1962 జూన్ 7న విడుదలైన గుండమ్మ కథ విజయా ప్రొడక్షన్స్ స్వర్ణయుగానికి ప్రతీకగా నిలిచిన చిత్రాల్లో ఒకటి. బి. నాగిరెడ్డి, చక్రపాణి నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి కమలాకర కామేశ్వరరావు దర్శకత్వం వహించగా, కథను చక్రపాణి, సంభాషణలను డి.వి. నరసరాజు, స్క్రీన్ప్లేను పింగళి నాగేంద్రరావు సమకూర్చారు. కన్నడ చిత్రం మనే తుంబిద హెన్ను ఆధారంగా తీసుకున్నప్పటికీ, తెలుగు నేటివిటీకి అనుగుణంగా కథను పూర్తిగా పునర్నిర్మించారు. సుమారు ఏడాది పాటు సాగిన నిర్మాణంలో ఎక్కువ భాగం విజయா-వాహినీ స్టూడియో సెట్లలోనే చిత్రీకరించబడింది. ఆ కాలానికి తగిన అత్యున్నత స్టూడియో ప్రమాణాలతో రూపొందిన ఈ చిత్రం నలుపు-తెలుపు ఛాయాగ్రహణంలోనూ దృశ్యపరంగా ఎంతో నాణ్యతను సాధించింది.
గుండమ్మ కథ సాంకేతికంగా గొప్పదనాన్ని చాటుకున్నది ఆర్భాటమైన నిర్మాణంలో కంటే, కథకు అవసరమైన అంశాలను అత్యంత సమర్థంగా ఉపయోగించడంలో. మార్కస్ బార్ట్లీ ఛాయాగ్రహణం ఇంటి వాతావరణాన్ని, పాత్రల మధ్య దూరాలను, హాస్య సన్నివేశాల దృశ్యభాషను ఎంతో స్పష్టంగా ఆవిష్కరించింది. జి. కల్యాణసుందరం, డి.జి. జయరామ్ల ఎడిటింగ్ అనేక ప్రధాన పాత్రలు, సమాంతర కథనాలు ఉన్నప్పటికీ కథకు వేగాన్ని కోల్పోనివ్వలేదు. మాధవపెద్ది గోఖలే, కలాధర్ల కళా దర్శకత్వం, పసుమర్తి కృష్ణమూర్తి నృత్య రూపకల్పన, ప్రత్యేక ప్రభావాల వినియోగం కలిసి స్టూడియో నిర్మాణానికి ప్రత్యేకమైన రూపాన్ని ఇచ్చాయి. ముఖ్యంగా ప్రతి సాంకేతిక విభాగం కథనాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి పనిచేయడం ఈ చిత్ర నిర్మాణ పరిపక్వతకు నిదర్శనం.
నటన విషయంలో గుండమ్మ కథ ఒక అసాధారణ సమిష్టి ప్రదర్శన. సూర్యకాంతం గుండమ్మగా కేవలం హాస్యాన్ని పండించలేదు; ఆమె స్వరం, హావభావాలు, నడక, సంభాషణ చెప్పే తీరు అన్నీ కలిసి ఆ పాత్రకు ప్రత్యేకమైన వ్యక్తిత్వాన్ని నిర్మించాయి. ఎన్టీఆర్ అంజిగా తన స్టార్ ఇమేజ్ను పూర్తిగా పక్కనపెట్టి అమాయకత్వం, అల్లరి, శారీరక హాస్యాన్ని అద్భుతంగా మేళవించారు. ఏఎన్నార్ రాజాగా మరింత నిగూఢమైన హాస్యాన్ని, చురుకైన సంభాషణను ప్రదర్శించారు. సావిత్రి లక్ష్మిగా ఆత్మగౌరవం, భావోద్వేగ నియంత్రణ కలిగిన పాత్రను అత్యంత సహజంగా మలచగా, జమున సరోజగా భిన్నమైన శక్తిని తీసుకొచ్చారు. ఎస్.వి. రంగారావు, రమణారెడ్డి, రాజనాల, అల్లూరామలింగయ్య తదితరులు తమ పాత్రలకు తగిన బలాన్ని అందించారు. ముఖ్యంగా ఎన్టీఆర్, ఏఎన్నార్, సూర్యకాంతం మధ్య ఉన్న నటనా వ్యత్యాసమే చిత్రంలోని హాస్యాన్ని ఒకే రకమైన ప్రదర్శనగా మారకుండా కాపాడింది.
దర్శకుడిగా కమలాకర కామేశ్వరరావు సాధించిన ప్రధాన విజయం ఈ విభిన్న నటనా శైలులను ఒకే కథన లయలో నడిపించడమే. పాత్రలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ ఏ పాత్రా అనవసరంగా కథను ఆక్రమించదు. మొదటి భాగంలోని హాస్యం, మధ్యలోని కుటుంబ సంఘర్షణ, ప్రేమకథ, చివరికి గుండమ్మలో వచ్చే మార్పు అన్నీ సహజమైన క్రమంలో సాగుతాయి. డి.వి. నరసరాజు సంభాషణలు పాత్రలను పరిచయం చేయడానికి మాత్రమే కాకుండా, వారి స్వభావాలను హాస్యంతో బయటపెట్టడానికి ఉపయోగపడ్డాయి. చక్రపాణి కథా నిర్మాణంలో కుటుంబ సంబంధాలు, ఆత్మగౌరవం, వివాహం, స్త్రీ స్థానం వంటి అంశాలను వినోదంతో ముడిపెట్టడం వల్ల చిత్రం తన కాలాన్ని దాటి నిలిచింది. దర్శకుడి నియంత్రణ వల్ల హాస్యం ఎక్కడా కథను మింగివేయకుండా, కథలోని భావోద్వేగానికి తోడ్పడుతుంది.
ఈ చిత్రాన్ని చిరస్థాయిగా నిలబెట్టిన మరో ప్రధాన శక్తి ఘంటసాల సంగీతం. పింగళి నాగేంద్రరావు సాహిత్యానికి ఘంటసాల స్వరాలు ఇచ్చిన తీరు సినిమాలోని ప్రతి భావస్థాయికి ప్రత్యేకమైన సంగీత వాతావరణాన్ని సృష్టించింది. ఎంత హాయి ఈ రేయి, సన్నగా వీచే చల్లగాలి వంటి గీతాలు ప్రేమను, సున్నితమైన భావోద్వేగాలను ప్రతిబింబిస్తే, కోలో కోలోయన్న పాట గ్రామీణ ఉత్సాహాన్ని తెరపైకి తీసుకొచ్చింది. బృందావనము పాటలో రొమాంటిక్ ఉల్లాసం, అలిగిన వేళనే చూడాలి పాటలో శాస్త్రీయ సంగీత ఛాయలు కనిపిస్తాయి. లేచింది నిద్ర లేచింది మహిళాలోకం పాట మాత్రం సాధారణ వినోద గీతాన్ని దాటి సామాజిక వ్యాఖ్యగా నిలిచింది. ముఖ్యంగా పాటలను కథ నుంచి వేరుగా చొప్పించిన భాగాలుగా కాకుండా పాత్రల మనస్తత్వాన్ని, సంబంధాలను, కాలపు సామాజిక వాతావరణాన్ని వ్యక్తీకరించే కథన సాధనాలుగా ఉపయోగించడం ఘంటసాల సంగీత ప్రతిభకు నిదర్శనం. గుండమ్మ కథలో సంగీతం కథను అలంకరించలేదు; కథకు అదనపు భావోద్వేగ పరిమాణాన్ని ఇచ్చింది.
వాణిజ్యపరంగా గుండమ్మ కథ ఘన విజయాన్ని సాధించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్లో అనేక కేంద్రాల్లో శతదినోత్సవాన్ని పూర్తి చేసి, విజయవాడలో రజతోత్సవ ప్రదర్శనను సాధించింది. హైదరాబాద్లో రోజుకు మూడు ఆటలతో వంద రోజులు ప్రదర్శితమైన తొలి చిత్రాల్లో ఇది ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. అదే కథను తమిళంలో మనితన్ మరవిల్లై పేరుతో రూపొందించినప్పటికీ, తెలుగు వెర్షన్ సాధించిన స్థాయి విజయాన్ని అది అందుకోలేకపోయింది. 1962 సంవత్సరానికి ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ తెలుగు చిత్ర పురస్కారం గుండమ్మ కథకు లభించింది. అయితే ఈ చిత్రపు అసలైన విజయాన్ని కేవలం వసూళ్లు, రికార్డులు లేదా పురస్కారాలతో కొలవడం సాధ్యం కాదు. కథ, సంభాషణ, నటన, ఛాయాగ్రహణం, ఎడిటింగ్, సంగీతం, దర్శకత్వం ఒకదానిని మరొకటి బలపరిచే విధంగా పనిచేసిన సమగ్ర నిర్మాణమే దాని శాశ్వత విలువ. అందుకే ఆరు దశాబ్దాల తరువాత కూడా గుండమ్మ కథ తెలుగు కుటుంబ హాస్య చిత్రాలకు ఒక సాంకేతిక, సృజనాత్మక ప్రమాణంగా నిలిచింది.
కామెంట్లు లేవు:
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి