ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆధ్యాత్మిక చరిత్రలో విశిష్ట స్థానాన్ని సంపాదించిన మహనీయులలో జిల్లెళ్ళమూడి అమ్మ, అంటే మాతృశ్రీ అనసూయాదేవి, ఒకరు. ఆమెను భక్తులు విశ్వజనని, అందరికీ అమ్మ అని సంబోధిస్తారు. కుల, మత, జాతి, లింగ భేదాలకు అతీతంగా సమస్త మానవాళిని తన సంతానంగా భావించి ప్రేమ, కరుణ, సమానత్వం, అన్నదానం అనే విలువలను జీవితాంతం ఆచరించి చూపిన మహోన్నత వ్యక్తిత్వం ఆమెది.
మాతృశ్రీ అనసూయాదేవి 1923 మార్చి 28న ఆంధ్రప్రదేశ్లోని గుంటూరు జిల్లా (ప్రస్తుతం బాపట్ల జిల్లా) మన్నవ గ్రామంలో శ్రీ సీతాపతిరావు, శ్రీమతి రంగమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ఆమెకు అనసూయ అనే పేరు పెట్టారు. ఆమె జననానికి ముందు ఈ దంపతులకు పుట్టిన ఐదుగురు పిల్లలు చిన్న వయస్సులోనే మరణించడం వల్ల, అనసూయ జననం వారి కుటుంబానికి విశేష ఆనందాన్ని కలిగించింది. చిన్ననాటి నుంచే ఆమె అసాధారణమైన ప్రశాంత స్వభావం, అపారమైన ప్రేమ, సమదృష్టిని ప్రదర్శించేవారని ఆమె జీవితాన్ని అధ్యయనం చేసినవారు పేర్కొన్నారు. ప్రతి జీవిపై ఒకే విధమైన మాతృభావంతో ఉండడం వల్ల చిన్నప్పటి నుంచే చాలామంది ఆమెను అమ్మ అని పిలవడం ప్రారంభించారు.
1936 మే 5న, పదమూడేళ్ల వయస్సులో ఆమెకు శ్రీ బ్రహ్మాండం నాగేశ్వరరావు గారితో బాపట్లలో వివాహం జరిగింది. అనంతరం ఆయన గ్రామ కరణంగా పనిచేసిన జిల్లెళ్ళమూడి గ్రామానికి కుటుంబం స్థిరపడింది. వారికి ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె జన్మించారు. కుటుంబ బాధ్యతలను నిర్వర్తిస్తూ సాధారణ గృహిణిగా జీవించినప్పటికీ, ఆమె మాతృత్వం కుటుంబానికే పరిమితం కాలేదు. గ్రామానికి వచ్చిన ప్రతి ఒక్కరినీ తన సంతానంగా భావించి ప్రేమతో ఆదరించేది. కుటుంబ సభ్యులు, బంధువులు, గ్రామస్తులు, అతిథులు అనే తేడా లేకుండా అందరికీ సమానమైన ఆప్యాయత చూపేది.
1950ల మధ్యకాలం నుంచి అమ్మ గొప్పతనం గురించి వార్తలు విస్తృతంగా వ్యాపించసాగాయి. ఆమెను దర్శించడానికి వివిధ ప్రాంతాల నుంచి భక్తులు జిల్లెళ్ళమూడికి రావడం ప్రారంభమైంది. అయితే అమ్మ తనను తాను గురువుగా లేదా యోగినిగా ప్రకటించుకోలేదు. తాను అందరికీ అమ్మననే భావంతోనే జీవించింది. ఆమె సందేశం ఎంతో సరళమైనది. ప్రేమించాలి, సేవ చేయాలి, ఆకలితో ఉన్నవారికి అన్నం పెట్టాలి అనే జీవన విధానాన్నే ఆమె బోధించింది. ప్రతి మనిషిలోనూ దైవాన్ని దర్శించాలని, మానవ సేవే పరమమైన ఆధ్యాత్మిక సాధన అని ఆమె జీవితంతోనే నిరూపించింది.
1958 ఆగస్టు 15న జిల్లెళ్ళమూడిలో అన్నపూర్ణాలయం ప్రారంభమైంది. ఇది అమ్మ జీవితంలో అత్యంత విశిష్టమైన ఘట్టంగా భావించబడుతుంది. అక్కడికి వచ్చే ఎవరైనా ధనికుడైనా, పేదవాడైనా, ఏ కులం లేదా మతానికి చెందిన వారైనా ఎటువంటి భేదం లేకుండా ఉచితంగా భోజనం చేసే విధానాన్ని ఆమె నెలకొల్పింది. ఆకలితో వచ్చినవాడు తృప్తిగా వెళ్లాలనే ఆమె సంకల్పమే ఈ సేవా కార్యక్రమానికి మూలం. ఈ అన్నదాన పరంపర నేటికీ నిరంతరంగా కొనసాగుతూ వేలాది మందికి ఆహారం అందిస్తోంది. అన్నదానం అనేది కేవలం దానం మాత్రమే కాకుండా, తల్లి తన బిడ్డకు భోజనం పెట్టినట్లుగా ప్రేమను వ్యక్తం చేసే పవిత్ర సేవ అని అమ్మ భావించేది.
క్రింది పేరాను తగిన స్థానంలో, అన్నపూర్ణాలయం గురించి ఉన్న భాగం తర్వాత చేర్చవచ్చు.
అమ్మ జీవితంలో చారిత్రాత్మక ఘట్టం ఆమె యాభైవ జన్మదిన మహోత్సవం. 1973లో నిర్వహించిన ఈ స్వర్ణోత్సవ వేడుకలకు దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి అపార సంఖ్యలో భక్తులు, సందర్శకులు జిల్లెళ్ళమూడికి తరలివచ్చారు. ఆ సందర్భంగా గ్రామంలో అపూర్వ స్థాయిలో అన్నదాన కార్యక్రమం నిర్వహించబడింది. విశ్వసనీయ ఆశ్రమ రికార్డులు మరియు అమ్మ జీవిత చరిత్రల ప్రకారం, ఆ వేడుకల సందర్భంగా లక్ష మందికి పైగా భక్తులకు అన్నప్రసాదం వడ్డించబడింది. చిన్న గ్రామమైన జిల్లెళ్ళమూడిలో ఇంత భారీ స్థాయిలో, ఎటువంటి కుల, మత, ప్రాంత భేదాలు లేకుండా అందరికీ ఆతిథ్యం అందించడం ఆ కాలంలో విశేషంగా గుర్తించబడింది. ఈ మహా అన్నదాన కార్యక్రమం ద్వారా ఆకలితో వచ్చిన ప్రతి ఒక్కరూ తృప్తిగా వెళ్లాలనే అమ్మ సంకల్పం ఎంత గొప్పదో ప్రపంచానికి చాటబడింది. ఆమె బోధించిన ప్రేమ, సమానత్వం, సేవాభావం ఆ మహోత్సవంలో ప్రత్యక్షంగా ఆచరణలో కనిపించాయి. ఈ కార్యక్రమం జిల్లెళ్ళమూడి చరిత్రలోనే కాకుండా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆధ్యాత్మిక మరియు సేవా చరిత్రలో కూడా ఒక చిరస్మరణీయ ఘట్టంగా నిలిచిపోయింది.
అమ్మ బోధనలు క్లిష్టమైన తత్వశాస్త్ర భాషలో కాకుండా, ప్రతి సాధారణ మనిషికీ అర్థమయ్యే సరళమైన మాటల్లో ఉండేవి. ప్రతి జీవిపై మాతృభావం కలిగి ఉండాలని, ఆకలితో ఉన్నవారికి అన్నం పెట్టడం అత్యున్నత సేవ అని, ప్రేమకు మించిన అద్భుతం లేదని ఆమె తరచుగా చెప్పేది. కుల, మత, జాతి భేదాలు మనుషులు సృష్టించినవేనని, తల్లి దృష్టిలో అందరూ సమానులేనని ఆమె స్పష్టంగా తెలియజేసింది. సేవ ద్వారా కలిగే తృప్తియే నిజమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి అని ఆమె తన జీవితమంతా ఆచరించి చూపింది.
అమ్మ ప్రభావంతో జిల్లెళ్ళమూడి ఒక ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందింది. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి పండితులు, రచయితలు, అధికారులు, శాస్త్రవేత్తలు, విద్యార్థులు, సామాన్య ప్రజలు ఆమెను దర్శించడానికి వచ్చేవారు. ఆమెతో కొద్దిసేపు గడిపిన వారికే మానసిక ప్రశాంతత, ఆత్మవిశ్వాసం, జీవితంపై కొత్త దృక్పథం కలిగేదని అనేక మంది తమ అనుభవాలను వివరించారు. ఆమె వద్దకు వచ్చిన ప్రతి ఒక్కరినీ వారి స్థితిగతులను బట్టి ఓదార్చడం, ధైర్యం చెప్పడం, ప్రేమతో ఆదరించడం ఆమె సహజ స్వభావం.
దాదాపు మూడు దశాబ్దాల పాటు వేలాది మంది భక్తులకు ప్రేమ, ధైర్యం, ఆధ్యాత్మిక మార్గదర్శకత్వాన్ని అందించిన అమ్మ 1985 జూన్ 12న జిల్లెళ్ళమూడిలో తన భౌతిక దేహాన్ని విడిచారు. భక్తులు దీనిని మహాసమాధిగా భావిస్తారు. ఆమె అనంతరం కూడా జిల్లెళ్ళమూడి ఆధ్యాత్మిక సేవా కేంద్రంగా కొనసాగుతూ, అన్నపూర్ణాలయం మరియు ఇతర సేవా కార్యక్రమాల ద్వారా ఆమె సందేశాన్ని ప్రపంచానికి చేరవేస్తోంది.
జిల్లెళ్ళమూడి అమ్మ ప్రత్యేకత కేవలం ఆధ్యాత్మిక బోధనలలోనే కాదు, ఆ బోధనలను తన జీవితంలో ఆచరించి చూపడంలో ఉంది. ప్రేమ, కరుణ, సమానత్వం, నిస్వార్థ సేవ, అన్నదానం అనే విలువలను ఆమె జీవితాంతం పాటించింది. ప్రతి మనిషిని తన సంతానంగా భావించడం, బాధలో ఉన్నవారికి ఓదార్పు ఇవ్వడం, ఆకలితో ఉన్నవారికి అన్నం పెట్టడం, భేదభావాలు లేని సమాజాన్ని ఆకాంక్షించడం ఆమె జీవిత సందేశం. అందుకే ఆమెను విశ్వజనని అని భక్తులు ఆరాధిస్తారు.
నేటికీ జిల్లెళ్ళమూడి లక్షలాది మంది భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతత, సేవాభావం, మానవ సమానత్వానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది. మాతృశ్రీ అనసూయాదేవి జీవితం ప్రేమ, కరుణ, నిస్వార్థ సేవల ద్వారా మానవజీవితాన్ని ఎలా ఉన్నతంగా మలచవచ్చో చూపిన అపూర్వ ఆదర్శం. ఆమె బోధనలు మరియు సేవా తత్వం కాలాతీతమైనవి. అందువల్ల జిల్లెళ్ళమూడి అమ్మ ప్రభావం తరతరాలకు స్ఫూర్తినిస్తూ శాశ్వతంగా నిలిచి ఉంటుంది.
జిల్లెళ్ళమూడి అమ్మ మాతృత్వ మహిమకు ఆకర్షితులైన వారు సామాన్య భక్తులే కాకుండా అనేక మంది ఆధ్యాత్మిక మహనీయులు, తత్వవేత్తలు, రచయితలు, విద్యావేత్తలు కూడా ఉన్నారు. కుర్తాళం పీఠాధిపతులు సిద్ధేశ్వరానందభారతీస్వామి వారు, సద్గురు శ్రీ శివానందమూర్తి, స్వామి పూర్ణానంద, అవధూతేంద్ర స్వామి, విశ్వయోగి విశ్వంజీ వంటి ఆధ్యాత్మిక మహనీయులు అమ్మను దర్శించి ఆమె దివ్య మాతృత్వాన్ని, సమదృష్టిని, ప్రేమస్వరూపాన్ని గొప్పగా కొనియాడారు. ప్రముఖ పాత్రికేయుడు, రచయిత డాక్టర్ పొత్తూరి వెంకటేశ్వరరావు గారు అమ్మతో తనకు కలిగిన అనుభవాలను అనేక వ్యాసాలు, ప్రసంగాల ద్వారా ప్రజలకు పరిచయం చేస్తూ, ఆమెను ఒక అపూర్వ విశ్వమాతగా అభివర్ణించారు. భారతదేశంతో పాటు విదేశాలకు చెందిన అనేక మంది ఆధ్యాత్మిక అన్వేషకులు కూడా అమ్మ ప్రభావానికి లోనయ్యారు. ముఖ్యంగా అమెరికన్ రచయిత రిచర్డ్ షిఫ్మన్ అమ్మ జీవితాన్ని, బోధనలను లోతుగా అధ్యయనం చేసి ఆమెపై గ్రంథాలు, వ్యాసాలు రచించడం ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక మందికి జిల్లెళ్ళమూడి అమ్మను పరిచయం చేశారు. అలాగే యూరప్, అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, జపాన్ తదితర దేశాలకు చెందిన భక్తులు జిల్లెళ్ళమూడిని సందర్శించి, అమ్మ ప్రేమ, అన్నదానం, మానవ సమానత్వ సందేశాన్ని తమ తమ దేశాల్లో విస్తరించేందుకు కృషి చేశారు. ఈ విధంగా అమ్మ ప్రభావం ప్రాంతీయ స్థాయిని దాటి అంతర్జాతీయ స్థాయికి విస్తరించి, విశ్వమాతగా ఆమెకు చిరస్థాయిగా గౌరవాన్ని తీసుకువచ్చింది.
మాతృశ్రీ అనసూయాదేవి జన్మ శతాబ్ది ఉత్సవాలు 2023 సంవత్సరంలో జిల్లెళ్ళమూడిలో అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించబడ్డాయి. ఆమె జన్మదినమైన మార్చి 28ను పురస్కరించుకొని ప్రారంభమైన ఈ శతజయంతి వేడుకల్లో దేశ విదేశాల నుండి వేలాది మంది భక్తులు పాల్గొని అమ్మకు ఘనంగా నివాళులర్పించారు. ఈ సందర్భంగా ప్రత్యేక పూజలు, వేదపారాయణాలు, ఆధ్యాత్మిక సభలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, సేవా కార్యక్రమాలు మరియు మహా అన్నదానం నిర్వహించబడ్డాయి. అమ్మ బోధించిన ప్రేమ, సమానత్వం, మానవసేవ, అన్నదానం వంటి ఆదర్శాలను మరింత విస్తృతంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లాలనే సంకల్పాన్ని ఆశ్రమం పునరుద్ఘాటించింది. శతజయంతి ఉత్సవాలు జిల్లెళ్ళమూడి అమ్మ ప్రభావం కాలంతో పరిమితం కాలేదని, ఆమె సందేశం నేటికీ లక్షలాది మంది జీవితాలకు స్ఫూర్తిగా నిలుస్తోందని మరోసారి చాటిచెప్పాయి.
