శిథిలావస్థలో భారతీయ జనతా పార్టీ

Kamalam

Hastam

కమలం వికసించింది - ఈ నానుడి చాలా ఏళ్ళు సాగినట్టే. 1984 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో ఇందిరా గాంధి హత్య సానుభూతి పవనాలు కాంగ్రెస్ ను గెలిపించినప్పుడు  542 లో,  2 సీట్లు మాత్రమే గెలుచుకున్న కమల దళం, తర్వాత రామ మందిర ఉద్యమంతో బాగా లాభ పడి 1989 లో 85, 1991లో 120,  1996 లో 161, 1998 లో  182, 1999లో 182 సీట్లు, 2004 లో 138 సీట్లు గెలుచుకుంది. ఈ దాదాపు దశాబ్దమున్నర కాలము (1989 -2004) భారతీయ జనతా పార్టీకి స్వర్ణ యుగమే.

రాజకీయ అతిరథులు వాజపేయి, అద్వానీల సారథ్యంలో హిందూ, కాంగ్రెస్ వ్యతిరేక నినాదాలతో బాగా లబ్ది పొంది, సంస్థాగతంగా బలపడి, అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కూడా గెలిచి ప్రధాన ప్రతిపక్షంగా తన స్థానాన్ని సుస్థిరం చేసుకుంది. దీనికి ప్రధాన కారణం అంతకు ముందు ఇందిరా, రాజీవ్ హయాంలో అవినీతి భాగోతాలు, వారి ఏక పక్ష పరిపాలన, ఆర్ధిక మాంద్యము మరియు ఆర్థిక విధానాల వల్ల దేశం సాంఘికంగా, ఆర్థికంగా బాగా దెబ్బ తిన్నది. ప్రజలు వారి పరిపాలనతో విసిగిపోయారు. ఆ సమయంలో వచ్చిన రామ మందిర నినాదం, వి.ఫై. సింగ్ నేత్రుత్వంలోని అవినీతి, కుంభకోణాలపై పోరాటం ప్రతిపక్షాలను ఏకం చేశాయి. ఇందులో భా.జ.పా చాలా లబ్ది పొందింది. ప్రధాన పతిపక్షంగా ఆ పార్టీ స్థానానికి వచ్చిన ఢోకా ఏమీ లేదు కాని, సంస్థాగతంగా, నినాదాల పరంగా పార్టీ ఒక కనిష్ఠ స్థాయిలో ఉంది అనిపిస్తోంది. కారణాలు ఎంతో చూద్దాము.

1. జనాకర్షణ నేతలు లేరు - కురు వృద్ధులైన అద్వానీ, వాజపేయి రాజకీయ సన్యాసం చాలా ప్రణాలికా విహీనంగా సాగింది. ఒక ఉద్యమ స్ఫూర్తితో, నినాదంతో, ప్రభుత్వాన్ని ఎండగట్టి ఎన్నికలను గెలిపించే నాయకులు పార్టీలో లేరు. ఉన్న ఒకే ఒక్కడు నరేంద్ర మోడి కరడు గట్టిన హిందుత్వవాది గా ముద్ర పడి పోయాడు. అందుకని ఆయనను పార్టీలో అందరూ ఆమోదించ లేకపొతున్నారు.  మహారాష్ట్రలో ఒక్క రాజకీయ విజయాన్ని కూడా సాధించని గడ్కరీని తీసుకువచ్చి ఏకంగా పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడిని చేశారు. ఇటీవలి ఆయన వ్యాఖ్యలు, వాటిని వెనక్కి తీసుకోవటం చూస్తుంటే ఆయనకు ఎంత పరిణతి ఉన్నది అనేది అనుమానమే.
2. పార్టీ అధ్యక్షుడిగా రాజ్ నాథ్ సింగ్ చేసినంత నష్టం ఇంకెవ్వరూ ఆ పార్టీకి కలిగించలేదు. ముందు చూపు లేక, అంతర్గత కుమ్ములాటతో, పాతకాలపు ఆలోచనా పధ్ధతి, విధానాలతో పార్టీని నిర్వీర్యం చేశాడు ఆయన. వయసు మీద పడటంతో చూస్తూ ఊరుకున్నారు వాజపేయి, అద్వానీ. ఈయన గారి పుణ్యమా అని కొందరు పార్టీ వదలాల్సి వచ్చింది. ముఠాలు ఏర్పడి పార్టీ బజారున పడింది.
3. కులాల, మతాల  మీద వచ్చిన రాజకీయ సమీకరణలు వారికి చాలా చోట్ల కలిసి రాలేదు. లోక్సభలో నాలుగోవంతు సీట్లున్న ఉత్తర ప్రదేశ్, బీహార్ లో పూర్తిగా అగ్ర వర్ణాలకి వ్యతిరేకంగా వచ్చిన సునామీలో వారు, కాంగ్రెస్ కొట్టుకు పొయ్యారు. బీసీలు, ఎస్సీ, ఎస్టీలు అగ్ర వర్ణాల వారికి ఎదురు తిరిగి తమకు రాజకీయంగా గుర్తింపు ఇచ్చే ఎస్పీ, బీ.ఎస్.పీ, ఆర్.జే.డీ లాంటి పార్టీలకు పట్టం కట్టారు. 
4. కర్నాటక మినహా, తూర్పు, ఈశాన్య ప్రాంతాల్లో, దక్షిణాదిన ప్రాంతీయ పార్టీల ధాటికి తట్టుకోలేకపోయారు. వారి స్వార్థ పూరిత, అవకాశవాద రాజకీయాలకు నిలవలేకపోయారు - తృణమూల్, టీ.డీ.పీ, ఏ.ఐ.ఏ.డీ.ఎం.కే లాంటి పార్టీలు బీ.జే.పీ తో ఫుట్బాల్ ఆడుకున్నాయి.  పూర్తిగా హిందుత్వం వైపు కాకుండా, పూర్తిగా మతాతీత రాజకీయానికి దూరం కాలేక, చిన్న చిన్న పార్టీల మధ్య నలిగి పోయి తమల్ని తాము దెబ్బ తీసుకున్నారు భా.జ.పా నాయకులు. మేదావులైన నవీన్ పట్నాయక్, చంద్ర బాబు నాయుడు, మమత బెనర్జీ, జయలలితల రాజకీయ పిల్లిగంతులకు, చతురతకు భా.జ.పా తట్టుకోలేకపోయింది. అలాగే, హిందుత్వ నినాదం గట్టిగా ఉన్న మహారాష్ట్రలో శివసేనకు కట్టు బడి, స్థానిక నాయకత్వం లేక వెనకబడి పోయింది.
5. రాజీవ్ మరణం తర్వాత సంస్థాగతంగా దెబ్బతిన్న కాంగ్రెస్ మళ్లీ  పీ.వీ. నరసింహారావు, మన్మోహన్ సింగ్ ల ఆర్ధిక విధానాల ఫలాలతో, సోనియా, రాహుల్ రాజకీయ పాఠాలు నేర్చుకుని పరిపక్వత చెంది పార్టీ పుంజుకోవటానికి దోహదం చేశారు. ఒంటెద్దు పోకడల రోజుకోసారి ముఖ్యమంత్రులను మార్చే విధానాలకు దూరంగా, కొంత అధికారానికి దూరంగా ఉంటూ వీరిద్దరూ పార్టీని, తమ స్థానాలను పూర్తిగా బలోపేతం చేశారు. రైతులకు వ్యతిరేకి అని టీ.డీ.పీ ని ఓడించిన వై.ఎస్.ఆర్ అండతో ఆంధ్రలో గెలిచి, రాజకీయ చాణక్యుడైన శరద్ పవార్ తో జత కట్టి మహారాష్ట్రలో, మహా కుల, మత ఓట్ల మేధావి అయిన కరుణానిధితో జత కట్టి తమిళనాట మంచి విజయాలు సాధించారు సోనియా, రాహుల్ గారు.ఈ ఇద్దరికీ సాటిగా, దీటుగా ప్రతిపక్షంలో ఎవ్వరు లేరు.

ఇలా, రాజకీయంగా, కాంగ్రెస్ పార్టీకి ఉన్న అర్థ, అంగ, ఆలోచనా బలాల ధాటికి తట్టుకోలేక, తమ అంతర్గత లోపాలను దిద్దుకోలేక, సతమతమవుతున్న పార్టీ బీ.జే.పీ. ప్రస్తుతం కర్ణాటకలో ఉన్న పరిస్థితి చూస్తే అక్కడ వచ్చే శాసనసభ ఎన్నికల్లో మళ్లీ గెలవటం గగనమే. యూపిలో నాలుగో స్థానానికి దిగారు. బీహార్లో నితీష్ దయ మీద బతుకుతున్నారు. తమిళనాడు, ఆంధ్ర, పశ్చిమ బెంగాల్ లో ప్రభావం నామమాత్రమే. ఇప్పటికే పదేళ్ళు పాలించిన మధ్య ప్రదేశ్ లో మళ్లీ గెలవటం తేలిక కాదు. ఒక్క గుజరాత్లోనే వారి పట్టు ఇంకా ఉంది.  అది ఎన్నాళ్ళో మరి. మిగిలిన అన్ని చోట్ల సడలుతోంది/సడలిపోయింది.  మొత్తానికి, సంస్థాగతంగా అద్భుతాలు జరిగితే తప్ప ఒక దశాబ్దం పాటు భా.జ.పాకు చాలా గడ్డు కాలమే.

గంగావతరణం - గంగమ్మ మహాత్యం మొదటి భాగం

అంగ భంగిమలు గంగ పొంగులై అన్నారు సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి గారు. ఈ గంగ పొంగులు ఎలా ఉంటాయో తెలియాలంటే మీరు ఉత్తరాఖండ్ వెళ్లి తీరాలి. ఉత్తరకాశి జిల్లాలో 10వేల అడుగుల ఎత్తున హిమాలయాలలో గోముఖమునుండి వెలువడిన భాగీరథి 13 కిలో మీటర్ల దిగువన ఉన్న గంగోత్రి వద్ద ఉరకలెత్తుతూ ప్రవహిస్తుంది. ఆ భాగీరథి సామన్యమైన నదా? ఇక్ష్వాకు వంశజుడైన భగీరథుని ప్రయత్నంతో విష్ణు పాదం నుండి శివుని జటాఝూటములో చేరి అక్కడినుండి గంగోత్రి దగ్గర ఈ భువిన అడుగిడింది. మన పాపాలను కడిగే పుణ్యనది ఈ పావన భాగీరథి. గంగోత్రి నుండి ప్రయాణం చేస్తూ దేవప్రయాగ వద్ద అలకనందతో కలసి అక్కడినుండి గంగగా పిలువబడుతుంది. గంగోత్రి వద్ద, దేవ ప్రయాగ వద్ద ఈ గంగమ్మ పరవళ్లు చూస్తే వాల్మీకి మహర్షి రామాయణంలో వివరించినది ఎంత అక్షర సత్యమో అర్థామవుతుంది.అలాగే సీతారామశాస్త్రిగారి భావజాలం ఎంత మనోజ్ఞమో అర్థమవుతుంది. శ్రీమద్రామాయణంలోని గంగావతరణం మీకోసం. సగర పుత్రులకు స్వర్గ ప్రాప్తికై భగీరుథుడు గంగను భువికి రప్పించాడు. ఇది మనకు తెలిసిందే. కాని,  అసలు ఏమి జరిగింది అన్న విషయం కొంత తెలుసుకుందాము.

శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో బాలకాండ 38 - 44 సర్గలలో ఈ గంగావతరణాన్ని విశ్వామిత్ర-రామలక్ష్మణ సంవాదంలో  వివరించారు.  కాళిదాసు రఘువంశం కావ్యంలో రమణీయంగా, విపులంగా ఈ విషయాన్ని రచించారు. నేను ఇంటర్ మీడియట్ రెండో సంవత్సరంలో (రెండవ భాష సంస్కృతం) రఘువంశంలోని ఈ అంశాన్ని చదువుకున్నాను. ఇటీవల రామాయణ పారాయణంలో మళ్లీ పఠించాను.

ఇక్ష్వాకు వంశంలో జన్మించిన సగరునికి ఇద్దరు భార్యలు - కేశిని, సుమతి. వీరికి సంతతి కలుగక, హిమాలయాలకు వెళ్లి భృగుప్రవర్శన మనే చోట తపస్సు చేశారు. వీరి తపస్సుకు మెచ్చి భృగు మహర్షి సగరుడి భార్యలలో ఒకరికి వంశాభివృద్ధి కలిగించే ఒక పుత్రుడు, ఇంకొకరికి అరవై వేల మంది పుత్రులు కలుగుతారు అని ఆశీర్వదిస్తాడు. ఆయన ఆశీర్వాద ఫలంతో కేశినికి అసమంజుడు, సుమతికి అరవైవేలమంది సగర పుత్రులు జన్మిస్తారు. వీరిలో అసమంజుడు దుష్ట చేష్టలు చేస్తూ ఉంటే సగరుడు అతడిని రాజ్య బహిష్కారం చేస్తాడు.  అసమంజుని కుమారుడు అంశుమానుడు యోగ్యుడు.

ఈ సమయంలో సగరుడు యాగం తలపెడతాడు. యాగాశ్వాన్ని ఇంద్రుడు అపహరించి కపిల మహర్షి ఆశ్రమంలో దాచుతాడు. దీని వలన యాగం అసంపూర్ణంగా ఉంటుంది. అది తనకు అరిష్టమని గ్రహించిన సగరుడు తన అరవైవేలమంది పుత్రులను అశ్వాన్ని వెదకమని పంపిస్తాడు. భూనభోంతరాళములలో ఎక్కడ ఉన్నా వెదికి తీసుకురమ్మని ఆదేశిస్తాడు. సగర పుత్రులు భూమి అంతటా వెదికి, భూమిలో తవ్వి, సర్పలోకాన్ని వెదికి ఎక్కడ అశ్వం కనిపించక రసాతాలానికి వెళ్తారు. అన్ని దిక్కులు వెదికినా అశ్వం కనిపించదు. ఈశాన్య దిక్కులో శివస్థానంలో భూమిని తవ్వి వెదుకుతారు. అక్కడ కపిల మహర్షి ఆశ్రమంలో వారికి అశ్వం కనిపిస్తుంది. 'ఓరీ దుష్టుడా! నీవే మా తండ్రి గారి యాగాశ్వాన్నిఅపహరించావు' అని ఆ మహర్షిని దూషిస్తారు. అప్పుడు ఆ మహర్షి ఆగ్రహంతో వారిని ఒక్క చూపుతో భస్మీపటలం చేస్తాడు. ఆ మహర్షి క్రోధాగ్నికి భస్మపు కుప్పగా మారుతారు సగర పుత్రులు.

ఎన్నాళ్ళైనా పుత్రులు తిరిగి రాకపోయేసరికి సగరుడు మనుమడైన అంశుమానుడిని యాగాశ్వాన్ని, పిన తండ్రులను వెదకమని పంపిస్తాడు. కపిల మహర్షి ఆశ్రమము వద్దకు వచ్చి వారు దగ్ధమై ఉండటం చూసి దుఃఖితుడవుతాడు. వారికి ఉత్తరక్రియలు జరుపుదామని నిశ్చయిస్తాడు. కానీ, ఆ ప్రాంతంలో ఎక్కడ నీరు అనేది కనిపించదు. అప్పుడు సగర పుత్రుల మేనమామ (సుమతి సోదరుడు) అయిన గరుత్మంతుడు ప్రత్యక్షమై అంశుమానుడితో - 'నాయనా, ఇలా దగ్ధమైన నీ పిన తండ్రులకు స్వర్గ ప్రాప్తి జరగాలంటే మామూలు జలం చాలదు. దేవలోకంలో ఉన్న గంగానది వచ్చి వీరి భస్మంపై ప్రవహిస్తే వీరికి స్వర్గ ప్రాప్తి కలుగుతుంది' - అని చెప్తాడు. అంశుమానుడు యాగాశ్వాన్ని తీసుకొని సగరుడి దగ్గరకు తిరిగి వచ్చి జరిగింది వివరిస్తాడు. సగరుడు యాగాన్ని పరిసమాప్తి చేస్తాడు.

సగరుడు గంగను భువికి ఎలా తీసుకురావాలి అన్న దానిమీద నిర్ణయం తీసుకోలేకపోతాడు. తరువాత ముప్ఫై వేల సంవత్సరాలు పాలించి తనువు చాలిస్తాడు. అంశుమానుడు రాజ్యం పాలిస్తాడు. అతనికి దిలీపుడు అని ఒక సుపుత్రుడు జన్మిస్తాడు. అంశుమానుడు కొడుకుకి రాజ్యభారం అప్పగించి తపస్సులకై హిమాలయాలకు వెళతాడు. అంశుమానుడు ముప్ఫై రెండువేల ఏళ్ళు తపస్సు చేసిన తర్వాత స్వర్గ ప్రాప్తి పొందుతాడు కాని గంగను భూమి మీదకు తీసుకు రాలేకపోతాడు.

దిలీపుడు ధర్మబద్ధంగా పాలిస్తాడు. కానీ, ఆయన కూడా గంగను ఎలా తీసుకువచ్చి సగర పుత్రులకు స్వర్గ ప్రాప్తి కలిగించాలి అన్న సంకల్పం,నిశ్చయం చేసుకోలేకపోతాడు. దీని గురించి విచారపడతాడు దిలీపుడు. ఆ విచారంలోనే అతడు ప్రాణం విడుస్తాడు.  దిలీపుడికి సర్వ లక్షణ సంపన్నుడైన కుమారుడు కలుగుతాడు. అతడే భగీరథుడు.

భగీరథుడు పుత్రసంతానం లేక విచారంలో ఉంటాడు. అప్పుడు ఆ మహారాజు రాజ్యభారాన్ని మంత్రులకు అప్పగించి, తన పిత్రుదేవతలైన సగర పుత్రుల స్వర్గ ప్రాప్తికి, తనకు పుత్ర సంతాన ప్రాప్తి కోసం ఘోర తపస్సు చేస్తాడు. కొన్ని వేల ఏళ్ళు తపమొనరించిన తర్వాత బ్రహ్మ దేవుడు ప్రత్యక్షమై అతని తపస్సుకి మెచ్చి గంగ ప్రవాహం ద్వారా సాగరపుత్రులకు స్వర్గ ప్రాప్తి, భగీరథుడుకి పుత్రప్రాప్తి వరాలను ఇస్తాడు. కానీ, గంగా ప్రవాహాన్ని తట్టుకొనే శక్తి భూమికి లేదని, ఆ పనికి ఒక్క శంకరుడే సమర్థుడని చెప్పి అంతర్ధానం అవుతాడు బ్రహ్మ.

గంగావతరణం కోసం భగీరథుడు ఏడాది శివుడి గురించి తపస్సు చేస్తాడు. శివుడు ప్రత్యక్షమై గంగను తన శిరస్సులో దాల్చటానికి ఒప్పుకుంటాడు. దేవతలా ఆశీర్వాదంతో గంగావతరణం మొదలవుతుంది.

గంగ పొగరుతో శివున్ని ముంచి పాతాళానికి వెళ్లాలని ఉవ్విళ్లూరుతుంది. శివుడి క్రోధంతో ఆమె మదాన్ని అణిచి తన జటా ఝూటాల్లో ఆమెను బంధిస్తాడు. గంగ ఆ బంధనంలోంచి బయట పడటానికి తీవ్ర ప్రయత్నం చేసి విఫలమవుతుంది. అలా బందీ అయిన గంగను భువి మీదికి వదలమని భగీరథుడు మళ్ళీ శివుని మెప్పించ తపస్సు చేస్తాడు. ఆ సదాశివుడు సంతుష్టుడై గంగను భూమి మీదకు విడుస్తాడు.

అలా శివుని జటా ఝూటాల్లోంచి గంగానది హిమాలయాలలోని బిందు సరస్సు ప్రాంతంలో  భూమిని ఏడు పాయలుగా తాకుతుంది - తూర్పు దిక్కుగా హ్లాదిని, పావని, నళిని నదులుగా,  పశ్చిమ దిక్కుగా సుచక్షు, సీత, సింధు నదులుగా పారుతుంది.

గంగా ప్రవాహమున సాగి వచ్చిన చేపలు, తాబేళ్లు, మొసళ్ళు మరియు ఇతర జంతువులతో భూమి మిక్కిలి శోబిల్లెను. దివినుండి భువికి దిగి వచ్చిన గంగను దేవతులు, ఋషులు, గంధర్వులు, సిద్ధులు కన్నుల పండువగా, సంభ్రమాశ్చర్యములతో  చూశారు. గంగా ప్రవాహము కొన్ని చోట్ల అతివేగంగా, కొన్ని చోట్ల వంకరగా, కొన్ని చోట్ల విశాలముగా, కొన్ని చోట్ల దూకుతూ, తుళ్ళి పడుతూ, ఇంకొక చోట ప్రశాంతముగా సాగింది.  దేవతలు, ఋషులు మున్నగు వారు "ఈ జలము శివుని శిరస్సునుంది పడింది, కనుక అతి పవిత్రమైనది" అని తలచుకుంటూ, ఆ నీటిని తమ శిరస్సుపై చల్లుకొని ఆచమనం చేశారు. శాపం వలన దివినుండి భువికి చేరినవారు ఈ గంగలో మునిగి పాపరాహితులై, తిరిగి తమ లోకాలకు వెళ్లారు. పవిత్ర గంగానదీ స్నానముచే జనాలు అలసటలు తొలగి సంతోషించారు.


ఏడవ పాయ భగీరథుడి రథాన్ని దక్షిణ దిక్కుగా అనుసరించి,  జహ్ను మహర్షి ఆశ్రమాన్ని, యజ్ఞ వాటికను ముంచెత్తుతుంది. ఆ మహర్షి ఆగ్రహం చెంది ఆ నదిని మింగేస్తాడు. దేవతలు, ఋషులు, యక్షులు, గంధర్వులు ఆ మహర్షి పాదాలపై పడి గంగను వదలమని ప్రార్థిస్తారు. అప్పుడు శాంతించిన జహ్ను మహర్షి తన చెవి ద్వారా గంగను వదులుతాడు. అలా జహ్ను మహర్షి కుమార్తెయై గంగ జాహ్నవి అనే నామంతో కూడా పిలవబడింది. దక్షిణ దిశగా ప్రవహించి సాగరంలో కలిసి, పాతాళానికి వెళ్లి సగర పుత్రులను పావనం చేస్తుంది గంగ.

అప్పుడు బ్రహ్మాది దేవతలు ప్రత్యక్షమై భగీరథుడిని ప్రశంసించి, సాగరపుత్రులకు స్వర్గాలోకాలను అనుగ్రహిస్తారు. పిత్రుదేవతలకోసం అంతటి కష్టతరమైన కార్యం సాధించిన భగీరథుడికి ఎన్నో వరాలు ఇస్తారు. గంగావతరణానికి కారకుడైన అతడిని భువిలో గంగకు తండ్రిగా శ్లాఘిస్తారు. అప్పటినుంచి గంగ భాగీరథిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

గంగ మూడు లోకాలు (దివి, భువి, పాతాళం), మూడు దిక్కులు (తూర్పు, పడమర, దక్షిణ) పారింది కనుక త్రిపథగ గా పేరొందింది. అలా అవతరించిన గంగా నది ఈ అవనిలో అత్యంత పావనమైన నదిగా విశ్వ విఖ్యాతి పొందింది.

గంగను ఎన్నో విధాలా ఎంతో మంది  నుతించారు . ఆదిశంకరులు గంగాష్టకంలో అద్భుతంగా ఈ తల్లిని నుతించారు.

భగవతి తవ తీరే నీరమత్రసనోహమ్
విగతవిషయతృష్ణ కృష్ణమారధాయమి
సకలకలుషభంగే స్వర్గసోపనసంగే
తరలతరతరంగే దేవి గంగే ప్రసీద

భగవతి భవలీలామాలే తవాంభః
కణమణుపరిమాణం ప్రాణినో యే స్పృశంతి
అమరనగరనారీచామరగ్రాహిణీనాం
విగతకలికలంకాతంకమంకే లుఠంతి

బ్రహ్మాండం ఖండయంతీ హరశిరసి జటావల్లిముల్లాసయంతీ
స్వర్లోకాదాపతంతీ కనకగిరిగుహాగండశైలాత్‍స్ఖలంతీ
క్షోణీపృష్ఠే లుఠంతీ దురితచయచమూనిర్భరం భర్త్సయంతీ
పాథోధిం పూరయంతీ సురనగరసరిత్పావనీ నః పునాతు

మజ్జన్మాతంగకుంభచ్యుతమదమదిరామోదమత్తాలిజాలం
స్నానైః సిద్ధాంగనానాం కుచయుగవిగలత్కుంకుమాసంగపింగమ్
సాయంప్రాతర్మునీనాం కుశకుసుమచయైశ్ఛిన్నతీరస్థనీరం
పాయన్నో గాంగమంభః కరికరమకరాక్రాంతరం హస్తరంగమ్

ఆదావాదిపితామహస్య నియమవ్యాపారపాత్రే జలం
పశ్చాత్పన్నగశాయినో భగవతః పాదోదకం పావనమ్
భూయః శంభుజటావిభూషణమణిర్జహ్నోర్మహర్షేరియం
కన్యా కల్మషనాశినీ భగవతీ భాగీరథీ దృశ్యతే

శైలేంద్రాదవతారిణీ నిజజలే మజ్జజ్జనోత్తారిణీ
పారావారవిహారిణీ భవభయశ్రేణీ సముత్సారిణీ
శేషాంగైరనుకారిణీ హరశిరోవల్లీదలాకారిణీ
కాశీప్రాంతవిహారిణీ విజయతే గంగా మనోహారిణీ

కుతో వీచీర్వీచిస్తవ యది గతా లోచనపథం
త్వమాపీతా పీతాంబరపురవాసం వితరసి
త్వదుత్సంగే గంగే పతతి యది కాయస్తనుభృతాం
తదా మాతః శాంతక్రతవపదలాభోఽప్యతిలఘుః

గంగే త్రైలోక్యసారే సకలసురవధూధౌతవిస్తీర్ణతోయే
పూర్ణబ్రహ్మస్వరూపే హరిచరణరజోహారిణి స్వర్గమార్గే
ప్రాయశ్చితం యది స్యాత్తవ జలకాణికా బ్రహ్మహత్యాదిపాపే
కస్త్వాం స్తోతుం సమర్థః త్రిజగదఘహరే దేవి గంగే ప్రసీద

మాతర్జాహ్నవీ శంభుసంగమిలితే మౌళౌ నిధాయాంజలిం
త్వత్తీరే వపుషోఽవసానసమయే నారాయణాంఘ్రిద్వయమ్
సానందం స్మరతో భవిష్యతి మమ ప్రాణప్రయాణోత్సవే
భూయాద్భక్తిరవిచ్యుతా హరిహరాద్వైతాత్మికా శాశ్వతీ

గంగాష్టకమిదం పుణ్యం యః పఠేత్ప్రయతో నరః
సర్వపాపవినిర్ముక్తో విష్ణులోకం స గచ్ఛతి

 ఆది శంకరులు గంగమ్మను మూడు లోకాల పాపాలను హరించే దేవతగా అభివర్ణించారు. అదే రీతిలో మరెందరో గంగమ్మను నుతించారు.  ఆ తల్లి మహాత్యం మిగిలిన వివరాలు తరువాయి భాగంలో

శ్రీ రామ జయ రామ జయ జయ రామ

రాఘవం కరుణాకరం

ఆ రాముని స్తుతిస్తూ రాసిన ఒక అద్భుతమైన రచన. ఎవ్వరు రాసారో తెలియదు. సర్వ సులక్షణ సంపన్నుడైన ఆ నీల మేఘ శ్యాముని వర్ణన చాలా బాగా చేశారు గేయకర్త.  . యూ ట్యూబ్లో బొంబాయి జయశ్రీ  పాడిన ఆడియో విన్నాను. చాలా భక్తితో గొప్పగా పాడారు ఆవిడ. ఎందుకో, ఎన్ని దేవత స్తుతులు విన్నా, రాముని నుతించేవి చాలా తొందరగా హృదయానికి హత్తుకుంటాయి అనిపించింది.

రాఘవం    కరుణాకరం    భయనాశనం    దురితాపహం

మాధవం    మధుసూదనం    పురుషోత్తమం    పరమేశ్వరం    |రాఘవం|

బాలకం    భవతారకం జయభావుకం    రిపుమారకం

త్వాంభజే    జగదీశ్వరం    నరరూపిణం    రఘునందనం    |రాఘవం|

చిత్కళం    చిరంజీవినం    వనమాలినం    వరదున్ముఖం    |రాఘవం|

శాంతితం    శివసంపదం    శరధారిణం    జయశాలినం   

త్వాం భజే జగదీశ్వరం నర రూపిణం రఘునందనం    |రాఘవం|

ఆత్మ సాక్షాత్కారమును పొందుటకు యోగ్యత

ఈ రోజు గురు పూర్ణిమ. సమర్థ సద్గురు సాయినాథుని చరితామృతం పారాయణానికి చాలా దివ్యమైన రోజని చరిత్రలోనే రాశారు. పొద్దున్న పారాయణ చేస్తున్నప్పుడు ఈ పేజీలు ఉన్న అధ్యాయం నన్ను ఈ పోస్ట్ రాయటానికి ప్రేరేపించింది.

సాయి సచ్చరిత్ర 16 -17 అధ్యాయములలో నుంచి ఒక ముఖ్యమైన అంశం - ఆత్మ సాక్షాత్కారమును పొందుటకు యోగ్యత. ఈ కింద పది సూత్రాలను అద్భుతంగా వివరించాడు హేమాడ్ పంత్, అంతకన్నా అద్భుతంగా తెలుగులో వివరించారు ప్రత్తి నారాయణ రావు గారు. సాయి చరిత్ర పారాయణ చేస్తే ఈ అంశాల గురించి వివరాలు తెలుస్తాయి.

1. మోక్షాన్ని పొందుటకు తీవ్రమైన కోరిక
2. విరక్తి లేదా ఇహ పర సౌఖ్యములందు విసుగు చెందుట 
3. అంతర్ముఖత (లోనికి చూచుట)
4. పాప విమోచన పొందుట 
5.  సరియైన నడవడి
6. ప్రియమైన వాటికంటే శ్రేయస్కరమైన వాటిని కోరుకొనుట
7.  మనసును, ఇంద్రియములను స్వాదీనమందు ఉంచుకొనుట
8. మనసును పావనము చేయుట
9. గురువు ఆశ్రయము, సహాయం పొందుట
10. భగవంతుని కటాక్షం

ఇంద్రజాలం చేసే మురళీధరన్

పాశ్చాత్యుల ఆలోచనలో ఒక పెద్ద లోపం ఉంది. తాము సాధించనిది ఇంకెవరైనా పాశ్చాత్యులు కాని వారు సాధిస్తే దాన్ని ఒప్పుకోలేరు, దాన్లో లేని లోపాలు వెతికి, ఆ వ్యక్తీ సాధనని ఒక ప్రమాణంగా స్వీకరించలేరు. ముత్తయ్య మురళీధరన్ విషయంలో  కూడా అంతే.  మురళీ వేసే స్పిన్ బంతులను ఎదుర్కొని ఆడలేక, అది చక్కింగ్ అని, అంతర్జాతీయ బౌలింగ్ రూల్స్ కి వ్యతిరేకమని ఏళ్ల తరబడి విమర్శించారు. ఏమయ్యింది చివరకి?. మురళి ఈరోజు 800 టెస్ట్ వికెట్లు, వన్డేలలో 515 వికెట్లు తీసుకున్నాడు. వచ్చే యాభై ఏళ్లలో ఈ మాంత్రికుడి రికార్డు ఎవరైనా దాట గలరా?. ఆస్ట్రేలియన్ క్రికెటర్ల ఆలోచనలో షేన్ వార్న్ బౌలింగ్ కరెక్ట్, కాని మురళి మాత్రం కాదు. పోనీ, మీరు ఎవరైనా మురళిలా వెయ్యండి ఎందుకంటే ఐ.సి.సి ఏమీ అతని బౌలింగ్ తప్పు అని తీర్పు ఇవ్వలేదే?. మురళికి వికెట్ల వర్షాన్ని కురిపించిన దూస్ర ఎంత మంది వెయ్య గలుగుతున్నారు మీలో?.

ఇప్పటికైనా అతన్నిఅత్యుత్తమ స్పిన్ బౌలర్ గా ఒప్పుకొని అతన్ని గౌరవించండి. అలాంటి ఆటగాడిని అందించిన శ్రీలంకను అభినందించండి. ఆటగాడు ఎక్కడి వాడైన, రూపం ఎలా ఉన్నా, అతని విద్యను, నైపుణ్యాన్ని గుర్తించి, విలువనిస్తే అది క్రీడాస్ఫూర్తి.  మురళి టెస్ట్, వన్డే గణాంకాలు కింద:

టెస్ట్ బౌలింగ్:

132 మ్యాచ్లు - 800 వికెట్లు - 9 /51 ఒక ఇన్నింగ్స్లో బెస్ట్ బౌలింగ్ - 66 సార్లు ఒక ఇన్నింగ్స్లో ఐదు వికెట్లు - ఒక టెస్టులో పది వికెట్లు 22 సార్లు - ఒక టెస్టులో అత్త్యుత్తమ బౌలింగ్ 16 /220 - బౌలింగ్ సగటు 22 .70

టెస్టుల్లో వివిధ దేశాల మీద తీసిన వికెట్లు:

ఇండియా - 105, ఆస్ట్రేలియా - 59, సౌత్ ఆఫ్రికా - 104, ఇంగ్లాండ్ - 112, న్యూజీలాండ్ - 82,  పాకిస్తాన్ - 80, వెస్ట్ ఇండీస్ - 82 , జింబాబ్వే - 87 , బంగ్లాదేశ్ - 89


వన్డే బౌలింగ్:

337 మ్యాచ్లు -  515 వికెట్లు - 7/30 ఒక మ్యాచ్లో అత్యుత్తమ బౌలింగ్  - 10 సార్లు ఒక మ్యాచ్లో ఐదు వికెట్లు - బౌలింగ్ సగటు 23.07

కోనసీమ అందాలు

కోనసీమ అందాల గురించి ఎంత చెప్పినా చాలదు. ఇదివరకు నాలుగు సార్లు తూర్పు, పశ్చిమ గోదావరి, గుంటూరు, కృష్ణ జిల్లాల్లో క్షేత్రాలు దర్శిస్తూ అక్కడ అందాల్ని ఆస్వాదించాను. ఈ మధ్య నేను నరసాపురం వెళ్లి, అక్కడనుంచి అంతర్వేది కారులో వెళ్లాను. దాదాపు గుడివాడనుండి మొదలయ్యింది మన కోస్తా అందాలు. కాలువలు, కొబ్బరి చెట్లు, పచ్చగా నాట్లు, నారు మళ్ళ నిండా నీరు, అరటి తోటలు..ప్రకృతి అందమంతా అక్కడే ఉంది అనిపించింది. నరసాపూర్ ఎక్ష్ప్రెస్స్ తెల్లవారేసరికి ఈ అందాల్ని చూపించటం మొదలు పెట్టింది. ఇక అక్కడనుంచి 9 గంటలకు నరసాపురంలో దిగేంత వరకు రైల్లోంచి మాకు నేత్ర పర్వమే. కొబ్బరి చెట్లు ఎంత ఎత్తు, పొడవు, మరియు దట్టంగా ఉన్నాయో అక్కడ. మీ కనుచూపు అందినంత మేర పచ్చని వరిపొలాలు, గట్లు, కొబ్బరి తోటలు. కొన్ని వందల ఎకరాలు అలా ఒక దృశ్యంలో కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి.

గోదావరి జిల్లాల్లో ప్రవేశించగానే కనిపించేవి చక్కని కాలువలు, కాలువలు దాటటానికి కట్టిన వంతెనలు - వాటి చుట్టూ అల్లుకున్న జీవితాలు. కొన్ని వందల కిలో మీటర్ల దూరం ఇవి కనిపిస్తాయి. పొలాల మధ్యలో పెంకుటిల్లు, వసారాలు, శుభ్రంగా, హాయిగా జీవితాన్ని సాగిస్తూ, ప్రేమగా పలకరిస్తూ కనిపించే ప్రజలు అక్కడ. ఏ మాత్రం వాళ్ల జీవితాల్లో ఒత్తిడి లేదు అనిపిస్తుంది. కాలువలు దాటటానికి కొబ్బరి బోదెలు, రాళ్ళు, బండలు వేసుకుని, ఆ కాలువల్లో బట్టలు ఉతుక్కొనే జనాలు. కాలువ గట్టు పక్కనే మంచి పెంకుటిల్లు, గుడిసె, దాని చుట్టూ పాదులు, మొక్కలు, వృక్షాలు, మధ్యలో పశువుల కొష్టాలు, ఆరోగ్యంగా, పుష్టిగా ఉన్న పశువులు - ఇదీ ఆ గ్రామీణ జీవితం. గ్రామాల లాగా కనిపించినా అక్కడ ఉన్నంత ఆధునికత మనకు కూడా లేదేమో అనిపిస్తుంది. పచ్చని అరటి పండ్ల గెలలు, కుప్పలుగా పోసిన కొబ్బరి కురిడీలు అక్కడ సర్వ సామాన్యం. బాగా నీరుంటే కలువలు పెరుగుతాయి కదా. ఈ ప్రాంతాల్లో రంగు రంగుల కలువలు కనిపిస్తాయి చెరువుల్లో. ప్రతి ఊరు ఒక దృశ్య కావ్యమే.

నరసాపురం ఎక్ష్ప్రెస్స్ మందవల్లి, కైకలూరు, ఆకివీడు, భీమవరం, వీరవాసరం, పాలకొల్లు మీదుగా నరసాపురం చేరుతుంది. ఈ ప్రాంతాలన్నీ ప్రకృతి మాట అందాల నివాసాలే. హరిత శోభలు విశ్వరూపమై ఉన్నాయా ఇక్కడ అన్నంత ఆవేశం, ఆనందం కలుగుతుంది. కాలువలు, గట్లు, పిల్ల కాలువలు, వంతెననలు నిర్మించిన వారికి నా జోహార్లు. అవిలేకపోతే కోనసీమ లాంటి భూతల స్వర్గం మనకు ఉండేది కాదు. దేవుని దేశంగా పేరుపొందిన కేరళ రాష్ట్రంలో కన్నా మన కోన సీమ అందాలు మిన్న. ఇది మన భూమి, మన భాష, మన సంస్కృతి, మన ఆప్యాయతలు ఉన్న సువర్ణ భూమి. అన్నపూర్ణ అంటే ఈకోనసీమే. సంపద అనేది పట్టణాల్లో ఉంది అనుకుంటే పొరపాటు. నిజమైన సంపద ఈ ప్రకృతి. కొన్ని వేల సంవత్సరాల పాటు ఒక మంచి జీవన విధానానికి పునాది వేసే ప్రకృతి అసలు లక్ష్మి. మళ్ళా హైదరాబాద్, మన కాంక్రీట్ అడవులు ఈ కోనసీమ పచ్చదనం ముందు వెలవెల పోయి జీవచ్చవాలుగా అనిపించాయి నాకు.

ప్రకృతి ఎక్కడ ఉంటే అక్కడ పరమాత్మ అన్నది ఎంత సత్యమో ఈ ప్రాంతాలో తిరిగితే మేకు అర్థం అవుతుంది. ఉభయ గోదావరి, కృష్ణా, గుంటూరు జిల్లాల్లో ఉన్నన్ని అతి పురతాన, మహిమాన్విత పుణ్యక్షేత్రాలు ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో ఎక్కడా లేవు . ఆ ప్రకృతి పురుషుల కలయిక, నదీ నాదాలు, చెరువులు, కాలువలు, తీరాలు భగవంతుని ప్రతిరూపాలు. అందుకే అక్కడ పంటలు, ప్రజలు, వృత్తులు బాగా వృద్ధిలో ఉన్నాయి. ప్రకృతి ఒడిలో భగవంతుడు నివసిస్తాడు అనటానికి కర్నాటకలోని పశ్చిమ కనుమలు, సహ్యాద్రి పర్వతాలు ఇంకొక తార్కాణం. వాటి వివరాలు ఇంకొక సంచికలో.

బాబ్లీ ప్రాజెక్టు - రాజకీయం - రెండో అంకం

మొత్తానికి మరాఠీ ఖాఖీల చేత లాఠీ దెబ్బలు తిని, నాలుగు రోజులు అక్కడ మగ్గి, నాటకీయంగా చంద్రన్న, బృందం హైదరాబాద్ వచ్చారు. ఇంట గెలిచి రచ్చ గెలవమన్నారు చంద్రన్నా మన పెద్దలు. కానీ తమరు ఇంట్లో ఏమి చెయ్యలేక మహారాష్ట్రలోకి వెళ్లి నేను 9 ఏళ్ళు ముఖ్యమంత్రిగా చేశాను, నాకు గౌరవం ఇవ్వాలి, మంచి బస్సు ఇవ్వాలి, బస ఇవ్వాలి అంటే ఎలా సార్. ఢిల్లీలో మేడంకి మీ మీద బానే గుర్రు ఉంది సార్. అది గుర్తుపెట్టుకొని, మీరు తొమ్మిదేళ్ళలో బాబ్లీ గురించి ఏమి చేశారో ఒక సారి రివైండ్ చేసుకోండి. కాబట్టి, మీకు మర్యాదలు చేయాల్సినంత సీన్ లేదు.

ఇకపోతే, ఎమ్మెల్యేలను కొట్టి, మహిళా ఎమ్మెల్యేలను అవమాన పరచి, కనీస వసతులు ఇవ్వకపోవటం అనేది రాజకీయంగా కాంగ్రెస్ పార్టీ చేస్తున్న పెద్ద తప్పు. అలాగే, బాబుని ఈ సమయంలో విమర్శించి కే.సి.ఆర్ హాయిగా తమ చేతిలో ఉన్న తెలంగాణా ప్రాంతపు జనాల వోటును కొంత పళ్లెంలో పెట్టి చంద్రన్నకి ఇచ్చినట్టే. బాబు రాజకీయ చాణక్యం, కుతంత్రం మనకు బాగా తెలిసి ఆయనకు అవకాశం ఎందుకు ఇవ్వటం?. నిజంగా తెలంగాణా రావాలి అంటే కాంగ్రెస్ పార్టీలో మార్పు వస్తే చాలు. దానికి చంద్రన్న ఆశీర్వాదం అక్కర్లేదు. ఇంతే కాదు, తెలంగాణా రాష్ట్రం ఏర్పడితే, ఆ ప్రాంతంలో చంద్రన్న పట్టు, ప్రభావం ఉండే ప్రసక్తే లేదు. కాబట్టి, ఆయనకు ఎందుకు మనం అవకాశాలు ఇవ్వాలి అని కాంగ్రెస్ పార్టీ ఆలోచించాలి.

బాబ్లీ అంశం తెలంగాణలో ఉప ఎన్నికల్ని ఏ మాత్రం ప్రభావితం చెయ్యదు అని కాంగ్రెస్, కే.సి.ఆర్ అనుకుంటే, ఆ విషయం గురించి పట్టించుకోకూడదు, మాట్లాడ కూడదు. కానీ, వారిలో ఈ విషయంలో భయం కనిపిస్తోంది. రాజకీయాల్లో, ప్రత్యర్థి ఎత్తుకు పై ఎత్తు వెయ్యాలి కానీ చేతులు కాలాక ఆకులు రాసుకోవటం ఎందుకు?. బాబు 9 ఏళ్లలో ఏమి చేసాడు అనే నినాదం ఇంక ఎక్కువ రోజులు పని చేయ్యదండి. ఎందుకంటే, మీరు అధికారంలోకి వచ్చి 6 ఏళ్ళు దాటింది. మీరు ఏమి చేస్తున్నారు తెలంగాణా, బాబ్లీ విషయంలో ఈ ఆరేళ్లలో?. అంతమాత్రం వోటు వేసే ప్రజలు ఆలోచించరా?.

ఏమి చేసినా, చెయ్యకపోయినా - సీమాంధ్ర ప్రజల అభిమానం చూరగొని ముఖ్యమంత్రి కావాలన్న జగన్ యాత్ర బానే సాగుతోంది. నేను ఇటీవలే ఆయన పర్యటిస్తున్న ప్రాంతాలకు వెళ్ళాను. ప్రజలకు అక్కడ వై.ఎస్.ఆర్ దేవుడు. వాళ్లు తప్పకుండా జగన్ వెంటే ఉన్నారు అన్నది స్పష్టంగా కనిపించింది. అభిమానం ఉన్నంత మాత్రాన వోట్లు రావాలని కూడా లేదు. అందుకనే, జగన్ అన్ని విధాలుగా ప్రయత్నిస్తున్నాడు రోశయ్యను దింపి తాను రావాలని. ఈ నేపథ్యంలో చంద్రన్న బాబ్లీ విషయంలో ఒక అడుగు ముందు వేసి - రాష్ట్ర ప్రజల ప్రయోజనాలు నాకన్నా ఎవ్వరికీ తెలీవు, పట్టవు అని బ్రహ్మాస్త్రం వదిలాడు. అది బలహీనంగా ఉన్న తెలంగాణా కాంగ్రెస్ నాయకులకు దెబ్బే. అలానే, జగన్ మీది నుంచి దృష్టిని కొంత మళ్ళించ వచ్చు. ఉప ఎన్నికల్లో ఓట్లు, సీట్లు రాకపోయినా, టీ.డీ.పీ ఆ ప్రాంతంలో పాతుకు పోవాలని ఈ యత్నం అంతా. దానికి మన టీ.ఆర్.ఎస్, కాంగ్రెస్ పార్టీలు ఇతోధికంగా సహాయం చేస్తున్నారు.

ఇవన్ని చూస్తుంటే, ఆంధ్ర రాజకీయ చిత్ర పఠం ఒక వైకుంఠ పాళీలా ఉంది.  ఎప్పుడు ఎవరు ఎలా పైకి వెళ్తారు, ఎలా అకస్మాత్తుగా కింద పడతారు అనేది చెప్పటం కష్టంగానే ఉంది. వై.ఎస్.ఆర్ కష్టం బూడిదలో పోసిన పన్నీరు అవుతుందా?. లేక కాంగ్రెస్ వాళ్లు జాగ్రత్త పడతారా? బాబు ఈ దూకుడును ఎన్నాళ్ళు చూపిస్తూ, ఎంత రాజకీయ లబ్ది పొంద గలరు?. వేచి చూడాల్సిందే.