2, సెప్టెంబర్ 2026, బుధవారం

అప్పు చేసి పప్పు కూడు – 1959: చిత్ర విశేషాలు

1959లో విజయ ప్రొడక్షన్స్ నిర్మించిన అప్పు చేసి పప్పు కూడు తెలుగు సామాజిక హాస్య చిత్రాల్లో వ్యంగ్యం, కుటుంబ నాటకం, వినోదం సమపాళ్లలో కలిసిన విశిష్ట చిత్రం. మాయాబజార్ వంటి భారీ పౌరాణిక చిత్రం తర్వాత విజయ సంస్థ సామాజిక కథ వైపు మళ్లి, చక్రపాణి–ఎల్.వి. ప్రసాద్ కలయికలో ఈ చిత్రాన్ని రూపొందించింది. అప్పులపై ఆధారపడి ఆడంబరంగా జీవించే రామదాసు, వంశ ప్రతిష్ఠపై మోజుతో మనవరాలికి రాజకుటుంబానికి చెందిన వరుడినే వెతికే ముకుందరావు అనే రెండు విరుద్ధ స్వభావాల పాత్రలను కేంద్రంగా చేసుకుని చక్రపాణి కథను నిర్మించారు. చక్రపాణి, ఎల్.వి. ప్రసాద్, వెంపటి సదాశివబ్రహ్మం కలిసి స్క్రీన్‌ప్లేను తీర్చిదిద్దగా, వెంపటి సదాశివబ్రహ్మం చమత్కారం, వ్యంగ్యం, సామాజిక పరిశీలన కలిసిన సంభాషణలు రాశారు. అప్పు చేసి విలాసంగా జీవించడాన్ని సూచించే ప్రసిద్ధ తెలుగు నానుడినే శీర్షికగా ఎంచుకోవడం కథ యొక్క సామాజిక వ్యంగ్యాన్ని సంక్షిప్తంగా ప్రతిబింబిస్తుంది.

దర్శకుడిగా ఎల్.వి. ప్రసాద్ ముందున్న ప్రధాన సవాలు అనేక పాత్రలు, ఉపకథలు, మారువేషాలు, ప్రేమకథ, కుటుంబ సంఘర్షణలను ఒకే కథన ప్రవాహంలో కలపడం. ఆయన దాన్ని చక్కటి సన్నివేశ నిర్మాణంతో సాధించారు. రాజా తన చెల్లెలు లీలకు న్యాయం చేయడానికి వివిధ వేషాలు ధరించడం, రఘు తన భార్యను గుర్తించినప్పటికీ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఆ నాటకంలో భాగస్వామి కావడం వంటి అంశాలు కథకు హాస్యంతో పాటు నాటకీయ ఉత్కంఠను అందించాయి. మార్కస్ బార్ట్లీ ఛాయాగ్రహణం విజయ సంస్థ చిత్రాలకు ఉన్న దృశ్య నాణ్యతను కొనసాగించగా, జి. కల్యాణసుందరం, కె. రాధాకృష్ణ కూర్పు విస్తృతమైన తారాగణం ఉన్నప్పటికీ సన్నివేశాలను సజావుగా ముందుకు నడిపింది. మాధవపెద్ది గోఖలే, కళాధర్ కళా రూపకల్పన కూడా పాత్రల సామాజిక స్థితిగతులను దృశ్యపరంగా స్పష్టంగా ప్రతిబింబించింది. ప్రధాన చిత్రం నలుపు-తెలుపులో ఉన్నప్పటికీ ఆత్మత్యాగం నృత్యరూపకాన్ని గేవా కలర్‌లో చిత్రీకరించడం అప్పటి సాంకేతిక అవకాశాలను ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఉపయోగించిన సృజనాత్మక ప్రయత్నం.

నటన ఈ చిత్రానికి మరో ప్రధాన బలం. ఎన్.టి. రామారావు రాజాగా తెలివి, ధైర్యం, చురుకుదనం కలిగిన యువకుడి పాత్రను సహజమైన హాస్యంతో పోషించారు. వివిధ మారువేషాల్లో ఆయన చూపిన వైవిధ్యం పాత్రను కేవలం హీరో పాత్రగా కాకుండా కథను నడిపించే ప్రధాన శక్తిగా నిలబెట్టింది. సావిత్రి మంజరిగా చలాకీతనం, ప్రేమ, తెలివితేటలను సమతుల్యంగా వ్యక్తీకరించారు. జగ్గయ్య రఘుగా కుటుంబ సంఘర్షణలోని భావోద్వేగ కోణాన్ని బలపరిచారు. జమున లీలగా మృదుత్వంతో కూడిన పాత్రచిత్రణను అందించారు. ఎస్.వి. రంగారావు ముకుందరావుగా వంశ ప్రతిష్ఠ, ఆడంబరం, అమాయకత్వం కలిసిన సంక్లిష్ట స్వభావాన్ని అద్భుతంగా ఆవిష్కరించారు. సి.ఎస్.ఆర్. అంజనేయులు రామదాసుగా స్వార్థం, కపటం, అప్పుల సంస్కృతిని వ్యంగ్యాత్మకంగా ప్రతిబింబించారు. రమణారెడ్డి, రేలంగి, సూర్యకాంతం, గిరిజ తదితరులు హాస్యాన్ని విడి భాగంగా కాకుండా ప్రధాన కథనంలో సహజంగా మేళవించారు.

సాలూరి రాజేశ్వరరావు సంగీతం చిత్రంలోని హాస్యం, ప్రేమ, భావోద్వేగాలకు తగిన భిన్నమైన స్వరరంగులను అందించింది. పింగళి నాగేంద్రరావు సాహిత్యంలోని చమత్కారాన్ని, సరళతను రాజేశ్వరరావు స్వరాల్లో సమర్థంగా ప్రతిబింబించారు. కాశీకి పోయాను రామహరి వంటి గీతాలు హాస్యరసాన్ని పెంచితే, ఎచటినుండి వీచెనో ఈ చల్లని గాలి వంటి పాటలు మృదువైన భావోద్వేగాన్ని అందించాయి. మూగవైన ఏమిలే, చేయి చేయి కలుపరావే హాయి హాయిగా వంటి గీతాలు పాత్రల మధ్య అనుబంధాన్ని బలపరిచాయి. సుందరాంగులను చూసిన వేళ పాటలో మిస్సమ్మ చిత్రంలోని బృందావనమది అందరిదీ బాణీని స్వల్ప మార్పులతో ఉపయోగించడం కూడా ప్రత్యేకమైన సంగీత ప్రయోగం. ఒకే దర్శకుడు, సంగీత దర్శకుడు, గీతరచయిత, నిర్మాతలు, అదే తరహా కథానాయక జంట కొనసాగుతున్న సందర్భంలో ఈ సంగీత సంబంధాన్ని ఉపయోగించడం విజయ సంస్థ చిత్రాల మధ్య ఉన్న సృజనాత్మక కొనసాగింపును సూచిస్తుంది.

నృత్యం, సంగీతం, దృశ్య రూపకల్పనలను కలిపిన నృత్యరూపకాలు కూడా చిత్ర సాంకేతిక వైవిధ్యాన్ని పెంచాయి. పసుమర్తి కృష్ణమూర్తి నృత్యదర్శకత్వంలో ఆత్మత్యాగం, దమయంతి స్వయంవరం వంటి రూపకాలను ప్రత్యేకంగా రూపొందించారు. ముఖ్యంగా దమయంతి స్వయంవరం ఘట్టంలో ఎన్.టి. రామారావు, సావిత్రి, జగ్గయ్య, ఎస్.వి. రంగారావు పాల్గొనడం వల్ల నృత్యరూపకానికి ప్రధాన పాత్రలతోనే నాటకీయత లభించింది. సంగీతం, వేషధారణ, నటన, కెమెరా కూర్పు కలిసి ఈ భాగాలను సాధారణ పాటల కంటే దృశ్య వైభవం కలిగిన వినోద ఘట్టాలుగా మలిచాయి. సాలూరి రాజేశ్వరరావుకు ఓగిరాల రామచంద్రరావు, కె. ప్రసాదరావు సహకరించారు.

1959 జనవరి 14న సంక్రాంతి సందర్భంగా విడుదలైన అప్పు చేసి పప్పు కూడు తొలి నాలుగు వారాల్లో సాధారణ స్థాయి ఆదరణ పొందినప్పటికీ, తరువాత పుంజుకుని సగటుకంటే మెరుగైన వాణిజ్య ఫలితాన్ని సాధించింది. పునర్విడుదలలో కూడా మంచి ప్రేక్షకాదరణ పొందడం ఈ చిత్రానికి ఉన్న దీర్ఘకాలిక ఆకర్షణను తెలియజేస్తుంది. తమిళంలో కడన్ వాంగి కళ్యాణం పేరుతో ఏకకాలంలో రూపొందించిన రూపం మాత్రం ఆశించిన విజయాన్ని సాధించలేదు. ఈ చిత్రానికి ప్రధాన జాతీయ లేదా రాష్ట్రస్థాయి అధికారిక పురస్కారం లభించినట్లు నిర్ధారిత సమాచారం లేదు. అయినప్పటికీ, అప్పు చేసి పప్పు కూడు విజయ ప్రొడక్షన్స్ సామాజిక చిత్రాల సంప్రదాయంలో ఒక ముఖ్యమైన స్థానాన్ని సంపాదించింది. చక్రపాణి సామాజిక వ్యంగ్యం, ఎల్.వి. ప్రసాద్ దర్శకత్వ నియంత్రణ, మార్కస్ బార్ట్లీ దృశ్య నైపుణ్యం, బలమైన తారాగణం, సాలూరి రాజేశ్వరరావు సంగీతం కలిసి ఈ చిత్రాన్ని 1950ల తెలుగు హాస్య చిత్రాల్లో ప్రత్యేకంగా నిలిపాయి.

కామెంట్‌లు లేవు:

కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి

ఇల్లరికం – 1959: చిత్ర విశేషాలు

1959 మే 1న విడుదలైన ఇల్లరికం తెలుగు కుటుంబ చిత్రాల పరిణామంలో ఒక ముఖ్యమైన మలుపుగా నిలిచింది. అనుమోలు వెంకట సుబ్బారావు నిర్మించిన ప్రసాద్ ఆర్ట...