు కింద పడి ప్రాణాలు తీసుకోవడానికి ప్రయత్నించే సన్నివేశాన్ని నిజమైన రైలుమార్గంలో చిత్రీకరించారు. డాక్టర్ కృష్ణగా నటించిన గుమ్మడి మోహన్ను రక్షించడానికి పరుగెత్తే సమయంలో అనుకోకుండా జారిపడినా వెంటనే తేరుకుని, దూసుకొస్తున్న రైలు క్షణాల ముందు ఎన్టీఆర్ను పక్కకు లాగారు. గుమ్మడి పడిపోవడం ముందుగా రచించబడిన సన్నివేశం కాకపోవడం వల్ల ఆ దృశ్యానికి అనుకోని సహజత్వం వచ్చింది. మోహన్ పాత్రలో పూర్తిగా లీనమైన ఎన్టీఆర్కు ఆ సమయంలో నిజంగా ప్రమాదం జరుగుతోందన్న విషయం కూడా తెలియలేదని గుమ్మడి తరువాత గుర్తుచేసుకున్నారు. అంధుడి పాత్రను మరింత సహజంగా చూపించేందుకు ఎన్టీఆర్ తొలిసారిగా కాంటాక్ట్ లెన్సులు ఉపయోగించడం కూడా ఆ కాలానికి విశేషమైన సాంకేతిక ప్రయత్నం. వి.ఎన్. రెడ్డి ఛాయాగ్రహణం, ఆర్. హనుమంతరావు కూర్పు చిత్రంలోని విషాద వాతావరణాన్ని బలపరిచాయి. ముఖ్యంగా ముఖ కవళికలు, క్లోజ్అప్లు, వెలుగు–నీడల వినియోగం ద్వారా పాత్రల అంతర్మథనాన్ని దృశ్యరూపంలో వ్యక్తం చేశారు.
నటనపరంగా చిరంజీవులు ఎన్టీఆర్, జమునలకు ప్రత్యేకమైన స్థానం కల్పించిన చిత్రం. మోహన్గా ఎన్టీఆర్ ప్రేమికుడు, నిరాశకు గురైన యువకుడు, అంధత్వంతో జీవితంపై ఆశ కోల్పోయిన వ్యక్తి అనే విభిన్న దశలను ఎంతో నియంత్రణతో ప్రదర్శించారు. కథలో విషాదానికి విస్తృత అవకాశం ఉన్నప్పటికీ ఆయన ఎక్కడా అతిశయోక్తికి వెళ్లకుండా స్వరం, ముఖ కవళికలు, శరీరభాషలోని సూక్ష్మ మార్పులతో మోహన్ బాధను వ్యక్తీకరించారు. ముఖ్యంగా అంధత్వం వచ్చిన తరువాతి సన్నివేశాల్లో చూపులను ఉపయోగించలేని వ్యక్తి శరీరభాషను సహజంగా మలచడం ఆయన నటనా ప్రతిభకు నిదర్శనం. శారదగా జమున ఈ చిత్రంలోని అత్యంత సంక్లిష్టమైన నటనా ప్రయోగాన్ని అందించారు. బాల్యప్రేమ, అనివార్యమైన వివాహం, గతప్రేమను మరచిపోలేని మనస్తత్వం, భర్త పట్ల బాధ్యత, తనపై వచ్చిన అనుమానం, చివరి విషాదం వరకు పాత్రలోని భావ పరిణామాలను ఆమె చాలా నియంత్రితంగా పోషించారు. విషాద సన్నివేశాల్లో ముఖంలో అనవసరమైన కదలికలు లేకుండానే బాధను వ్యక్తం చేయడం ఆమె నటనకు ప్రత్యేకమైన గాఢతను ఇచ్చింది. వేదాంతం రాఘవయ్య ప్రతి పాత్రను స్వయంగా నటించి చూపిస్తూ నటీనటులకు భావవ్యక్తీకరణను వివరించే పద్ధతిలో పనిచేయడం కూడా ఈ చిత్రంలోని నటనా స్థాయిని పెంచింది.
డాక్టర్ కృష్ణగా గుమ్మడి అప్పటివరకు తనకు వచ్చిన వయసుమళ్లిన పాత్రల పరిధిని దాటి, తన వయసుకు తగిన యువ వైద్యుడిగా హుందాతనంతో నటించారు. ప్రేమించిన భార్యను అనుమానించే స్థితికి చేరే వ్యక్తిగా ఆయనలోని మానసిక మార్పును నమ్మదగిన రీతిలో చూపించారు. రత్నంగా పేకేటి శివరామ్ స్వార్థం, కుట్ర, దురుద్దేశం కలిగిన ప్రతినాయకుడిగా కథను విషాదానికి నడిపించారు. రాయుడుగా సి.ఎస్.ఆర్. ఆంజనేయులు, రామదాసుగా బి. నరసింహారావు కుటుంబ నేపథ్యానికి బలం చేకూర్చారు. జానకిగా సురభి బాలసరస్వతి, వస్తాద్ రంగయ్యగా మహంకాళి వెంకయ్య, రత్నం స్నేహితుడు సత్యంగా బాలకృష్ణ తమ పాత్రలను సహజంగా పోషించారు. శారద సవతి తల్లి గోవిందమ్మగా ఛాయాదేవి, డాక్టర్ కృష్ణ సోదరి అఖిలాండమ్మగా సూర్యకాంతం తమదైన శైలిలో గుర్తుండిపోయే నటనను అందించారు. ముఖ్యంగా సూర్యకాంతం తన సహజమైన సంభాషణా పద్ధతితో కుటుంబ సన్నివేశాలకు చైతన్యం తెచ్చారు. చిన్న మోహన్గా మాస్టర్ బాబ్జి, చిన్న రత్నంగా పద్మశ్రీ, చిన్న శారదగా బేబీ శశికళ బాల్య ఘట్టాలకు అవసరమైన సహజత్వాన్ని అందించారు. ఈ సహాయ నటీనటులందరినీ కథలోని ప్రధాన సంఘర్షణతో అనుసంధానించడం వల్ల చిత్రం కేవలం హీరో–హీరోయిన్ కథగా పరిమితం కాలేదు.
చిరంజీవులు విజయాన్ని సంగీతం, సాహిత్యం మరింత బలపరిచాయి. ఘంటసాల స్వరరచన, మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి సాహిత్యం చిత్రంలోని ప్రేమ, విరహం, విషాదం వంటి భావాలకు ప్రత్యేకమైన సంగీతభాషను సృష్టించాయి. కనుపాప కరవైన కనులెందుకో మోహన్ అంధత్వాన్ని కేవలం శారీరక వైకల్యంగా కాకుండా, ప్రేమను కోల్పోయిన మనిషి అంతరంగ చీకటిగా మలిచిన గీతం. ఘంటసాల, పి. లీల గాత్రాల్లోని ఎందాక ఎందాక ఎందాక, అందాక అందాక అందాక ప్రేమికుల మధ్య ఉన్న చిలిపితనాన్ని, అనుబంధాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంది. తెల్లవారవచ్చె తెలియక నా సామి పి. లీల గాత్రంలో మృదువైన భావాన్ని అందిస్తుంది. మిగిలింది నేనా బ్రతుకిందుకేనా వంటి గీతాలు కథలోని విరహాన్ని నేరుగా పాత్రల అంతరంగ స్వరంగా మార్చాయి. మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి పదప్రయోగంలోని సాహిత్య మాధుర్యానికి ఘంటసాల స్వరరచన సరైన భావపరమైన విస్తృతిని ఇచ్చింది. చిక్కిలింత చిగురు పాట చిరంజీవులు చిత్రంలోని మరో గుర్తుండిపోయే గీతం. ప్రేమలోని సున్నితమైన చిలిపితనాన్ని, యవ్వనపు ఉత్సాహాన్ని చిగురించే భావాలతో వ్యక్తపరిచే ఈ పాటకు మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి సాహిత్యం ప్రత్యేక ఆకర్షణ. ఘంటసాల సంగీతంలో పాటకు లభించిన మృదువైన స్వరగతి దాని భావాన్ని మరింత అందంగా మలిచింది. కథలోని విషాదభరిత వాతావరణానికి భిన్నంగా, ఇటువంటి గీతాలు ప్రేమికుల అనుబంధంలోని హాయిని ప్రేక్షకులకు అనుభూతి చేయించి చిత్రంలోని భావోద్వేగ సమతుల్యతను కాపాడాయి.పాటలు కథను నిలిపివేసే విరామాలుగా కాకుండా, ప్రేమ వికాసం నుంచి విరహం, అంధత్వం, విషాదం వరకు పాత్రల భావప్రయాణాన్ని కొనసాగించే కథన సాధనాలుగా పనిచేశాయి. అందుకే ఈ చిత్ర సంగీతం కథకు అదనపు అలంకారం కాకుండా, కథనంలో అంతర్భాగంగా మారింది.
దర్శకుడిగా వేదాంతం రాఘవయ్య సాధించిన గొప్ప విజయం మెలోడ్రామాను ప్రేక్షకుడికి ఆమోదయోగ్యమైన మానవీయ స్థాయిలో ఉంచడం. కథలో వరుసగా విషాద సంఘటనలు జరిగినప్పటికీ, పాత్రల భావాలను నటన, సంగీతం, దృశ్యభాషల ద్వారా ముందుకు నడిపించడం వల్ల అవి కేవలం నాటకీయ సంఘటనలుగా అనిపించవు. చివరి ఘట్టంలో విషం తీసుకున్న శారదను డాక్టర్ కృష్ణ తుఫాను రాత్రిలో కారులో తీసుకెళ్లి, మోహన్–శారదల బాల్యస్మృతులతో ముడిపడిన ప్రదేశానికి చేర్చే విధానం కథలోని విషాదాన్ని పరాకాష్ఠకు తీసుకెళ్తుంది. వైద్యుడైన కృష్ణ ఆమెను కాపాడే బదులు ఆమె చివరి కోరికకు అవకాశం ఇవ్వడం పాత్రల మధ్య ఏర్పడిన మానసిక సంఘర్షణను మరింత విషాదభరితంగా చేస్తుంది. ఇంతటి మెలోడ్రామాను ప్రేక్షకుడు అంగీకరించేలా చేయడంలో రాఘవయ్య దర్శకత్వ నియంత్రణ కీలకం. 1956 ఆగస్టు 15న విడుదలైన చిరంజీవులు వాణిజ్యపరంగా విజయవంతమై బాక్సాఫీస్ వద్ద మంచి ఫలితాన్ని సాధించింది. ఈ చిత్రానికి ప్రధాన జాతీయ లేదా రాష్ట్ర స్థాయి పోటీ పురస్కారం లభించినట్లు స్పష్టమైన విశ్వసనీయ రికార్డు కనిపించదు. అయినప్పటికీ చిత్ర చరిత్రలో దీని ప్రాధాన్యం అవార్డుల కంటే విస్తృతమైనది. ఎన్టీఆర్ నటనా పరిధిని విస్తరించిన మోహన్ పాత్ర, జమునకు లభించిన అరుదైన భావోద్వేగ పాత్ర, గుమ్మడి యువ వైద్యుడిగా చూపిన వైవిధ్యం, వి.ఎన్. రెడ్డి ఛాయాగ్రహణం, సాహసోపేతమైన రైల్వే సన్నివేశం, మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి సాహిత్యం, ఘంటసాల సంగీతం కలిసి చిరంజీవులను 1950ల తెలుగు విషాద ప్రేమకథల్లో సాంకేతికంగా, నటనాపరంగా, సంగీతపరంగా గుర్తుండిపోయే చిత్రంగా నిలబెట్టాయి.
కామెంట్లు లేవు:
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి