.jpeg)
రంజని–గాయత్రిల సంగీత ప్రస్థానంలో అభంగ్లకు ఒక విశిష్ట స్థానం ఉంది. మహారాష్ట్ర భక్తి సంప్రదాయానికి చెందిన సంత్ తుకారాం, సంత్ నామదేవ్, సంత్ ఏక్నాథ్, సంత్ జనాబాయి వంటి మహనీయుల అభంగ్లను వారు కర్ణాటక సంగీత సౌందర్యంతో మేళవించి ఆలపించడం ద్వారా వాటికి దేశవ్యాప్తంగా అపార ఆదరణ లభించింది. మరాఠీ ఉచ్చారణలోని స్వచ్ఛత, సాహిత్యంలోని భక్తిభావాన్ని హృదయానికి హత్తుకునే విధంగా వ్యక్తీకరించడం, సంప్రదాయ రాగాలకు అనుగుణంగా చేసిన స్వరరచనలు, లయబద్ధమైన ప్రదర్శన వారి అభంగ్లకు ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చాయి. కచేరీల చివరి భాగంలో వారు ఆలపించే అభంగ్లు శ్రోతలను భక్తిరసంలో ముంచెత్తుతూ సంగీతానందాన్ని పరాకాష్ఠకు చేర్చుతాయి. కర్ణాటక సంగీత పరిమితులను దాటి భారతీయ భక్తి సంగీతంలోని వైవిధ్యాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిచయం చేయడంలో రంజని–గాయత్రి చేసిన ఈ కృషి విశేషమైనదిగా సంగీత విమర్శకులు, రసికులు ఏకగ్రీవంగా ప్రశంసిస్తుంటారు.కర్ణాటక సంగీత ప్రపంచంలో ఒకే స్వరంతో, ఒకే మనసుతో, ఒకే సాధనతో శ్రోతలను మంత్రముగ్ధులను చేస్తున్న అక్కాచెల్లెళ్ల జంట రంజని–గాయత్రి. సంప్రదాయాన్ని అత్యున్నత స్థాయిలో పరిరక్షిస్తూనే, మనోధర్మ సంగీతానికి నూతన దిశలను చూపిన ఆధునిక సంగీత విదుషీమణులుగా వీరికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. గాత్ర సంగీతం, వయోలిన్ వాదనం, సంగీత స్వరరచన, బోధన, పరిశోధన వంటి అనేక రంగాల్లో తమదైన ముద్ర వేసి ప్రపంచవ్యాప్తంగా కర్ణాటక సంగీతాన్ని మరింత విస్తరింపజేశారు. దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాలుగా సాగుతున్న వారి సంగీత ప్రస్థానం నిబద్ధత, కఠోర సాధన, గురుభక్తి, సృజనాత్మకతలకు ప్రతీకగా నిలిచింది.
రంజని 1973లో, గాయత్రి 1976లో ముంబైలో సంగీతాభిమాన కుటుంబంలో జన్మించారు. వారి తండ్రి ఎన్. బాలసుబ్రహ్మణ్యం సంగీతాభిరుచి కలిగినవారు కాగా, తల్లి మీనాక్షి బాలసుబ్రహ్మణ్యం కర్ణాటక సంగీత విదుషి. ఇంటి వాతావరణమే వారికి తొలి సంగీత పాఠశాలగా మారింది. చిన్న వయస్సులోనే గాయత్రి అనేక రాగాలను గుర్తించే అసాధారణ ప్రతిభను ప్రదర్శించగా, రంజని లయపట్ల అద్భుతమైన అవగాహన కనబరిచింది. ఈ సహజ ప్రతిభను గుర్తించిన తల్లిదండ్రులు వారిని క్రమబద్ధమైన సంగీత విద్య వైపు నడిపించారు.
వారి సంగీత ప్రయాణం తొలుత వయోలిన్తో ప్రారంభమైంది. ప్రముఖ గురువు టి. ఎస్. కృష్ణస్వామి వద్ద రంజని తొమ్మిదేళ్ల వయస్సులో, గాయత్రి ఆరేళ్ల వయస్సులో వయోలిన్ శిక్షణ ప్రారంభించారు. కొద్ది సంవత్సరాల్లోనే అద్భుత ప్రతిభను కనబరిచి, 1986లో తమ తొలి ప్రజా సంగీత ప్రదర్శన ఇచ్చారు. అనంతరం దేశంలోని ప్రముఖ సభల్లో వయోలిన్ ద్వయంగా అనేక కచేరీలు నిర్వహించడమే కాకుండా, డి. కె. పట్టమ్మాళ్, డాక్టర్ ఎం. బాలమురళీకృష్ణ, టి. విశ్వనాథన్ వంటి మహా విద్వాంసులకు సహవాద్యకారిణులుగా కూడా సేవలందించారు. యువ వయస్సులోనే ఆల్ ఇండియా రేడియో జాతీయ వయోలిన్ పోటీలో విజయం సాధించడం, ప్రతిభా వేతనాలు పొందడం వారి ప్రారంభ విజయాలకు నిదర్శనం.
వయోలిన్లో విశేష కీర్తి సంపాదించిన అనంతరం, గాత్ర సంగీతంలో మరింత లోతుగా ప్రవేశించాలని సంకల్పించిన ఈ అక్కాచెల్లెళ్లు చెన్నైకి వచ్చి ప్రముఖ సంగీతాచార్యులు పద్మభూషణ్ పి. ఎస్. నారాయణస్వామి శిష్యరికాన్ని స్వీకరించారు. ఆయన వద్ద కఠినమైన గురుకుల పద్ధతిలో అభ్యసించి రాగభావం, కీర్తనల సాహిత్యార్థం, మనోధర్మ సంగీతం, లయనైపుణ్యం వంటి అంశాల్లో అసాధారణ ప్రావీణ్యం సంపాదించారు. తల్లి వద్ద పొందిన పునాది, టి. ఎస్. కృష్ణస్వామి వద్ద నేర్చుకున్న వయోలిన్ విద్య, పి. ఎస్. నారాయణస్వామి వద్ద పొందిన గాత్ర సంగీత శిక్షణ కలిసి వారి ప్రత్యేక బాణీకి రూపకల్పన చేశాయి.
1990ల చివరి నుంచి గాత్ర ద్వయంగా వారి కచేరీలు విశేష ఆదరణ పొందడం ప్రారంభమైంది. సంపూర్ణ శ్రుతిశుద్ధి, స్వరసామరస్యం, పరస్పర అవగాహన, భావవ్యక్తీకరణ, లయపట్ల అసాధారణ పట్టు, రాగాల లోతైన విస్తరణ, క్లిష్టమైన రాగం–తానం–పల్లవిని అత్యంత సహజంగా, సౌందర్యంతో ఆవిష్కరించే నైపుణ్యం వారిని సమకాలీన కర్ణాటక సంగీతంలో అగ్రశ్రేణి విదుషీమణులుగా నిలబెట్టాయి. ఇద్దరి గొంతులు ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోతూ వినిపించే తీరు వారి సంగీతానికి విశిష్టమైన ఆకర్షణ.
వారి సంగీతంలోని మరో విశేషం సంప్రదాయాన్ని ఏమాత్రం దెబ్బతీయకుండా కొత్త ఆలోచనలకు స్థానం కల్పించడం. సంస్కృతం, తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, హిందీ, మరాఠీ తదితర భాషలలోని కృతులను సమాన నైపుణ్యంతో ఆలపిస్తారు. అభంగ్లకు, ఆదిశంకరాచార్యుల స్తోత్రాలకు, అరుణగిరినాథర్ రచనలకు స్వరరచన చేసి వాటిని ప్రజాదరణ పొందేలా చేశారు. సంగీతంలో సృజనాత్మక ప్రయోగాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తూ రాజా బై రాగా, రసా బై రాగా వంటి భావనాత్మక సంగీత కార్యక్రమాలను రూపొందించారు. అలాగే గాయత్రి రూపకల్పన చేసిన స్వర ధురి వంటి సంగీత భావనలు వారి పరిశోధనాత్మక దృక్పథాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.
వారి కృషికి అనేక ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారాలు లభించాయి. భారత ప్రభుత్వం 2026లో వారికి పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. అంతకుముందు తమిళనాడు ప్రభుత్వ కళైమామణి, సంస్కృతి పురస్కార్, భారతీయ విద్యాభవన్ జీవితసాఫల్య పురస్కారం, సంగీత కళా శిరోమణి, వాణి కళా సుధాకర, సామగాన మాతంగ జాతీయ పురస్కారం, కల్కి కృష్ణమూర్తి స్మారక పురస్కారం వంటి అనేక గౌరవాలు అందుకున్నారు. దేశ విదేశాల్లోని ప్రముఖ సంగీత సభలు వారిని ఘనంగా సత్కరించాయి.
సంగీత విదుషీమణులుగా మాత్రమే కాకుండా గురువులుగా కూడా రంజని–గాయత్రి విశిష్ట సేవలందిస్తున్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వందలాది మంది విద్యార్థులకు క్రమబద్ధమైన శిక్షణ అందిస్తూ, వర్క్షాప్లు, ఉపన్యాస–ప్రదర్శనలు నిర్వహిస్తూ కర్ణాటక సంగీత పరంపరను తదుపరి తరాలకు అందిస్తున్నారు. వారి శిష్యులు భారతదేశంతో పాటు అమెరికా, యూరప్, ఆస్ట్రేలియా, సింగపూర్ తదితర దేశాల్లో సంగీత కచేరీలు నిర్వహిస్తూ వారి బాణీని విస్తరిస్తున్నారు. అయితే సంప్రదాయ గురుకుల విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నందున వారి వద్ద శిక్షణ పొందిన శిష్యుల పూర్తి జాబితా బహిరంగంగా అందుబాటులో లేదు.
రంజని–గాయత్రిల సంగీత ప్రస్థానంలో అభంగ్లకు ఒక విశిష్ట స్థానం ఉంది. మహారాష్ట్ర భక్తి సంప్రదాయానికి చెందిన సంత్ తుకారాం, సంత్ నామదేవ్, సంత్ ఏక్నాథ్, సంత్ జనాబాయి వంటి మహనీయుల అభంగ్లను వారు కర్ణాటక సంగీత సౌందర్యంతో మేళవించి ఆలపించడం ద్వారా వాటికి దేశవ్యాప్తంగా అపార ఆదరణ లభించింది. మరాఠీ ఉచ్చారణలోని స్వచ్ఛత, సాహిత్యంలోని భక్తిభావాన్ని హృదయానికి హత్తుకునే విధంగా వ్యక్తీకరించడం, సంప్రదాయ రాగాలకు అనుగుణంగా చేసిన స్వరరచనలు, లయబద్ధమైన ప్రదర్శన వారి అభంగ్లకు ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చాయి. కచేరీల చివరి భాగంలో వారు ఆలపించే అభంగ్లు శ్రోతలను భక్తిరసంలో ముంచెత్తుతూ సంగీతానందాన్ని పరాకాష్ఠకు చేర్చుతాయి. కర్ణాటక సంగీత పరిమితులను దాటి భారతీయ భక్తి సంగీతంలోని వైవిధ్యాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిచయం చేయడంలో రంజని–గాయత్రి చేసిన ఈ కృషి విశేషమైనదిగా సంగీత విమర్శకులు, రసికులు ఏకగ్రీవంగా ప్రశంసిస్తుంటారు.
రంజని–గాయత్రిల సంగీతం శాస్త్రీయ కట్టుదిట్టత, భక్తిరసం, మనోధర్మ వైభవం, సౌందర్యదృష్టి, భావప్రకటన, పరిపూర్ణ శ్రుతిశుద్ధి, పరస్పర సమన్వయం అనే సుగుణాలపై నిలిచి ఉంది. గురుపరంపర పట్ల అచంచలమైన భక్తి, నిరంతర సాధన, నవీనత పట్ల సానుకూల దృక్పథం, శ్రోతల హృదయాలను తాకే భావవ్యక్తీకరణ వీరిని సమకాలీన కర్ణాటక సంగీత ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన ద్వయంగా నిలబెట్టాయి. భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీత మహోన్నత సంప్రదాయాన్ని ప్రపంచ వేదికపై మరింత ప్రకాశవంతం చేసిన ఈ అక్కాచెల్లెళ్ల జంట, భావి తరాలకు స్ఫూర్తిగా చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది.
.jpeg)
