1966లో విడుదలైన పల్నాటి యుద్ధం తెలుగు చారిత్రక చిత్రాలలో ప్రత్యేకమైన స్థానం సంపాదించుకున్న చిత్రం. గుత్తా రామినీడు దర్శకత్వంలో శ్రీ అనురూపా ఫిలింస్ సంస్థపై తగిరిస హనుమంతరావు, యార్లగడ్డ లక్ష్మయ్య చౌదరి, డి. సూర్యనారాయణ నిర్మించిన ఈ చిత్రం 1966 ఫిబ్రవరి 18న విడుదలైంది. దాదాపు ఎనిమిది శతాబ్దాల క్రితం జరిగిన పల్నాటి సంఘర్షణను ఆధారంగా చేసుకుని రూపొందిన ఈ చిత్రంలో ఎన్.టి. రామారావు బ్రహ్మనాయుడిగా, భానుమతి నాయకురాలు నాగమ్మగా నటించారు. 1947లో ఇదే కథతో వచ్చిన చిత్రానికి ఇది కొత్త రూపకల్పన. అయితే 1966 చిత్రం పాత చిత్రాన్ని యథాతథంగా అనుసరించకుండా, బ్రహ్మనాయుడి వ్యక్తిత్వంలోని వీరత్వం, ఆవేశం, సామాజిక దృక్పథం వంటి అంశాలను మరింత బలంగా తెరపై ఆవిష్కరించింది.
చిత్రంలోని తారాగణం అప్పటి తెలుగు చలనచిత్ర రంగంలోని అగ్రశ్రేణి నటులతో నిండిపోయింది. ఎన్.టి. రామారావు బ్రహ్మనాయుడిగా, భానుమతి నాయకురాలు నాగమ్మగా, కాంతారావు అలరాజుగా, హరనాథ్ బాలచంద్రుడిగా, గుమ్మడి నలగామరాజుగా, రాజనాల నరసింహరాజుగా, ఎం. బాలయ్య మలిదేవుడిగా, మిక్కిలినేని కన్నమ నాయుడిగా, ముక్కామల కొమ్మరాజుగా, ప్రభాకరరెడ్డి కన్నమదాసుగా నటించారు. జమున, అంజలీదేవి, హేమలత, ఛాయాదేవి, జయంతి, వాసంతి, గీతాంజలి, ఎల్. విజయలక్ష్మి, సురభి బాలసరస్వతి తదితరులు ఇతర ముఖ్య పాత్రల్లో కనిపించారు. ముఖ్యంగా బ్రహ్మనాయుడు–నాగమ్మల మధ్య భావజాలపరమైన సంఘర్షణకు ఎన్.టి. రామారావు, భానుమతి తమ నటనతో ప్రత్యేకమైన బలం చేకూర్చారు.
సాంకేతికంగా కూడా పల్నాటి యుద్ధం తన కాలానికి తగిన భారీ స్థాయిని సాధించడానికి ప్రయత్నించింది. గుత్తా రామినీడు దర్శకత్వంతో పాటు కథ, చిత్రకథా నిర్మాణంలోనూ చారిత్రక సంఘటనలకు నాటకీయ రూపం ఇవ్వడంపై దృష్టి పెట్టారు. ఛాయాగ్రహణం కమల్ ఘోష్, కూర్పు కందస్వామి, సంగీతం ఎస్. రాజేశ్వరరావు నిర్వహించారు. యుద్ధ సన్నివేశాలు, రాజసభల వాతావరణం, సైనిక సమీకరణాలు, కోటలు, గుర్రపు స్వారీలు వంటి అంశాలను కేవలం కథను ముందుకు నడిపించే దృశ్యాలుగా కాకుండా పల్నాటి కాలాన్ని ప్రతిబింబించేలా రూపొందించడం చిత్ర నిర్మాణంలోని ముఖ్యమైన ప్రయత్నం. యుద్ధానికి దారితీసిన రాజకీయ విభేదాలు, వ్యక్తిగత ప్రతిష్ఠలు, సామాజిక ఉద్రిక్తతలను క్రమంగా పెంచుతూ చివరికి కారంపూడి యుద్ధానికి తీసుకెళ్లిన తీరు దర్శకుడి కథన పద్ధతిలో ప్రధానమైన అంశం.
సంగీతపరంగా ఎస్. రాజేశ్వరరావు ఈ చిత్రానికి చారిత్రక నేపథ్యానికి సరిపోయే గంభీరతతో పాటు శ్రావ్యతను అందించారు. శ్రీ శ్రీ, ఆరుద్ర, మల్లాది, దాశరథి, కొసరాజు, సి. నారాయణరెడ్డి, పులుపుల శివయ్య తదితరులు పాటలకు సాహిత్యం అందించారు. శాతవాహన తెలుగు చక్రవర్తులే, వెలుగొచ్చెనే, జయ శంభో శివ శంకరా, తీయని తొలిరేయి, రమ్మంటే రావేమిరా, ఒక మేఘం, అమ్మా బంగారు తల్లీ, శీలము గలవారి చిన్నవాడా, రతిచేతి రాచిలుక వంటి పాటలు చిత్రంలోని విభిన్న భావాలను ప్రతిబింబించాయి. అమ్మా బంగారు తల్లీ పాటలో దర్బారీ కానడ, శీలము గలవారి చిన్నవాడా మరియు రతిచేతి రాచిలుక వంటి గీతాల్లో మోహనం వంటి రాగాల ఆధారిత సంగీత నిర్మాణం కనిపిస్తుంది. పద్యాలకు కూడా చిత్రంలో ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం ద్వారా ఆ కాలపు చారిత్రక చిత్రాల సంగీత సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించారు.
పల్నాటి కథలో బ్రహ్మనాయుడు, నాగమ్మ, నలగామరాజు, మలిదేవుడు, అలరాజు వంటి పాత్రలు కేవలం చారిత్రక వ్యక్తులుగా కాకుండా విభిన్న సిద్ధాంతాలకు ప్రతినిధులుగా చిత్రంలో నిలుస్తాయి. ముఖ్యంగా బ్రహ్మనాయుడి సామాజిక దృక్పథం, కన్నమదాసును ప్రోత్సహించడం, నాగమ్మ రాజకీయ చతురత, నలగామరాజు చుట్టూ ఏర్పడిన అధికార వర్గం, కోడిపందెం నుంచి యుద్ధానికి దారితీసిన పరిణామాలు కథకు నాటకీయ బలాన్ని ఇస్తాయి. పల్నాటి యుద్ధాన్ని తెలుగువారి మహాభారతంగా భావించే సంప్రదాయం కూడా ఈ కథకు ఉన్న సాంస్కృతిక ప్రాధాన్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. కారంపూడి యుద్ధం, పల్నాటి వీరుల త్యాగం, ఆ తర్వాతి పరిణామాలు ఈ కథను సాధారణ రాజవంశాల ఘర్షణకంటే విస్తృతమైన సామాజిక, చారిత్రక గాథగా నిలబెట్టాయి.
ఈ చిత్రానికి 1967 సంవత్సరంలో జాతీయ స్థాయి ఉత్తమ తెలుగు చలనచిత్రం పురస్కారం, భానుమతి గారికి నటిగా రాష్ట్రపతి పురస్కారం లభించాయి.
మొత్తంగా పల్నాటి యుద్ధం చరిత్రను కేవలం యుద్ధ దృశ్యాల సమాహారంగా కాకుండా, అధికారం, వ్యక్తిత్వం, సామాజిక సమానత్వం, రాజకీయ వ్యూహం, కుటుంబ విభేదాలు, త్యాగం వంటి అనేక అంశాలతో కూడిన మహాగాథగా తెరపై ప్రతిష్ఠించడానికి చేసిన ప్రయత్నం. ఎన్.టి. రామారావు యొక్క వీరభావ నటన, భానుమతి యొక్క నాగమ్మ పాత్రకు ఇచ్చిన రాజకీయ పదును, గుమ్మడి, కాంతారావు, హరనాథ్, రాజనాల తదితరుల పాత్రోచిత నటన, ఎస్. రాజేశ్వరరావు సంగీతం, చారిత్రక వాతావరణాన్ని నిర్మించిన సాంకేతిక బృందం ఈ చిత్రానికి ప్రత్యేకమైన రూపాన్ని ఇచ్చాయి. ఆ కారణంగానే 1966 నాటి పల్నాటి యుద్ధం తెలుగు చారిత్రక చిత్రాల చరిత్రలో గుర్తుండిపోయే చిత్రంగా నిలిచింది.
కామెంట్లు లేవు:
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి