4, జులై 2016, సోమవారం

ఓలాయణం - రెండవ భాగం


జీవితంలో స్వావలంబన మనకు ఉంటే జీవితం అంత ఫలప్రదంగా ఉంటుంది. కాశన్న దీనికి ఉదాహరణ.

సార్! బాగున్నారా!

ఇది వరకు ఎప్పుడైనా కలిసామా?

అవును సార్. నేను మీ కంపెనీకి క్యాబ్ నడిపే వాడిని. మిమ్మల్ని రెండు మూడు సార్లు మీ ఇంటి దగ్గర దింపాను.

అవునా. గుర్తులేదులే.

ఏం పేరు?

కాశన్న

ఆఫీసులకు క్యాబ్ మానేసి ఓలాలో ఎందుకు పని చేస్తున్నావు?

డబ్బులు సరిగ్గా ఇవ్వరు సార్ ఏజెంట్లు. అంతే కాకుండా, చాలా కంపెనీలు క్యాబ్‌లు మానేశాయి. వాళ్ల వాళ్ల బస్సులు ఏర్పాటు చేసుకున్నాయి.

కొంచెం వయసు పైబడిన వాడులా అనిపిస్తే అడిగాను...

నీ వయసెంత?

55 ఏళ్లు సార్.

ఏం చేస్తున్నారు పిల్లలు?

బాబు ఎంబీఏ చదివి ఐసీఐసీఐ బ్యాంక్‌లో పనిచేస్తున్నాడు. అమ్మాయి డిగ్రీ చదువుతోంది.

అవునా! మీ అబ్బాయిది ఐసీఐసీఐలో ఏం ఉద్యోగం?

అసిస్టెంట్ మేనేజర్ సార్. 30 వేలు జీతం.

నువ్వు ఎంత సంపాదిస్తావు?

దాదాపు 25 వేలు సార్.

అమ్మాయి డిగ్రీ తరువాత ఏమి చేయాలనుకుంటోంది?

టీచర్ అవ్వాలనుకుంటోంది సార్. ఎమ్మెస్సీ, బీఈడీ చేయాలి. గవర్నమెంటు సీటు వస్తుందని గ్యారంటీ లేదు కదా సార్.

అమ్మాయి బాగా చదువుతుందా?

బానే చదువుతుంది సార్. సాయంత్రం టైలరింగ్ చేస్తుంది. నెలకు ఓ పదివేలు సంపాదిస్తుంది. మా అబ్బాయికి కూడా డిగ్రీలో, ఎంబీఏలో మంచి మార్కులు వచ్చాయి.

అబ్బాయి సంపాయిస్తున్నాడు కదా? ఇంకా నువ్వు కష్టపడాలా?

వాడికి కూడా కావాలి కద సార్. వాడి సంపాదన అంతా మేమే తింటే వాడికి పెళ్లైతే అవసరాలకు ఎలా? అందుకని వాడి జీతంలో సగం దాచుకోమని చెప్పాను.

అవునా. చాలా చక్కగా ఆలోచిస్తున్నావు కాశన్నా! నీ నుంచి చాలా నేర్చుకోవాలి.

ఏం లేదు సార్. నా పిల్లలకు నేను భారం కాకూడదు. వాళ్ల భవిష్యత్తుకు నేను సాయం చేయాలి. అంతే నా ఆలోచన.

మరి నీ భార్య?

రోడ్డు స్వీపర్ సార్. జీహెచెంసీలో కాంట్రాక్టు ఉద్యోగం. ఎనిమిది వేలు ఇస్తారు. ఉదయం 6-12 వరకు ఉద్యోగం. మధ్యాహ్నం ఇంట్లో ఉంటుంది.

తెలంగాణా వచ్చినాక మీకు తేడా ఏమన్నా కనిపిస్తుందా?

కేసీఆర్ చెప్పింది చేస్తాడు సార్. ఆ నమ్మకం ఉంది. లంచగొండి కాదు అనిపిస్తుంది.

మరి ఇల్లు ఏమైనా ఏర్పాటు చేసుకుంటున్నావా?

లేదు సార్. వీలైనంత డబ్బులు దాచుకుందామనే ఆలోచన. ఇల్లు అంటే ఉన్న డబ్బులన్నీ పెట్టాలి. అదో తలనొప్పి సార్. అద్దె ఇల్లు బెస్ట్. ఇక్కడ కాకపోతే ఇంకోచోట.

ఇంతలో ఇల్లొచ్చేసింది. డబ్బులు కట్టేసి కాశన్న చెప్పిన మాటలు ఆలోచిస్తూ ఇంట్లోకి వెళ్లాను. అది చేయాలి ఇది చేయాలి ఇది కొనాలి అది కొనాలి అనే తాపత్రయానికి ఒక సమాధానం దొరికింది అనిపించింది.

3, జులై 2016, ఆదివారం

గంగానదిపై సినీ గీతాలు - గంగమ్మ మహాత్యం మూడవ భాగం

దేవప్రయాగ వద్ద భాగీరథి-అలకనందల సంగమం - అటుతరువాత ఇది గంగగా పిలువబడుతుంది

గంగమ్మ రమణీయ అవతరణ గురించి రామాయణంలోనే కాకుండా మరెన్నో చోట్ల  చెప్పబడింది. ఈ రమణీయ గాథను బాపు-రమణలు సీతాకళ్యాణం చిత్రంలో విశ్వామిత్రుడు రామలక్ష్మణులకు వివరించే సందర్భంగా ఒక పాటను పొందుపరచారు. అద్భుతమైన ఈ గీతాన్ని పీబీ శ్రీనివస్, ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం, రామకృష్ణ బృందం పాడారు. ఈ చిత్రానికి ఆరుద్ర గారు, సి. నారాయణరెడ్డి గారు గేయ సాహిత్యం అందించారు. సాహిత్యాన్ని పరిశీలిస్తే ఇది నారాయణరెడ్డి గారి శైలిలో కనిపిస్తుంది. అందుకనే, ఆయన రచన అని అనుకుంటున్నాను. ఇటువంటి ఘట్టాలను చిత్రీకరించలంటే బాపు-రమణలను మించినదెవరు? అద్భుతమైన చిత్రీకరణతో భగీరథ యత్నాన్ని మనకు అందించారు. కేవీ మహదేవన్ గారి సంగీతం సన్నివేశాలకు సముచితంగా సాగుతుంది. ఎన్ని మార్లు ఏ భాషలో ఏ విధంగా విన్నా, గంగావతరణం రోమాంచమే. అందుకే ఈ గీతం చరిత్రలో నిలిచిపోయింది.


ఇనవంశ జలజాత దినకరుడు సత్య నిరతుడు ధర్మవ్రతుడు భగీరథుడు
తన ముత్తాతల తరింప జేయగ గగనగంగనే జగతికి దించగ తపమొనరించెను ఆనాడు
అదియే నదియై నడిచెను ఈనాడు
మెచ్చితిని తపమో భగీరథా! నిశ్చల నిరంతర మనోరథా!
ఇచ్చెదను వరమి దిగి వచ్చెదను ధరకు మరి నను ధరించే యోధుడెవ్వడు నను ధరించే నాథుడెవ్వడు
ప్రభో శూలపాణే విభో విశ్వనాథా!
మహాదేవ శంభో! మహేశా! త్రినేత్రా!
శివా! కాంత శాంత స్మరారే పురారే వదన్యే వరాణ్యే నమామ్యోగణ్యః!
గళమున గరళము ధరించినావే! తలపై గంగను భరించలేవా? భవా! శివా! శివా!
కదిలింది కదిలింది గంగ! కదిలి ఉప్పొంగింది గంగ!
పరమ రాజస భావ పరిచుంబిత నిచాంగ!  కదిలింది కదిలింది గంగ! కదిలి ఉప్పొంగింది గంగ!
ఆకాశమే అదరగా! ఐరావతం బెదరగా!
నందనవనం పెగలగా! బృందారకులు చెదరగా!
సాగింది సాగింది గంగ! సాగి చెలరేగింది గంగ!
దూకింది దూకింది గంగ! ఉద్రేకాతిరేకాంతరంగ!
హరుని శిరమున పోటులెత్తగా! బ్రహ్మాండభాడము బీటలెత్తగా!
ఉల్లల గంగామపూర్ణికా వీచికా కల్లోల ధాటి ఒక కంట వీక్షించి
సురగంగ గర్వమ్ము విరువంగ నెంచి  సంకీర్ణ తటుజటాఝటులనుప్పొంగించి దుర్గమ్ముగా మలచినాడు గంగనద్భుతంగా బంధించినాడు
జడయను అడవిని వడి వడి అడుగిడి జాడ యెరుంగనిదై
తడబడి నడచుచు గడగడ వణుకుచు సుడివడి పోయినదై
ఒకపరి ఇటుచని ఒకపరి అటుచని మొకమే చెల్లనిదై
అగుపించని ఆ గగనగంగకై ఆక్రందించె భగీరథుడు
ఆ మొరవిని సురధుని చెరవిడిపించెను కరుణాభరణుడు పురహరుడు
ఉరికింది ఉరికింది గంగ ఉన్ముక్త మానస విహంగ మున్ముందుగా భగరీథుడు నడువంగా తన మేన సరికొత్త తరగలుప్పొంగ
జల జల పారుతూ గల గల సాగుతూ చెంగుమని దూకుతూ చెలరేగి ఆడుతూ తుళ్లుతూ తూలుతూ  నిక్కుచూ నీల్గుచూ ముంచివేసెను జహ్నుముని ఆశ్రమమును
కనలి ఆ ముని మ్రింగె గంగా ఝరమును
తరలింది తరలింది గంగా! సాగరుల పాపములు కడుగంగా! సద్గతులను వారికొసగంగా!
అల భగీరథు పేరిలపైన నిలపంగ! తాను భాగీరథిగా! పుణ్యమొసగే నదిగా! తరలింది తరలింది గంగా!



అలాగే, గంగోత్రి అనే చిత్రంలో వేటూరి సుందరరామమూర్తి గారు ఒక అద్భుతమైన గీతాన్ని అందించారు. ఎం.ఎం. కీరవాణి గారు అమృతవర్షిణి  రాగంలో ఈ గీతాన్ని కూర్చి కల్పనతో కలిసి అద్భుతంగా పాడారు కూడా.


ఓం! ఓం!ఓం!జీవన వాహిని! పావని!
కలియుగమున కల్పతరువు నీడ నీవని!
కనులు తుడుచు కామధేను తోడు నీవని!
వరములిచ్చి భయము తీర్చి శుభము కూర్చు గంగాదేవి!
నిను కొలిచిన చాలునమ్మ! సకల లోక పావని!
భువిని తడిపి దివిగ మలచి సుడులు తిరుగు శుభగాత్రి!
గంగోత్రి గంగోత్రి గంగోత్రి గంగోత్రి
గల గల గల గంగోత్రి! హిమగిరి ధరి హరిపుత్రి! జీవన వాహిని! పావని!

మంచు కొండలో ఒక కొండ వాగులా ఇల జననమొందిన విరజా వాహిని!
విష్ణు చరణమే తన పుట్టినిల్లుగా శివగిరికి చేరిన సురగంగ నీవని!
అత్తింటికి సిరులనొసగు అలకనందవై సగర కులము కపాడిన భాగీరథివై!
బదరీవన హృషీకేశ హరిద్వార ప్రయాగముల మణికర్ణిక తనలోపల వెలసిన శ్రీ వారణాసి!
గంగోత్రి గంగోత్రి గంగోత్రి గంగోత్రి
గల గల గల గంగోత్రి! హిమగిరి ధరి హరిపుత్రి!

పసుపు కుంకుమతో పాలు పన్నీటితో శ్రీగంధపు ధారతో పంచామృతాలతో
అంగాంగము తడుపుతూ! దోషాలను కడుగుతూ! గంగోత్రికి జరుపుతున్న అభ్యంగన స్నానం!

అమ్మా! గంగమ్మా! కృష్ణమ్మకు చెప్పమ్మా! కష్టం కలిగించొద్దని!
యమునకు చెప్పమ్మా సాయమునకు వెనకాడొద్దని!
గోదారికి కావేరికి యేటికి సెలయేటికి కురిసేటి జడివానకి దూకే జలపాతానికి నీ తోబుట్టువులందరికి చెప్పమ్మా మా గంగమ్మా!

జీవ నదివిగా ఒక మోక్షనిధివిగా! పండ్లు పూలు పసుపుల పారాణి రాణిగా!
శివుని జతలనే తన నాట్య జతులుగా!జలకమాడు సతులకు సౌభాగ్యదాత్రిగా!
గండాలను పాపాలను కడిగివేయగా!ముక్తినదిన మూడు మునకలే చాలుగా!
జలదీవెన తలకు పోసే జననీ! గంగా భవానీ!ఆమె అండ మంచు కొండ! వాడని సిగ పూదండ!
గంగోత్రి గంగోత్రి గంగోత్రి గంగోత్రి!
గల గల గల గంగోత్రి! హిమగిరి ధరి హరిపుత్రి!

వేటూరి వారి గీతం గంగమ్మ భువికి రావటాన్ని , గంగమ్మ ఒడ్డున ఉన్న క్షేత్రాలను, ఆ గంగమ్మ మహత్తును అద్భుతంగా ప్రస్తావించింది.  పరదేవతను కొలిచి, ప్రార్థించే విధంగానే భారతదేశం గంగమ్మను కొలుస్తుంది అని మరోమారు  ఈ  గీతం చెబుతుంది.  గంగానది జన్మ స్థానమైన గంగోత్రికి వెళితే ఈ విషయం అర్థమవుతుంది.  భారతదేశ సనాతన ధర్మంలో ఉన్న గొప్పతనం ఇదే.  గంగమ్మ ఒడ్డున ఉన్న క్షేత్రాల గురించి తరువాయి భాగాలలో తెలుసుకుందాము.

గంగా మహాత్యం మొదటి భాగం, రెండవ భాగం 

2, జులై 2016, శనివారం

ఓలాయణం - మొదటి భాగం

ఈ మధ్య ఓలా క్యాబ్‌లో ఆఫీసునుండి ఇంటికి వస్తున్నాను. ఎక్కినవాడిని ఊరుకోకుండా డ్రైవర్లతో మాట్లాడటం. వాళ్ల భవసాగరాల గాథలు వినటం జీవితంలో ఓ భాగం అయిపోయింది. ఆ సంభాషణల సింహావలోకనమే ఈ ఓలాయణం ధారావాహికం.

ఓలాయణం - మొదటి భాగం:

ఏం భిక్షపతి! బానే నడుస్తోందా ఈ క్యాబ్ జీవితం? ఎంత సంపాదిస్తావు నెలకు?

ఏం చెప్పను సార్! రోజుకు 15 గంటలు నడపాల్ల్సి వస్తోంది. ఇది వరకు జీడిమెట్లలో కెమికల్ ఫ్యాక్టరీలో పనిచేసే వాడిని. నాలుగేళ్ల క్రితం దాన్ని మూసేశారు. రోడ్డున పడ్డాను.

మరి క్యాబ్ నీదా లేక డ్రైవింగ్ ఒక్కటేనా?

నాదే సార్. ఓ రెండేళ్లు డ్రైవరుగా పని చేశాను. అందరూ క్యాబ్ నడిపితే ఇంకా ఎక్కువ డబ్బులు వస్తాయి అని చెప్పారు. అందుకని ఓ మూడు లక్షల అప్పుకోసం ప్రయత్నించాను. మీలాంటి సార్ ఒకరు బ్యాంక్ మేనేజర్ ఎటువంటి హామీ పత్రాలు లేకుండా నాకు లోన్ ఇప్పించారు.

ఫ్యామిలీలో ఎంతమంది?

నేను, నా భార్య, ముగ్గురు మగపిల్లలు, అమ్మ, నాన్న. నాన్న కూడ డ్రైవర్‌గా చేసే వాడు. ఇప్పుడు చేతకావటం లేదు. ఇంట్లోనే ఉంటున్నాడు.

నెలకు ఎంత వస్తుంది ఆదాయం?

25-30వేల దాక వస్తుంది. లోన్లు చిట్టీలు పోను ఏమీ మిగలవు సార్.

మరి పిల్లల స్కూలు?

ఈ మధ్య నవోదయ స్కూలులో ముగ్గురు పిల్లలకు  అడ్మిషన్ వచ్చింది. ఇప్పటి వరకు ప్రైవేట్ స్కూలులో చదువుతున్నారు. చాలా ఖర్చైంది సార్ వాళ్ల చదువులకు.

నవోదయ స్కూళ్లు బాగుంటాయా?

పిల్లలు బాగా చదువుతారు సార్. కాబట్టి స్కూల్ ఎలాంటిది అని ఆలోచించలేదు.

మరి నువ్వు రాత్రింబవళ్లు నడిపితే పిల్లల చదువులు?

మా ఆవిడ టెంత్ క్లాస్ వరకు చదివింది. పిల్లలకు ఇప్పటివరకు తనే చెప్పింది. చాలా కష్టపడుతుంది సార్.

ఆదివారాలు కూడా నడుపుతావా?

తప్పదు సార్.

ఇంత డ్రైవింగ్ చేస్తే నీ ఆరోగ్యం...

రాత్రి ఇంటికి వెళ్లేసరికి నడుం నొప్పి, కాళ్లు చేతులు విపరీతంగా లాగుతాయి సార్. తలనొప్పిగా ఉంటుంది. కానీ, తప్పదు. ఈమధ్య ఒకసారి క్యాబ్‌కు యాక్సిడెంట్ అయ్యింది. దాదాపు 40వేలు రిపేర్లకు ఖర్చయ్యింది. బ్యాంకులో ఒక్క రూపాయి కూడా లేదు సార్.

మరి డ్రైవర్ ఉద్యోగం మానేసి క్యాబ్‌కు ఎందుకు వచ్చావు?

తెలియక సార్. క్యాబ్‌లో చాలా కష్టాలు ఉన్నాయి సార్. లోన్లు, ఆరోగ్యం, రాత్రిపూట నడపటం...

నీకు ఎన్నేళ్లు?

ముప్ఫై ఐదు సార్.

మరి ఏమైనా దాచుకున్నావా?

పెద్దగా ఏమీ లేదు సార్.

రేపు పొద్దున నీకు నీ కుటూంబానికి ఆరోగ్య సమస్యలు వస్తే ఎలా? ఆరోగ్యశ్రీ కానీ, ఇన్షూరెన్స్ కానీ ఉన్నాయా?

లేవు సార్.

గవర్నమెంటు ఈ మధ్య తక్కువ ప్రీమియంకు ఇన్షూరెన్స్ ఇస్తుంది. తెలుసా?

తెలీదు సార్.

వెంటనే తెలంగాణా మరియు భారత ప్రభుత్వం వారి ఆరోగ్య భీమా పథకాల వివరాలు చూపించాను. చాలా సంతోషించాడు. దిగేటప్పుడు సార్ ఎప్పుడైనా ఏదైనా వివరాలు కావాలంటే మీకు ఫోన్ చేయ్యచ్చా అని అడిగాడు. తప్పకుండా అని చెప్పాను. భిక్షపతి కళ్లలో కొంచెం ధైర్యం కనబడింది. 

గంగా స్తోత్రం - గంగమ్మ మహాత్యం రెండవ భాగం


సతోపనాథ్ భాగీరథ్ ఖరక్ హిమానీనదాల కలయిక వద్ద ఉత్తరాఖండ్‌లో పుట్టిన అలకనంద పవిత్ర బదరీనాథ్ క్షేత్రం గుండా ప్రవహిస్తూ దాదాపు 190 కిలోమీటర్ల పాటు హిమాలయాలలో తన హొయలు ఒలికిస్తూ ఉంటుంది. దీని ఉపనదులు నందాకిని, మందాకిని, పిందర్. గర్వాల్ ప్రాంతంలోని ఐదు ప్రాంతాలలో ఐదు ఉపనదులను కలుపుకుంటుంది. అవి విష్ణుప్రయాగ వద్ద ధవళగంగ, నందప్రయాగ వద్ద నందాకిని, కర్ణప్రయాగ వద్ద పిందర్, రుద్రప్రయాగ వద్ద మందాకిని, దేవప్రయాగ వద్ద భాగీరథి నదులు. ఈ పంచ సంగమ క్షేత్రాలు ఉత్తరాఖండ్ గంగాయనంలో పవిత్రమైనవి. దేవప్రయాగ వద్ద భాగీరథితో కలసిన తరువాత అలకనంద గంగానదిగా పిలువబడుతుంది. హిమాలయ పర్వతాల గుండా దాదాపు 250 కిలోమీటర్లు ప్రవహించి ఋషీకేష్ వద్ద మైదాన ప్రాంతాలలో ప్రవేశిస్తుంది. ఈ మొత్తం దూరమూ గంగమ్మ ఎత్తైన పర్వతాల మధ్య చాలా లోతైన లోయలలో మెలికలు తిరుగుతూ నాగకన్యలా ఉంటుంది. పల్లం కావటంతో ఉద్ధృతంగా ప్రవహిస్తుంది. హృషీకేశ్ నుండి హరిద్వార్, అక్కడినుండి ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 800 కిలోమీటర్లు ప్రవహిస్తుంది. ఈ పావన గంగ మహాత్యం వివరాలు మరిన్ని తెలుసుకుందాం.

ఉత్తరాఖండ్‌లోని దేవభూమిలో అలకనంద-భాగీరథుల ప్రవాహం చూస్తే మీకు గంగమ్మ ఎందుకు ప్రత్యేకమైనదో అర్థంవుతుంది. ఇక్కడి చాలా ప్రాంతాలకు ఇంకా రోడ్లు లేవు. యోగులు, సిద్ధులు, సన్యాసులు, బైరాగులు ఈ ప్రాంతాలలో హాయిగా తిరుగుతూ ఈ గంగమ్మ జడపాయల సోయగాన్ని చూసి ఆనందిస్తూ ఉంటారు. ఇక్కడ చెప్పలేనన్ని జలపాతాలు, అనంతమైన ప్రకృతి సౌందర్యాలు.  మంచి, చలి, వాన లెక్క చేయక వీళ్లు వందల కిలోమీటర్లు కొండలు ఎక్కుతూ దిగుతూ అడవుల గుండా నడుస్తూ ఉంటారు. ఆ భూమే వారి నివాసం. ఆ గంగమ్మ ఆనవాళ్లే వారికి భృతి ద్యుతి. బాహ్య ప్రపంచంతో సంబంధం లేకుండా ఆ దేవభూమిలో నివసిస్తారు. అంతటి మహోన్నతమైన ప్రాకృతిక జీవనానికి మూలం గంగానది.

హరిపాదాన పుట్టావంటే గంగమ్మ శ్రీహరి పాదాన పుట్టావంటే గంగమ్మ
ఆ హిమగిరిపై అడుగెట్టావంటే గంగమ్మా! కడలి కౌగిలిని కరిగావంటే గంగమ్మా!
నీ రూపేదమ్మా! నీ రంగేదమ్మా! నీ రూపేదమ్మా! నీ రంగేదమ్మా!
నడిసంద్రంలో నీ గడపేదమ్మా! గంగమ్మా!
నీలాల కన్నుల్లో సంద్రమే! నింగి నెలవంక సంద్రమే!

అని సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి గారు గంగమ్మను వర్ణిస్తూ అద్భుతమైన గీతాన్ని శుభసంకల్పం చిత్రానికి అందించారు. ఆ హారి పాదాన పుట్టిన గంగ, శివుని శిరమున నిలచి, భువిలో అవతరించి  మనలను తరిస్తోంది. గంగమ్మను నుతిస్తూ అనేక స్తోత్రాలు మన కాలగమనంలో వచ్చాయి. అటువంటి ఒక అద్భుతమైన స్తోత్రం ఈ పోస్టులో. దీనిని ఆదిశంకరులు రచించారు అని చాలా చోట్ల చెప్పబడింది. కానీ, శంకరులు తమ ఇతర రచనలలో ఎక్కడా పేరును ఉపయోగించలేదు. ఈ స్తోత్రంలో ఉంది. స్తోత్ర ధార మరియు భావం కూడా శంకరుల రచనలా అనిపించటం లేదు. ఆయన శిష్య పరంపరలో ఎవరైనా రచించారేమో అనుకుంటున్నా. అయినా, అద్భుతమైన స్తోత్రం.


దేవి సురేశ్వరి భగవతి గంగే త్రిభువన తారిణి తరళ తరంగే
శంకర మౌళి విహారిణి విమలే మమ మతిరాస్తాం తవ పదకమలే

భాగీరథి సుఖదాయిని మాతః తవ జల మహిమా నిగమే ఖ్యాతః
నాహం జానే తవ మహిమానం పాహి కృపామయి మామజ్ఞానం

హరిపదపాద్య తరంగిణి గంగే హిమవిధుముక్త ధవళ తరంగే
దూరీ కృత మమ దుష్కృతి భారం కురు కృపయా భవసాగరపారం

తవ జలమమలం యేన నిపీతం పరమపదం ఖలు తేన గృహీతం
మాతర్గంగే త్వయి యో భక్తః కిల తం ద్రష్టుం న యమః శక్తః

పతితోద్ధారిణి పావని గంగే ఖండిత గిరివరమండిత భంగే
భీష్మజనని హే మునివర కన్యే పతిత నివారిణి త్రిభువన ధన్యే

కల్పలతామివ ఫలదాం లోకే ప్రణమతి యస్త్వాం న పతతి శోకే
పారావారిణి విహరిణి గంగే విముఖయువతికృతతరళాపాంగే

తవ చేన్మాతః స్తోతః స్నాతః పునరపి జఠరే సోపి న జాతః
నరకనివారిణి జాహ్నవి గంగే కలుషవినాశిని మహిమోత్తుంగే

పునరసదంగే పుణ్యతరంగే జయ జయ జాహ్నవి కరుణాపాంగే
ఇంద్రమకుటమణిరాజితచరణే సుఖదే శుభదే భృత్యశరణ్యే

రోగం శోకం తాపం పాపం హర మే భగవతి కుమతికలాపం
త్రిభువనసారే వసుధాహారే త్వమసి గతిర్మమ ఖలు సంసారే

అలకానందే పరమానందే కురు కరుణామయి కాతరవంద్యే
తవ తట నికటే యస్య నివాసః ఖలు వైకుంఠే తస్య నివాసః

వరమిహ నీరే కమఠో మీనః కిం వా తీరే శరటః క్షీణః
అథవా శ్వపచో మలినో దీనస్తవ న హి దూరే నృపతికులీనః

భో భువనేశ్వరి పుణ్యే ధన్యే దేవి ద్రవమయి మునివరకన్యే
గంగాస్తవమివమమలం నిత్యం పఠతి నరో యః స జయతి సత్యం

యేషాం హృదయే గంగా భక్తిః తేషాం భవతి సదా సుఖముక్తిః
మధురాకాంతా పజ్ఝటికాభిః పరమానంద కలిత లలితాభిః

గంగాస్తోత్రమిదం భవసారం వాంఛిత ఫలదం విమలం సారం
శంకరసేవక శంకరరచితం పఠతి సుఖీ స్తవ ఇతి చ సమాప్తః

ఓ సుర గంగా! భగవతీ! నీ ప్రవహించే తరంగాలతో ముల్లోకాలనూ తరించే తల్లీ! శంకరుని శిరమున విహరించే విమల గంగా! నా మనసు ఎల్లప్పుడూ నీ పదకమలములనే ధ్యానించు గాక!

ఓ భాగీరథీ! అందరికీ సుఖమును కలిగించే మాతా! నీ జలము యొక్క మహిమ వేదములలో నుతించబడినది. నీ మహిమ నాకు తెలియదు. అజ్ఞానునడైన నాపై కరుణ కురిపించి కాపాడుము!

శ్రీహరి పాదముల వద్ద పాద్యమైన ఓ గంగా!  మంచు వలె, చంద్రుని వలె, ముత్యము వలె ధవళకాంతితో ప్రకాశించే తరంగాలు కలిగిన అమ్మా! నా పాపములన్నిటినీ తొలగించి ఈ సంసార సాగరాన్ని దాటేలా అనుగ్రహించు!

ఓ గంగా మాతా! నీ శుద్ధమైన జలాన్ని స్వీకరించిన వారికి ముక్తి తప్పక లభిస్తుంది. నీ భక్తులను యమ ధర్మరాజు కూడా ఏమీ చేయలేడు.

ఓ జాహ్నవీ! పతితులను ఉద్ధరించే తల్లివు నువ్వు. హిమాలయాలను ఛేదిస్తూ ప్రవహించే నీ శోభ ఎంతో గొప్పది. భీష్ముని తల్లి, జహ్ను మహర్షి కుమార్తె అయిన నీవు ముల్లోకవాసులను భ్రష్టుత్వం బారి నుండి కాపాడుతున్నావు.

ఓ గంగా! నిన్ను పూజించే వారి కామ్యములను తీర్చే కల్పవృక్షానివి నీవు. నీ శరణు కోరేవారికి శోకమే ఉండదు. ప్రియుని చేర తపించే ప్రేయసిలా సాగరంలో కలువటానికి నీ పరుగులు సాగుతుంటాయి.

నిన్ను దర్శించి, స్తుతించి, నీ పావన జలతరంగాలలో స్నానం చేసిన వారికి మరల జన్మ లేదు. నరక ప్రాప్తిని నివారణ మరియు దోషాలను తొలగించే మహత్తు కల తల్లివి నీవు.

ఓ కరుణామయి గంగా! నీవు పుణ్యమైన తరంగాలనే అవయవములు కలదానవు. నీ పాదములు ఇంద్రుని కిరీటముచే అలంకరించబడినవి. నీ శరణు కోరిన వారికి సుఖము, శుభము కలిగించెదవు.

ఓ భగవతీ! నాలోని రోగాలను, శోకాన్ని, తాపమును, పాపములను, దుష్ట బుద్ధిని హరింపజేయుము. ముల్లోకములకు సారము నీవు, ఈ ధాత్రికి హారము వంటి దానవు. ఈ సంసార సాగరాన్ని దాటటానికి నీవే దిక్కు.

ఓ అలకనందా! పరమానందము కలిగించే తల్లీ! భీతావహులను కరుణతో అనుగ్రహిస్తావు. నీ ఒడ్డున నివసించే వారు వైకుంఠంలో నివసించే వారితో సమానం.

నీ నీటిలో తాబేలు లేదా చేపలా, నీ ఒడ్డున పేదవానిగా జీవించటం నీకు దూరంగా రాజువలె జీవించటం కన్నా ఎంతో ఉత్తమం.

ఓ భువనేశ్వరీ! జాహ్నవీ! నీవు పుణ్యకారిణివి, ధన్యవు. నీ స్తోత్రాన్ని పఠించే వారికి విజయం తథ్యము.

మనసులో గంగ పట్ల భక్తి కలిగియున్న వారికి సుఖము మరియు ముక్తి కలుగుతాయి. సుందరమైన, లలితమైన ఈ పదఝటి పరమానంద కారకము.

శివభక్తుడైన శంకరాచార్యులచే రచించబడిన ఈ గంగాస్తోత్రం కోర్కేలను తీర్చేది, విమలమైనది, సారవంతమైనది. పఠించేవారికి సుఖాన్ని కలిగించేది.

శివకేశవుల శక్తి కలిగినది కాబట్టే గంగ అంత పవిత్రమైన నదిగా అనాదిగా ఈ కర్మభూమిని కాపాడుతోంది. భగవతి అని ఆమెను కొలిచారంటేనే పరాశక్తిగా ఆమెను గుర్తించినట్లే కదా! మన సాంప్రదాయంలో పుణ్యవతులైన స్త్రీలను గంగాభాగీరథీ సమానురాలుగా చెప్పటం గంగమ్మకు మన జీవనశైలిలో ఉన్న స్థానాన్ని చెబుతుంది. అలాగే జ్యేష్ఠ మాసంలో గంగా-దశహరా అని నవరాత్రులు జరుపుకుంటారు. మనలోని పదిరకాల పాపాలను తొలగించే తల్లిగా ఆమెను కొలుస్తారు. గంగానదికి భారతీయ సనాతన ధర్మంలో ఉన్న స్థానం ఆ నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలు పర్యటిస్తే తెలుస్తుంది. ఆ వివరాలు తరువాయి భాగాలలో తెలుసుకుందాం.

ఆకాశవాణి భక్తిరంజనిలో దశాబ్దాల క్రితం ప్రసారమైన ఈ గంగాస్తోత్రం శ్రవణం వినండి. దీనిని ఆకాశవాణి ఏ గ్రేడ్ కళాకారిణులు అరుంధతి సర్కార్, ఇందిరా కామేశ్వరరావు, సునందా శాస్త్రి, జోగుళాంబ గారు ఆలపించారు.

21, జూన్ 2016, మంగళవారం

జంధ్యాల వివాహభోజనంబు - ఆసనాలు మరియు ఇతర హాస్య సన్నివేశాలు

కవిగా బ్రహ్మానందం, ఆసనాలు వేస్తూ, వేర్వేరు ప్రయోగాలు చేసే ఇంటి యజమాని/బావ/భర్తగా సుత్తి వీరభద్రరావు వివాహభోజనంబు చిత్రంలోని కొన్ని సన్నివేశాలు. యోగా డే సందర్భంగా నవ్వుకోండి. హాస్య బ్రహ్మ జంధ్యాల గారికి ఈ సందర్భంగా మరోమారు జోహార్లు.

***********************************************************************
బావ-బామ్మర్ది, తమ్ముడు-అక్కయ్య,మొగుడు-పెళ్లాల మధ్య సంభాషణ
***********************************************************************

రెండు కాళ్లూ మెడచెట్టు పెట్టుకొని కప్పలా ఆసనంలో వీరభద్రరావు, ఆ అసనాన్ని అనుకరించి వేయటానికి అవస్థ పడుతున్న ఆయన బామ్మర్ది.

బామ్మర్ది: బావగారూ! మీ పెళ్లైన పదిహేనేళ్లకి మా అక్కయ్యను చూసి వెళదామని పొరపాటున భోపాల్ నుంచి ఇక్కడకి వచ్చాను. ఇలా మీ ఇంట్లో భోజనం చెయ్యాలంటే ఆసనం వెయ్యాలని నిజంగా నాకు తెలియదు బావగారు! ఆ భోపాల్ గ్యాస్ ప్రమాదంలో పోయినా బాగుండేది. ఈ బాధ తప్పేది.

బావ: మాట్లాడబాక. మాట్లాడితే ఆసనం పవర్ పోద్ది.

బామ్మర్ది: మీరేమైనా అనుకోండి నా వల్ల కాదు బావగారూ! ఈ ఆసనాలు వేయటం నా వల్ల కాదు. నే పోతా. భోపాల్ పోతా.నే పోతా భోపాల్ పోతా..హా.

బావ: ఇప్పుడెట్లాగెల్తావయ్యా. ఇప్పుడు రైళ్లు లేవు.

బామ్మర్ది: లేకపోయినా సరే. పట్టాలుచ్చుకుని పరిగెడతా. నే పోతా. భోపాల్ పోతా.

అక్క: అదేంట్రా తమ్ముడూ. ఎక్కడికీ?

తమ్ముడు: అక్కయ్యా - నా ఒంట్లో ఉన్న అవయవాలన్నిటినీ చాకలి మూట కట్టినట్లు కట్టిస్తున్నాడే బావ. ఈ ఆసనాలు వేయటం నా వల్ల కాదు. నే పోతా. భోపాల్ పోతా.

అక్క: అదేమిటిరా ఓ నాలుగు రోజులుండెళ్లు.

తమ్ముడు: నాల్రోజులుంటే నలభై ఆసనాలు వేయిస్తాడే బావ. నా వల్ల కాదు. నే పోతా. భోపాల్ పోతా.

భార్య: పదిహేనేళ్లకొచ్చాడు మా తమ్ముడు. అతన్నిలా వెళ్లగొట్టి పంపించేశారు.

భర్త: ష్ష్. నా గొడవొదిలేసి అట్టా ఈధిలోకెళ్లి సూస్తా నిలబడు. మనింట్లో ఖాళీ అయిన వాటాలోకి అద్దెకు ఏ తలకుమాసినోడైనా వస్తాడేమో.


***********************************************************************
కవి-ఇంటి యజమాని మధ్య సంభాషణ

***********************************************************************


కవి ఇంటివైపు తొంగి చూస్తాడు. అక్కడ యజమాని ఆసనాలు వేస్తూ కనబడతాడు. ఆయన బారినుండి తప్పించుకునేలోపు...

ఇంటి యజమాని: కవీ! దా...  దా...  దా..

కవి: మహాప్రభో! ఓ కొత్త కథ చెప్తానండయ్యా! ప్రేమ కథ ఓ అందమైన అబ్బాయికి, ఓ ఆకర్షణీయమైన అమ్మయికి సంబంధించిన కథ.

యజమాని:ఆపు, ఆసనం వేస్తా చెప్పు.

కవి కథ చెబుతాడు.

యజమాని: ఛత్. ఇంకాపు. ఈ లత్తుకోరు కథ సినిమాగా తీస్తే నేనారిపోతా. ఈ కథలో ఇలన్ మన రాజు గారి బామ్మర్ది.

కవి: మన సోషల్ సినిమాలో రాజుగారు...

యజమాని: తిత్తి తీస్తా.

కవి: వద్దు.

యజమాని:అదే వెరైటీ. రాజు గారి బామ్మర్ది కిరీటమెట్టుకొస్తాడు. ఆణ్ణి సూసి ఈరో లగెడతాడు.  ఆడెనకాల రాజు గారి బామ్మర్ది పడతాడు. ముందు ఈరో యెనక ఇలను ముందు ఈరో యెనక ఇలను. ..ఛేజ్

కవి: మహాప్రభో! ఈ ఆసనం వేస్తుంటే నా కూసాలు కదులుతున్నై. ఇప్పుడు నేనిదాపి పారిపోతా. మీరు నా వెంట పడతారు. ముందు నేను వెనక మీరు. ముందు నేను వెనక మీరు. ఛేజ్.

***********************************************************************
కవి-ఇంటి యజమాని మధ్య మడ్ ప్యాక్‌లో సంభాషణ
***********************************************************************


కవి: ఇంకా ఎంత సేపు మహాప్రభో ఈ మట్టి పట్టీ.

యజమాని:  ఇంకొక్క గంటుంటే ఒంటికి మంచిదయ్యా. ఈ చెమ్మంతా ఇగిరి పోవాలా.

కవి: ఈ చెమ్మ ఇగిరేలోపు మన కళ్లు చెమ్మగిల్లుతాయేమో మహాప్రభో! ఇట్లా మనల్ని ఎవరు చూసినా ప్రమాదమే. జూ వాళ్లు చూస్తే వాళ్లు కోతులు తప్పించుకొచ్చాయని పట్టుకెళ్లిపోతారు. జనమెవరైనా చూస్తే ఇతర గ్రహాలనుంచి ఎవరో వచ్చారని రాళ్లుచ్చుకు కొడతారు. ఇంక ఎంచక్కా కడిగేసుకుందామా మహాప్రభూ!

యజమాని:  తిత్తి తీస్తా. ఇట్లాగే కథ చెప్పు. ఇంటాను.

కవి కథ చెబుతాడు.

యజమాని కవి మీద మట్టి చల్లుతూ

ఆపు. ఇది కతా.

కవి: పోనీ స్టొరీ అనుకోండి మహప్రభో!

యజమాని:  తిత్తి తీస్తా. ఈ కత సినిమాగా తీస్తే నేనడుక్కు తినాల. ఓ ఊరు ఊరంతా పస్తుండి నాకు ముష్టెయ్యాల్సొస్తది. అరే. ఇన్నాళ్లనుంచీ సూస్తున్నాను సినిమాకు సంబంధించి ఒక్క కథ కూడా చెప్పలేనోడివి నువ్వేం కవివయ్యా అసలు. నేనొక గొప్ప కథ చెబుతాను ఇనుకో....... మధ్యతరగతి ఎదవ నాయాలా!

కవి: మహాప్రభో! తమరు నన్ను తిట్టారా?

యజమాని:  లేదు. సినిమా పేరు చెప్పా.

కవి: ఆ పేరు తిట్టులా ఉంది మహాప్రభో.

యజమాని:  పేరులో తిట్టుంటేనే సినిమా హిట్టవుద్దయ్యా.

తెర లెగవంగానే ఈరో ఓ కాఫీ హోటలుకెళతాడు. సర్వర్ రాగానే ఈరో ఏమున్నయ్ అని అడిగాడు.

అప్పుడు సర్వరు - ఇడ్లీ, రవ్వ ఇడ్లీ, గారె, మషాలా గారె, ఉప్మా, కిచిడీ, పెసరట్టు, మినపట్టు, రవ్వట్టు, మషాలా అట్టు,  బాతు, టమటా బాతు, బోండా, బజ్జీ, మైసూరు బజ్జీ, మిరపకాయ బజ్జీ, అరటికాయ బజ్జీ, తమలపాకు బజ్జీ, లడ్డూ, బందరు లడ్డూ, రవ్వలడ్డూ, మిఠాయి, పీచు మిఠాయి,బందరు మిఠాయి, బొంబాయి మిఠాయి, కలకత్తా మిఠాయి, జాంగ్రీ, పాలకోవా, హల్వా, మైసూరు పాకు, అమలాపురం కాజా, భీమవరం బాజా, పెద్దాపురం కూజా ఉన్నయంటాడు.

అప్పుడు ఈరో అట్టు తే అన్నాడు

అప్పుడు సర్వరు - ఏ అట్టు? పెసరట్టా, మినపట్టా, రవ్వట్టా, మషాలా అట్టా, సెవెంటీ ఎం.ఎం అట్టా, ఎమ్మెల్యే అట్టా, నూనేసి కాల్చాలా, నెయ్యేసి కాల్చాలా, నీళ్లోసి కాల్చాలా, పెట్రోలు పోసి కాల్చాలా, కిరసనాయిల్ పోసి కాల్చాలా, డీసిలేసి కాల్చాలా అసలు కాల్చాలా వద్దా అనడిగాడు.

అప్పుడు ఈరో పెసరట్టు నెయ్యేసి కాల్పించమన్నాడు. కాపీ కూడా తెమ్మన్నాడు.

ఏ కాపీ? మామూలు కాఫీ ఆ, స్పెషల్ కాపీ ఆ, బుర్రు కాపీ ఆ, నెస్కేప్ ఆ, బ్లాక్ కాపీ ఆ, వైట్ కాపీ ఆ, హాట్ కాపీ ఆ, కోల్డు కాపీ ఆ, నురుగు కావాలా వద్దా, కావాలంటే ఎన్ని చెంచాలు అనడిగాడు.
అప్పుడు ఈరో మామూలు కాపీ తెమ్మన్నాడు. అప్పుడు సర్వరు నీలగిరి కాపీ ఆ, హిమగిరి కాపీ ఆ, విమలా కాపీ ఆ..

కవి:  ఆపండి మహాప్రభో ఆపండి. తమలో ఇంత ఊహా శక్తి ఉందని ఊహించలేకపోయాను....ఈ కథే సినిమా తీసుకోండి. పదివేల రోజులాడుతుంది. జనం వృద్ధులై పండి రాలిపోయేంతవరకు, కలియుగాంతం వచ్చి సర్వప్రాణి నాశనమైపోయేంతవరకూ ఈ సినిమా ఆడుతూనే ఉంటుంది మహాప్రభో. ఆడుతునే ఉంటుంది. నన్నొదిలేయండి. అర్భకుడిని. తమకు కథ వినిపించే శక్తి లేనివాడిని. నన్నొదిలేయండి మహాప్రభో!

ఈ సన్నివేశాల వీడియోలు 1 2 చూడండి. 

18, జూన్ 2016, శనివారం

త్యాగరాజ హృత్కమలము - శాంతము లేక సౌఖ్యము లేదు


యోగులైన వారు ఒక్కరోజులో ఆ స్థితిని పొందరు. అది ఓ ప్రస్థానం. ఈ యానంలో జీవితంలోని సంఘటనలు, చుట్టూ ఉండే వారి ప్రభావం చాలా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి. గృహస్థాశ్రమంలో భార్యకు ఉన్న పాత్ర మగవాడిని సరిదిద్దటంలో అతి ముఖ్యమైనది. ఇది మనలాంటి వారికే కాదు, త్యాగరాజస్వామి వంటి యోగులకు కూడా వర్తించింది. అటువంటి ఒక సంఘటన, తద్వారా వెలువడిన అద్భుతమైన కృతి వివరాలు తెలుసుకుందాము.

త్యాగయ్యకు ఎందరో శిష్యులు. వారు ఒకసారి పిలవని పెళ్లికి వెళ్లి అక్కడ ఒక నర్తకి ప్రదర్శిస్తున్న జావళి చూసి వినోదించి ఇంటికి వచ్చి మరునాడు ఆ జావళి పాట పాడుతుంటే త్యాగరాజస్వామికి విపరీతమైన కోపం వచ్చింది.

"మూర్ఖులారా! పిలవని పెళ్లికి నా అనుమతి లేకుండా వెళ్లటం మొదటి తప్పు. అక్కడ వినోదం కోసం నాట్యం చేస్తున్న స్త్రీని చూసి మీ సంయమనాన్ని కోల్పోవటం రెండో తప్పు; దాన్ని నా పవిత్రమైన గృహంలో సిగ్గు లేకుండా పాడటం మూడో తప్పు..ఇంక ఏమి చెప్పను? ఈ పూటకు మీకు భోజనం లేదు, బయటకు వెళ్లండి" అని కోపంతో చెప్పాడు. ఆయన భార్య ఆ పూట కరుణ, దయ మరియు ధైర్యం చూపక పోతే ఆ రోజు మొత్తం వారికి భోజనం ఉండేది కాదు.

భార్య: "మృదువుగా మాట్లాడటం ఒక గురువుకు ప్రధాన లక్షణం కదా?"

త్యాగయ్య: "నిజమైన సున్నితత్వం సమయస్ఫూర్తితో జరిగే దిద్దుబాటు కాదా"

భార్య: "దిద్దుబాటు ఆవేశంతో కూడి ఉండాలని ఉందా?"

త్యాగరాజు: "ముల్లు, గులాబీ కలిసే పెరుగుతాయి కదా"

భార్య: "కానీ, మనుషులు గులాబీని కోసి, ముల్లుని త్రెంచివేస్తారు కదా?"

త్యాగయ్య: "నిజమే. నన్ను సరిదిద్దావు. ప్రేమించే వాడే సరిదిద్దుతాడు. మనిషికి ఇంద్రియాలపై నిగ్రహం ఉండవచ్చు, వేదవేదాంతాలు చదివి ఉండవచ్చు, భార్యా బిడ్డలు, సిరి సంపదల అనుగ్రహం పొంది ఉండవచ్చు, జపతపాదుల ఫలం పొంది ఉండవచ్చు, యజ్ఞ యగాదులు చేసి ఉండవచ్చు, ఇతరుల మనస్తత్త్వాన్ని ఎరుక పరచే ప్రజ్ఞ కలిగి ఉండవచ్చు, భాగవతోత్తమునిగా పేరొంది ఉండవచ్చు. కానీ, ఆవేశాన్ని నిగ్రహించుకోలేకపోతే అట్టి వాని కోపము అతనికి ఆనందాన్ని దూరం చేస్తుంది. శాంతం కరువవుతుంది"

ఈ సంఘటన త్యాగయ్య నోట "శాంతము లేక సౌఖ్యం లేదు" అనే అద్భుతమైన కృతిగా సామ రాగంలో వెలువడింది. ఇది ఆయన జీవితంలో పెద్ద మలుపు. తన బలహీనతను అధిగమించే సాధనమై యోగిని చేసింది.

- ఎం.ఎస్ రామస్వామి అయ్యరు గారు "త్యాగరాజ, ఎ గ్రేట్ మ్యూజీషియన్ సెయింట్" అనే పుస్తకంలో - 1927.

శాంతము లేక సౌఖ్యము లేదు సారస దళ నయన
దాంతుని కైన వేదాంతుని కైన
దార సుతులు ధన ధాన్యము లుండిన
సారెకు జప తప సంపద కల్గిన

యాగాది కర్మములన్నియు చేసిన
బాగుగ సకల హృద్భావము తెలిసిన

ఆగమ శాస్త్రములన్నియు చదివిన
భాగవతులనుచు బాగుగ పేరైన

రాజాధిరాజ శ్రీరాఘవ త్యాగ
రాజ వినుత సాధు రక్షక తనకుపశాంతము లేక సౌఖ్యము లేదు

ఈ కృతిలో అనుపల్లవిలో "దాంతునికైన వేదాంతునికైన శాంతము లేక సౌఖ్యము లేదు" అన్నారు...అనగా, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలిగిన వానికైనా, సమస్త శాస్త్రములు చదువుకున్న వానికైనా శాంత స్వభావం లేకపోతే సుఖముండదు అన్నారు. మొదటి చరణంలో "దార సుతులు ధన ధాన్యములుండిన సారెకు జప తప సంపద కల్గినా" అన్న సాహిత్యంలో...భార్యాబిడ్డలు, సంపదలు, పుష్కలంగా తిండి, నిరంతరం జపము, తపము అనే సంపదలు కలిగినా శాంతము లేకపోతే నిజమైన సుఖము లేదు అని చక్కగా చెప్పారు. రెండవ చరణంలో "యాగాది కర్మము లన్నియు చేసిన బాగుగ సకల హృద్భావము తెలిసినా" అనే సాహిత్యంలో....యజ్ఞయాగాది కర్మలెన్నో చేసినా, ఇతరుల అభిప్రాయాలు బాగా తెలిసినా శాంతము లేకపోతే సుఖము లేదని నొక్కి వక్కాణించారు. నిజమే. ఎంత ఆధ్యాత్మిక సాధన చేసినా, ఎన్ని చదివినా, ఎంత సంపాదించినా, ఎంత పేరుపొందినా, ఆ సంయమనం లేకపోతే మనిషి పరిణతి సంపూర్ణం కాదు. 

నిత్యశ్రీ మహదేవన్ గారి గళంలో ఈ కృతి వినండి. 

4, జూన్ 2016, శనివారం

కీచక వధ - నర్తనశాల చిత్ర సంభాషణలు


యుగయుగాలుగా పరస్త్రీ వ్యామోహంలో పడి నాశనమైన మహాబల సంపన్నుల గాథలు ఎన్నో మన పురాణేతిహాసాలలో ఉన్నాయి. ఆటువంటి వాడే మత్య్సదేశాధీశుడైన విరాటరాజు బావమరిది కీచకుడు. కామాంధుడై సోదరి అంతఃపురంలో దాస స్త్రీగా మారువేషంలో ఉన్న ద్రౌపదిని మోహించి, ఆమెను బెదిరించి, దౌర్జన్యం చేసి, అత్యాచారం చేయబోయిన కీచకుని ఆ కొలువులోనే మారువేషంలో తలదాచుకున్న పాండవులు ఏవిధంగా ఆ అజ్ఞాతవాసం భంగం కాకుండా వధిస్తారో నర్తనశాల చిత్రంలోని సంభాషణల ద్వారా తెలుసుకుందాం. సముద్రాల రాఘవాచార్య గారు ఈ మాటలు రచించగా పద్యాలు తిక్కన విరచిత మహాభారత విరాటపర్వములోనివి. చదివి ఆస్వాదించండి.

నర్తనశాల చిత్రానికి మూడు పాత్రలు ఆయువుపట్టు - ద్రౌపదిగా సావిత్రి, కీచకునిగా ఎస్వీఆర్, బృహన్నలగా ఎన్‌టీఆర్. ఒకపక్క సావిత్రి-ఎస్వీఆర్ మధ్య జరిగే సన్నివేశాలు రసవత్తరంగా సాగుతుంటే మరోపక్క అన్న నందమూరి విభిన్నమైన బృహన్నల పాత్రలో మనలను అలరించారు. కీచకునిలో ఉండే అహంకారం, మదం, కామము, దర్పము అన్ని అవలక్షణాలనూ అద్భుతంగా పండించారు ఎస్వీఆర్. అందుకే ఆయనకు జకార్తాలో జరిగిన అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవాలలో ఈ చిత్ర నటనకు ఉత్తమ నటుని అవార్డు వచ్చింది. ఇక సావిత్రి గురించి ఏమి చెప్పగలం? ద్రౌపది పాత్ర ఆమెకు కొట్టిన పిండి. ఎన్నో రసాలు ఆ ముఖ కవళికలలో వ్యక్తపరచి ఆ పాత్రలో జీవించారు. ఎస్వీఆర్ సంభాషణలు, హావభావాలు ఒక పక్క, సావిత్రిగారి నటనా చాతుర్యం మరో పక్క - సినిమాను న భూతో న భవిష్యతి చేశాయి. అద్భుతమైన విజయం సాధించిన ఈచిత్రం 1963లో విడుదలై జాతీయ స్థాయిలో రెండవ ఉత్తమ చలన చిత్రంగా, రాష్ట్ర స్థాయిలో ఉత్తమ చలనచిత్రంగా ఎంపికైంది. ఇప్పటికీ ప్రేక్షకుల మదిలో స్థానం నిలుపుకొంది. ఎస్వీఆర్, సావిత్రి మరియు ఎన్‌టీఆర్ నటనాజెవితంలో ఒక కలికితురాయిగా నిలిచిపోయింది.

*****************************************

సుధేష్ణ అంతఃపురంలో సైరంధ్రి మహారాణిగారిని అలరించే గానం పూర్తి చేసింది. అప్పుడే కీచకుడు ఆమెను చూశాడు.

కీచకుడు: "హ హ హ...ఆహా! ఏమి ఈ సౌందర్యం!! ఏమా ముఖ వర్ఛస్సు!! ఎన్నడూ చూడని లావణ్యం!! ప్రాణం పోసిన బంగారపు బొమ్మ...ఆ..నిలకడ నేర్చిన మెరుపు తీగ. అవనీతలానికి అవతరించిన అప్సర..ఎవరీ మత్స్యగ్రంధి? ఆ.. మనం విరాట మహారాజులుంగారి బావమరుదులం, సుధేష్ణాదేవి గారి సోదరులం. సింహబల బిరుదాంకితులం, కీచక నామధేయులం. నీవెవరు? ఈ మత్స్యదేశం మా నీడన పెరిగి మా కనుసైగలలో మసలుతోంది. నీదేవూరు? ఎవరిదానవు? మారమేల మాలినీ? ఓ! వెరపా? లేక మము గన్న మైమరపా??ఆహ్! కన్నులు మిరిమిట్లుగొలిపే అందం అలవిమాలిన ఆభిజాత్యం. ఆహ్! కానరాలేదెన్నడూ ఇంతటి నెరజాణ..."

సైరంధ్రి అక్కడినుండి భయంతో వెళ్లిఫోతుంది.

సుధేష్ణ: "తమ్ముడూ..."

కీచకుడు: "ఆ! అభివాదనములు. చూదామని వచ్చాను సోదరిని చూశాను అతిలోకసుందరిని. సోదరీ! ఇంతవరకూ మధురగానం చేసిన ఆ మనోహారిణి ఎవరు? "

సుధేష్ణ: "సైరంధ్రి.."

కీచకుడు: "సైరంధ్రి..."

సుధేష్ణ: "మహారాజుగారిని చూశావా? "

కీచకుడు: "లేదు. ఇంతకుముందెన్నడూ ఈ జగదేకసుందరిని చూడలేదు. ఎంతకాలమైంది ఈ అలివేణి అంతఃపురంలో అడుగుపెట్టి?"

సుధేష్ణ: "పోయిన విజయదశమికి. ఆ... నీ ఘనవిజయానికి బావగారు ఏం బహుమానాలు తెచ్చారో? ....తమ్ముడూ"

కీచకుడు: "అనేక అమూల్య రత్నహారాలతో మేమే వారిని బహుకరించాం. ఆ... సోదరీ! ఈ వన్నెలాడి కులగోత్రాలేమిటి?"

సుధేష్ణ: "ఎవరో గంధర్వుల భార్యట. పేరు మాలిని. ఇంతకు ముందు హస్తినాపురంలో పాండవులను సేవించిందట."

కీచకుడు: "ఆ అరాళకుంతల వివరాలు వినాలని మనసు ఉవ్విళ్లూరుతున్నది. ఆమె నాథులేమైనారు?"

సుధేష్ణ: "అదృష్టం తారుమారై ఆమెకు దూరమైనారట. ఏడాదిపాటు ఇక్కడ తలదాచుకుంటానని అడిగింది. ఉండమన్నాను. అంతఃపుర దాసిగా ఉంది"

కీచకుడు: "దాసిగానా?? ఆ శృంగార రసాధిదేవత దాసిగానా?? ఆమె దాస్యానికి అర్హురాలు కాదు సోదరీ. రత్న కిరీట ధారణకే యోగ్యురాలు. వస్తా"

సుధేష్ణ: "తమ్ముడూ.."

********************************

కీచకుడు సైరంధ్రికి ఉద్యానవనంలో అడ్డుపడతాడు.

కీచకుడు: "సైరంధ్రీ! నీ కన్నుల తీరు! తెమ్మెరుల సోలు! ఒంపుల సొంపు! ఆహ్! వజ్రసన్నిభమైన నా హృదయాన్నే వ్రయ్యలు చేస్తున్నది."

సైరంధ్రి: "నన్ను వెళ్లనివ్వండి".

కీచకుడు: "ఆ. .."

సైరంధ్రి: "అంతఃపురంలో మహారాణి సేవలకు వేళయ్యింది"

కీచకుడు: "సేవలందవలసిన చిన్నారి నీవింకొకరిని సేవించటమా!! నా అంతఃపురానికి మహారాణివై దాసదాసీజనాల సేవలందుకొని నా మనోరథం ఈడేర్చు."

సైరంధ్రి: "సేనానీ! రాత్రిళ్లు రమణుల సౌశీల్యాన్ని కాపాడటం మీ ధర్మం. అంతఃపుర అన్యకాంతలతో అధికప్రసంగం మీకు ఉచితం కాదు. ఈ హీనవంశాభిజాతపై ఈ వ్యామోహం మీ క్షత్రియ కులానికే కళంకం"

కీచకుడు: " హ హ హ. నన్ను వంచించలేవు మించుబోడి. నీవు హీనవంశాభిజాతవు కావని నీకు తెలుసు, నాకూ తెలుసు. ఇంకా ఎందుకు ఈ బిగువు సుందరీ."

సైరంధ్రి: "కీచకా! నేను అందని మ్రాని ఫలాన్ని."

కీచకుడు: "అందని ఫలానివి కాబట్టే అర్రులు చాచుచున్నాను. నా అందం చూచి, పొందుకై వేచి కానుకలంపి కైమోడ్చి నా వెంటపడే కాంతామణులెందరినో కాదని కాలదన్నిన నేను నీ అనురాగాన్ని అర్థిస్తున్నాను. నన్ను నిరాకరించకు. నా ముచ్చట తీర్చు "

సైరంధ్రి: "నేను వివాహితను. అయిదుగురు భర్తలకు అర్ధాంగిని."

కీచకుడు: "అయిదుగురు భర్తలకర్ధాంగివైన నీవు ఆరవ వానిగా నన్నంగీకరించలేవా? ఆనంద పరచలేవా? తప్పు లేదులే"

సైరంధ్రి: "సింహబలా! నిజం తెలియక నిప్పుతో చెలగాటమాడుతున్నావ్. నేను పత్రివ్రతను"

కీచకుడు: "హ హ హ..పతివ్రత...పరుల పంచన చేరి పది మందికి ఊడిగం చేసే పరిచారికవు. నీవూ పతివ్రతవేనా? ఏదీ చెప్పు? అనసూయవా? అరుంధతివా? చంద్రమతివా? దమయంతివా? సీతవా? లేక సావిత్రివా?"

సైరంధ్రి: "ఆగు! పరకాంతానురక్తితో ఎందరో ప్రాణాలే పోగొట్టుకున్నారు. కులనాశనానికి తలపెట్టకు. కోరి మృత్యువును కౌగిలించుకోకు."

కీచకుడు: "హు. బెదిరిస్తున్నావా మధిరాక్షీ! నన్నెదిరించి నిలబడగలిగిన వాడు ఈ మత్య్సదేశంలోనే లేడు. ఈ సింహబలుడంటే ఎవరనుకున్నావ్? వైరివీర కుంజరయూధంబులకు సింహస్వప్నం. నారీజన మంజుల హృదయాలకు మధురస్వప్నం. మాలినీ! వీడు పట్టిన పట్టు వీడడు. నిన్ను చేబట్టక మానడు."

సైరంధ్రి: "అది అసంభవం"

అంతలో సైరంధ్రిని వెదుకుతూ ఉత్తర ఆ ఉద్యానవనానికి వచ్చింది.
ఉత్తర: "మాలినీ! మాలినీ! .."

ఉత్తర రాకతో అప్పటికి కీచకుని బెడద తప్పిందని సైరంధ్రి సంతోషిస్తుంది.

***************************

సుధేష్ణాదేవి అంతఃపురంలో కీచకుడు సోదరిని మాలినిని కోరుటకై వెళతాడు

కీచకుడు: "సోదరీ! సోదరీ! నాకో ఉపకారం చేయాలి సోదరీ!

సుధేష్ణ: "అదేమిటి తమ్ముడూ! ఈ మత్య్సరాజ్యానికే క్షేమకరుడవైన నీకు నేనేం చేయగలను?"

కీచకుడు: "నీవే చేయగలవు. వాగ్దానం చేయి"

సుధేష్ణ: "చేయగలిగిందైతే చేస్తాను. అదేమిటి?"

కీచకుడు: "సైరంధ్రి నా మనసు హరించింది. ఆమె అందం మరచిపోదామన్నా మరపు రావట్లేదు. ఆమె లేకుండా నేను జీవించలేను సోదరీ. ఎలాగైనా ఆమెను నాకు దక్కించు."

సుధేష్ణ: "వద్దు తమ్ముడూ! పరకాంతల పొందు ప్రమాదం. జీవితాలను నీతో ముడివేసుకున్న చిన్నారులున్నారు. కోరి నీ కొలువు చేస్తూ నీ కనుసన్నలకు కలవరించే సింగారులున్నారు. వారిని కాదని ఒక పరిచారికను కోరటం పరువు కాదు.

కీచకుడు: "నా కొలువులో కానీ, అమరేంద్రుని కొలువులోని అతివలైనా సరే ఆమె కాలి కొనగోటికి సాటి రారు. నీ హితబోధలతో నా విరహ బాధ శమించదు. ఆమె శృంగార గంగా ప్రవాహంలో నేను మునిగి తేలినప్పుడే నా తాపానికి శాంతి. ఆ విషయం మరచిపోకు."

సుధేష్ణ: "మరొక్కమారు ఆలోచించు తమ్ముడూ! మహా పరాక్రమవంతులైన గంధర్వులు ఆమె భర్తలని, అనుక్షణం ఆమెను కాపాడుతుంటారని విన్నాను. ఆమెను ఆశించిన వారంతా వారిచేత హతులయ్యారట"

కీచకుడు: "ఆహ్..గంధర్వులే కాదు దేవతలంతా ఏకమై వచ్చినా సరే నన్ను నిర్దించలేరు. ఆమెను నా బారినుండి రక్షించనూలేరు. ఏమైనా సరే ఆమెను నీవు నా మందిరానికి పంపించే తీరాలి"

సుధేష్ణ: "అది న్యాయం కాదు. ఆమెకు ఆశ్రయమిచ్చిననాడే అనుచిత కార్యాలకు నియోగించనన్నాను. పరుల ఇళ్లకు పంపించనన్నాను. అన్నమాట తప్పి అభిమానం వ్యక్తబుచ్చలేను."

కీచకుడు: "లేవా? నాకంటే ఆ పరిచారికే ఎక్కువా నీకు? ఆమెకిచ్చిన మాట కోసం  నా జీవితమే వమ్ము చేస్తావా? ఆలోచించుకో! ఈ మత్య్స రాజ్యమే నా బలదర్పాల మీద దయాదాక్షిణ్యాల మీద ఆధారపడి ఉంది. నన్ను నిరాకరించి ఆమె ఒక్క క్షణం కూడా ఆమె ఈ అంతఃపురంలో ఉండలేదు. ఆమెకు ఆశ్రయమిచ్చిన నీవు, నీ మహారాజు, ఈ రాజ్యం కూడా ఉండదు. అంతవరకూ రాకూడదని నిన్ను అర్థించాను. తేల్చుకో నేనో ఆ పరిచారికో!"

సుధేష్ణ: "తమ్ముడూ! ఒక పరిచారికపై వ్యామోహానికి బాంధవ్యాన్ని బలి చేస్తావా? నీ చేతులారా నిర్మించిన ఈ రాజ్యం నిర్మూలం చేస్తావా? మహారాణిగా నిన్ను మందలించటం లేదు. ఆడపడుచుగా అర్థిస్తున్నాను. నీ సోదరి కోసం, మన వంశం కోసం నీ మనసు మార్చుకో తమ్ముడూ!"

కీచకుడు: "అసంభవం! సూర్యుడు అస్తమించేలోగా ఆ సుందరి నా మందిరంలో ఉండాలి. లేదా, ఈ మత్స్యమండలాన్నే మట్టిపాలు జేస్తాను"

*****************************
తమ గృహంలో సైరంధ్రి, బృహన్నల

బృహన్నల: "ఆందోళన పడకు పాంచాలీ!!. అనువుగాని వేళ ఆవేశం పనికిరాదు. ఆ కీచకుని పాపం పండి ఇంత కిరాతకానికి సాహసితున్నాడు. జాగ్రత్తగా మన కార్యం సాధించుకోవాలి. కొంచెం ఓపిక పట్టు"

సైరంధ్రి: "కానీ, ఆ కామాంధుని దురాగతాలు మితిమీరితే?"

బృహన్నల: "మితిమీరితే ఏదో ఉపాయం ఆలోచించి గుట్టుగా మట్టుబెడతాం. అజ్ఞాతవాసం అంతం కాబోతున్న ఈ సమయంలో మనకు తొందరపాటు కూడదు. యధావిధి నీ నిత్య జీవితం కొనసాగించు. వెళ్లు..వెళ్లు..."

*************************************

సుధేష్ణ అంతఃపురంలో

సైరంధ్రి: "మహారాణీ! ఏం మహారాణీ అలా ఉన్నారు?"

సుధేష్ణ: "నా మనసేమీ బాలేదు మాలినీ! "

సైరంధ్రి: "మధిర పుచ్చుకుంటే మనసు కాస్త కుదుట పడుతుందేమో? తీసుకురానా?"

సుధేష్ణ: "ఆ..మధిర...కానీ మన మందిరంలో మంచి మధిర లేదు. మా సోదరుని మందిరం మధిరకు పెట్టింది పేరు. వెళ్లి తీసుకురా మాలినీ!"

సైరంధ్రి: "హా! వారింటికి నన్ను వెళ్లమని ఆనతిస్తున్నారా? "

సుధేష్ణ: "ఆనతివ్వడం లేదు మాలినీ! అర్థిస్తున్నాను."

సైరంధ్రి: "ఆశ్రయమిచ్చిన నాడు అనుచిత కార్యాలకు వినియోగించనని మాటిచ్చారు. పరుల ఇండ్లకు పంపనన్నారు. అన్నమాట వమ్ము చేస్తారా మహారాణీ?"

సుధేష్ణ: "నేను వెళ్లమంది పరుల మందిరానికి కాదు మాలినీ! నా సోదరుని మందిరానికి. "

సైరంధ్రి: "కానీ, తమ మందిరంలొ నన్ను చూచింది మొదలు మీ సోదరుని మాట ఏదో అపాయాన్ని సూచిస్తున్నది. "

సుధేష్ణ: "అపాయం నుంచి తప్పించుకోవాలనే అపేక్షిస్తున్నాను. సూర్యాస్తమయంలోగా నిన్ను తన మందిరానికి పంపించకపోతే మా మత్స్య రాజ్యాన్నే మట్టిచేస్తానన్నాడు. ఆ అవినీతుని మాట వినకపోతే మా రాజవంశమే అంతరిస్తుంది. ఆనాడు నిరాధారవైన నీకు ఆశ్రయమిచ్చాను. నిస్సహాయురాలనై ఈనాడు నీ రక్ష కోరుతున్నాను. మా రాజ్యం, మా రాజవంశం నీవే రక్షించాలి సైరంధ్రీ!"

సైరంధ్రి: "మీ క్షేమానికి నేను ఆహుతి కావాలా మహారాణీ! సాటి మగువ చాటవలసిన మాటలేనా ఇవి?  ప్రతి స్త్రీ పవిత్రంగా భావించుకునే శీలాన్ని బలిపెట్టమంటారా? "


సుధేష్ణ: "అది నా వాంఛ కాదు. అలా జరగబోదు. నీవు మహాబలవంతుల ఇల్లాలివి. నీకే అపరాధం జరుగదు. వెళ్లిరా మాలినీ."

సైరంధ్రి: "సరే. విధి బలీయం మహారాణీ. వెళతాను. "

***********************************

కీచకుని మందిరంలో ఏకపాత్రాభినయం:

"ఆ హ హ సింహబలా!! ఏమి నీ సౌందర్య శోభ! సైరంధ్రీ సమాగమ సంతోషాతిశయమున నీ వదన లావణ్యము వేయిమణుగులధిగమించినది. ఆ హ హ హ...ఈ సోగసు జూచి మాలిని మనసు రంజిల్లకుండునా? నా సందిట వ్రాలకుండునా?

హ...ఏ అందెల సందడి విన్ననూ ఆ సుందరేనని మనసున ఆందోళన అధికమవుతున్నది. సంకేత సమయము మించిపోతున్నది...మాలిని రాదే? అక్క పంపలేదా?...హుం..ఏల పంపదు? తమ్ముని కోరిక మన్నించనిచో తనకే అపాయమని ఎరుగదా? ఒకవేళ సైరంధ్రి మహారాణి ఆదేశమును కాదనెనా? అంత సాహసమా! హుం..వచ్చి వలచి వలపించి మహిలోనే మహేంద్రవైభవమును చవిచూపించు! హ హ హ హ.

ఏమిది దేవీ! నీకై మనోహర హంసతూలికాతల్పమాయత్తపరచి నిరీక్షుంచుచుండ నీవీ మధుపాత్రలో మసలుచుంటివా? నిన్నిట దాగనివ్వను. నాలోనే దాచుకొందును.

ఆ...ఓసి..ఇక్కడ నిలచితివా! నీరాక గమనించలేదని అలిగితివా! ఎందులకీ పెడమోము చెలీ! భ్రమ...వట్టి ప్రతిమ...

ఏల ఆ రమణి ఇంకనూ రాలేదు? "

సైరంధ్రి: "మహారాణి గారు మధిర తీసుకు రమ్మన్నారు"...

కీచకుడు: "హుం హ హ..నీవు పలుకు నేర్చిన ప్రతిమవు. నేను భ్రమింపను. సైరంధ్రి ఇంకనూ రాలేదు...హుం...ఆమెను బలాత్కరించైనను నా దానిగా చేసుకొనెదను. "

సైరంధ్రి: "దేవి గారు త్వరగా రమ్మన్నారు"...

కీచకుడు: "ఎవరదీ! నీవేనా సుందరీ! నా సైరంధ్రివేనా? నా ప్రేమ సామ్రాజ్య పట్టమహిషి మాలినివేనా? స్వాగతం! సుస్వాగతం! "

సైరంధ్రి: "దేవి గారు చాలా దప్పిగొన్నారు"

కీచకుడు: "వారి తమ్ముడు అంత కన్నా దప్పిగొనియున్నాడు. నీ సరస వచనామృతంతో నా తృష్ణ చల్లార్చు. రా.."

సైరంధ్రి:"ఆగు సింహబలా! నీకిది నీతి కాదు. అంతఃపుర దాసిని కామించుట నీకు తగని పని. "

కీచకుడు: "అంతఃపుర దాసివా? కాదు దేవీ! కాదు. నా ప్రేమ రాశివి, నా హృదయ రాణివి. అనుగ్రహించు దేవీ!"

సైరంధ్రి:"ఛీ! నీచుడా! అగ్నిగుండాన్ని అమృత భాండమని భ్రమించకు! పతివ్రతల పొందు గోరి పాపాగ్నిలో నీ బ్రతుకు భస్మం చేసుకోకు.."

కీచకుడు: "హ హ హ భరింపరాని విరహాగ్ని కన్నా ఆ పాపాగ్నే మాకు సమ్మతం. మా అభీష్టం నెరవేర్చకుండా ఉండాలేవు. రా!!"

సైరంధ్రి:"నిలు! పరంకాతల పొందు ప్రాణాంతకమని గుర్తుంచుకో! హుం జానకినాశించి రావణుడు వంశనాశనమైనాడు. శచీదేవినాశించి నహుషుడు.."

కీచకుడు: "ఆ.. ఆపు నీ పురాణ గాథలు. నా మాట ఆలకించి ప్రేమ స్వీకరించు. మణిమయ సువర్ణ భూషణాలతో సుందరంగా అలంకరించు. మనోహర హంసతూలిక మనలను ఆహ్వానిస్తోంది. దా..."

సైరంధ్రి:"పాపీ! కామాంధకారంలో కన్ను తెలియక నీ దుర్మరణాన్ని కోరి తెచ్చుకుంటున్నావ్. కడసారిగా హెచ్చరిస్తున్నాను. ప్రాణాల మీద ఆశ ఉంటే ఇప్పటికైనా నీ దుర్మోహం విడిచి పెట్టు. లేదా...

దుర్వారోద్యమ బాహువిక్రమ రసాస్తోక ప్రతాపస్ఫుర
ద్గర్వాంధ ప్రతివీర నిర్మథన విద్యాపారగుల్ మత్పతు-
ల్గీర్వాణాకృతు లేవురిప్డు నిను డోర్లీలన్ వెసన్ బెట్టి గం-
ధర్వుల్ మానము ప్రాణముంగొనుట తథ్యంబెమ్మెయిం కీచకా!

కీచకుడు:"హహ్ గంధర్వులట గంధర్వులు! ఏ వూరు! సుర గరుడోరగ యక్ష రక్ష కిన్నెర గరుడ గంధర్వ కింపురుషాదులే దిగి వచ్చినను ఈ సింహబలుని అవక్రవిక్రమ పరాక్రమమునకు మోకరిల్ల వలసినదే. ఇక నిన్నెవరూ రక్షించువారు లేరు. నా ముచ్చట తీరనిదే నిను విడువను. రా!!!

ఎక్కడికి పోగలవు? ఈ అఖిలచరాచరములలో ఎక్కడ దాగినా సరే పట్టి నా బాహుపంజరములో బంధించగలను. "

సైరంధ్రి పరిగెత్తుకుంటూ విరాటరాజు కొలువుకు వస్తుంది

సైరంధ్రి:"మహారాజా! మహారాజా! నన్ను రక్షించండి."

కీచకుడు: "రక్షణా! నన్ను నిరోధించి నిన్ను రక్షించే దక్షులెవరున్నారు ఈ సభలో!! ఎవరు!! "

సైరంధ్రి:"మహారాజు మందిరంలో పని చేసే మానవతికి మహారాణి తమ్ముడు చేసే మర్యాద ఇదేనా? కమ్మని రాజాన్నాలతో కండలు పెంచి అధికారం స్వీకరించింది అబలలపై అత్యాచారానికేనా? పతివ్రతలను పరాభవించటానికేనా? "

కీచకుడు: "చాలించు నీ అరణ్య రోదన. ఈ మత్స్య మండలానికే నే మహారాజును. ఈ మహారాజు నే నిలబెట్టిన మట్టిబొమ్మ. నా చేతిలో కీలుబొమ్మ. అతన్ని అర్థించటం దేనికి? నన్నాశ్రయించు."

సైరంధ్రి: "సభాసదులారా! ధర్మవేత్తలారా! మీ సముఖంలో ఇంత సాహసం జరుగుతుంటే చూసి సహిస్తారా?  కాదనలేరా? మౌనం వహిస్తారా? మీకు నావంటి తోబుట్టువులు లేరా? మీలో నీతినియమాలు దయాదాక్షిణ్యాలు అడుగంటిపోయాయా? ప్రాణాల కోసం ధర్మం ధ్వంసం చేస్తారా? పదవుల కోసం కర్తవ్యం మరచిపోతారా? "

కీచకుడు: "హుం హు హు హు. ఈ సభాచారుల వీరము, బాహుసారము చూశావుగా? ఈ భూనాథుడే కాదు, నీ గంధర్వ నాధులే కాదు త్రిలోకనాథులే ఏకమై వచ్చినా నిన్ను రక్షింపలేరు."

విరాటరాజు: "బావా! నీ నిశ్చయం తిరుగులేనిదని నేనెరుగుదును. కానీ, సభాగౌరవం కూడా పాటించుట నీ బాధ్యత కాదా?  నా మాట విని నీవు..."

కీచకుడు: "ఊ... సరే. సైరంధ్రీ! రేపటి వరకు గడువిస్తున్నాను. ఆలోచించుకో! తిరస్కారం చేస్తే బలాత్కారం తప్పదు జాగ్రత్త."

సభలో ఉన్న వలలుడు ఆవేశంతో అక్కడ ఉన్న ఫల వృక్షాన్ని పెకలించబోతాడు.

కంకుభట్టు: "వలలా! ఆశ్రితులకు నీడనిచ్చే ఫల వృక్షాన్ని వంటచెరకులకై నిర్మూలించటం మంచిది కాదు."

సైరంధ్రి: "బాహుబల సంపన్నులు, ప్రతివీర భయంకరులైన గంధర్వులే అసమర్థులై వెనకాడుతున్నారే? వారి కాంతకే పరాభవం తప్పకపోతే ఇక ఏ ఇల్లాలు  పరువుగా బ్రతుకుతుంది? ఈ అన్యాయానికి అంతులేదా? "

కంకుభట్టు: "సైరంధ్రీ. చాలు నీ ప్రలాపాలు. ప్రభువులు నీ దుస్థితిని కళ్లారా చూశారు. ఇక హద్దు మీరకు. గంధర్వుల కాంతనంటావు. వారేమో పౌరుష ప్రతాపవంతులంటావు. వారెందుకు నిన్ను రక్షించలేదో నీకే తెలియాలి. సమర్థులైతే సమయం చూసి పగతీర్చుకుంటారు. పడతి ఎంత ఆపన్నురాలైనా నలుగురిలో నిలబడి పతులను తూలనాడటమా? కులసతుల గౌరవం కూలద్రోసి జంకు బొంకు మాని నాట్య ప్రదర్శన సాగించు. వెళ్లు."

సైరంధ్రి: "అవును. నాది నాట్యమే. నా భర్తలు నటులు, జూదరులు. వారికి లేని గౌరవం నాకెలా ఉంటుంది?"

***********************************
గృహంలో సైరంధ్రి వలలునితో:

సైరంధ్రి: "ఆనాడు కురుసభలో దుశ్శాసనుడు చేసిన పరాభవం భరించాను. అరణ్యసీమలో సైంధవుడు చేసిన అత్యాచారం సహించాను. ఈనాడు విరటుని కొలువులో దాసినై సేవిస్తున్నాను. దేనికి? మీ పరువు ప్రతిష్ఠ నిలపటానికా? లేక ఈ నీచ కీచకుని వలన అవమానం పొందటానికా? నా పరాభవాన్ని కళ్లారా చూసి కూడా మీకింకా ఎలా నిద్రపడుతోంది?"

వలలుడు: "నిద్రించలెదు దేవీ. నిద్రించలేదు. నిమిష నిమిషానికీ ఆవేశంతో దహించుకుపోతున్నాను. అన్నింటికీ అన్నగారి ఆత్మగౌరవమే ఆటంకమవుతోంది. ఆనాడు నిండు కొలువులో నిన్ను చూచి రారాజు తొడ చరిచిననాడే ఆ కౌరవ హతకులను చీల్చి చెండాడి ఉంటే మనకు ఈ ఆపదలు, అవమానాలు కలిగి ఉండేవి కాదు. మన కష్టాలన్నిటికీ ఆ ధర్మనందనుడే కారణం. "

బృహన్నల: "అవేశపడకు అన్నయ్య. అజాతశత్రువును అర్థం చేసుకోలేక అధిక్షేపిస్తున్నావు. ధర్మ నందనుడంటే ఎవరనుకున్నావు?"

ఎవ్వాని వాకిట ఇభమద పంకంబు రాజభూషణ రజోరాజినడగు
ఎవ్వాని చారిత్ర మెల్లలోకములకు నొజ్జయై వినయంబు నొరపు గరపు
ఎవ్వాని కడకంట నివ్వటిల్లెడుచూడ్కి మానిత సంపదలీనుచుండు
ఎవ్వాని గుణలత లేడు వారాసుల కడపటి కొండపై కలయబ్రాకు

అతడు భూరిప్రతాప మహాప్రదీప
దూర విఘటిత గర్వాంధకార వైరి
వీరకోటీర మణి ఘృణి వేష్టితాంఘ్రి
తలుడు కేవల మర్త్యుడై ధర్మసుతుడు

అంతటి మహానుభావుడైనా ధర్మం కోసం పరుల పంచన తలవంచటం తప్పలేదు.

సైరంధ్రి: "ధర్మం...ఏమిటా ధర్మం? జూదం ధర్మమా? భార్యను పందెమొడ్డటం ధర్మమా? ఎన్నాళ్లీ ధర్మం? ఎంతవరకీ సహనం? అన్న గారి గౌరవమే మీకు ప్రధానమా? నాకు జరిగిన పరాభవానికి ప్రతీకారమే లేదా? పరదాస్యంతో మీ బలదర్పాలు నశించిపోయాయా? మళ్లీ ఆ దురాత్ముడెదురైతే నా మాన ప్రాణాలేమౌతాయో యోచించలేదా? "

వలలుడు: "ఇక ఒక్కటే యోచన దేవి. ఆ ధర్మజుడే కాదు ఆ ధర్మదేవత ఎదురైనా సరే ఆ కీచకుణ్ణి ఇప్పుడే చిత్రవధ చేస్తాను. నీ పవిత్ర దేహాన్ని తాకిన ఆ పాపిని ఖండఖండాలు చేస్తాను. ఆ మదోన్మత్తుని దేహాన్ని మెదిపి మాంసపు ముద్ద చేస్తాను. నీ పగ చల్లారుస్తాను."

బృహన్నల: "అన్నయ్యా! సాహసం అన్ని వేళలా జయప్రదం కాదు.సమయాసమయాలు పాటించి ముందంజ వేయాలి. "

సైరంధ్రి: "ఇది కూడా అన్నగారి హితబోధేనా? "

బృహన్నల: "అవును. జరిగిన అవమానానికి వారెంతో బాధపడుతున్నారు. తగిన ప్రతీకారం చెయ్యాలనే అన్నగారి అభిమతం. "

వలలుడు: "ఆ... అన్నగారు అనుమతించారా?"

బృహన్నల: "అవును."

సైరంధ్రి: "అహా!!! ఈ అభాగ్యురాలికి ఎప్పుడా అదృష్టం. "

బృహన్నల: "రేపే... రేపే...అతి రహస్యంగా జరగాలి. "

సైరంధ్రి: "ఆ!!! పాపం కాదా? "

బృహన్నల: "కాదు. పతి ఆజ్ఞ పాలించటం పాపం కాదు. ఆరితేరిన నటివలె లేని వలపు నటించు.  అతన్ని రప్పించు. తరువాతి కథ మా చిన్నన్న గారు పూర్తి చేస్తారు. వెళ్లిరా! ఊ. అన్నగారూ! పదండీ. "

***********************************
కీచకుని ఏకపాత్రాభినయం:

"సింహబలా! ఇటు. ఇటు సింహబలా! హ హ హ. సింహబలుడవని బిరుదు. వైరివీరులకు సింహస్వప్నమని ప్రతీతి. సరస శృంగార కళాకోవిదుడవై జగదేకసుందరీప్రేమ మందారుడవైన నీకు ఒక సామాన్య అంతఃపుర పరిచారిక ప్రేమ తిరస్కారమా! ఎంత అవమానము! ఎంత అవమానము! నీ సర్వసైన్యాధిపత్యము సింహబల బిరుదము వ్యర్థము నిరర్థకము.

ఆహ్! నా సామర్థ్యాన్నే శంకిస్తున్నావా? హరిహరాదులే అడ్డం వచ్చినా సరే అహంభావిని బంధించి తెచ్చెద. హ హ హ హ..."

*************************************

మాలిని అతనిని తోటకు రమ్మని కబురంపుతుంది

కీచకుడు: "మాలినీ! రసిక చక్రవర్తినని మురిసిపోయే నా గర్వం సర్వము ఖర్వము చేశావు. స్త్రీ హృదయము తెలుసుకోలేక పోయినందుకు సిగ్గుపడుతున్నాను మాలినీ! నిజమే! నలుగురిలో నగుబాటు చేస్తే అభిమానవతికి ఆగ్రహం కలగటం సహజమే. ఇప్పటికైనా అనుగ్రహించావు. ధన్యుడిని. ఏదీ! నీ కడగంటి చూపులతో అమృతవర్షం కురిపించు! నీ సరసవచోమాధురితో నాకు శ్రవణానందం కలిగించు. రా సైరంధ్రీ. దేవతలనైనా చేజాచి అర్థించని నేను ఈనాడు దీనుడనై నిన్ను వేడుకుంటున్నాను. నన్ను కటాక్షించు దేవీ!"

సైరంధ్రి:"రాత్రికి నర్తనశాలలో!!"

కీచకుడు: "ఆ. తెలివిగల దానవు. మంచి చోటే ఎన్నుకున్నావు. నిజమే. పగలంతా ఆటపాటలతో ప్రతిధ్వనించే నర్తనశాల అర్ధరాత్రి నిర్మానుష్యంగా నిశ్శబ్దంగా ఉంటుంది. హా హ హ హ. మాట తప్పవుగా.."

సైరంధ్రి: "ఊహూ... ఆ ఒంటరిగా..."

కీచకుడు: "అవునవును. ఎవరైనా చూస్తే నీ రహస్యం రచ్చకెక్కుతుందని భయం.సరి సరి. ఒంటరిగనే వస్తా. మరువకు సుమా! ఆహ్"

***************************************

నర్తనశాలలో దీపాలన్నీ ఆర్పి సైరంధ్రి ఒక స్థంభం చాటున ఉంటుంది. వలలుడు స్త్రీ వేష ధారియై కీచకునికై వేచియుంటాడు.  చీకటిలో అక్కడ కూర్చున్నది సైరంధ్రి అనుకోని సరస సంభాషణలు మొదలు పెడతాడు.

కీచకుడు: "హ హ హ. ఆహ ఆహ. మాలినీ! ఎంత మనోహరంగా ఉంది ఈ పరిమళం. ఈ సువాసన నీ పువ్వులది కాదు. దివ్యకామినివైన నీ మేని సుగంధం.

వలలుడు: "ఊ.."

కీచకుడు: "ఇదిగో నీ అపూర్వ సౌందర్యానికి అలంకారంగా ఈ అమూల్య రత్నహారం తెచ్చాను. ఇటువంటి రత్నాలీలోకంలో లేవు."

వలలుడూ: "నావంటి నారీరత్నం కూడా లేదు. "

కీచకుడు: "ఆ!! నీ దరితీపి పలుకులకే ఈ శరీరం పరవశం పొందుతోంది."

వలలుడు: "ఊ. పొందుతూ అమరలోకానందం పొందుతారు. మరే సుందరి సాంగత్యాన్నీ ఆశించరు."


కీచకుడు: "కనుకనే నీ రూపానికి ముగ్ధుడనయ్యాను. మాలినీ! ఎంతసేపు ఈ చీకట్లో చిందులాట. ఒక్కసారి ఇటు తిరిగి నన్ను కన్నెత్తి చూడరాదూ! మేలిముసుగు తొలగించి చిరునవ్వుతో వెన్నెలలు చిలికించరాదూ! అబ్బా! ఇదేమిటి మాలిని చిగురుటాకుల వలె సుతిమెత్తగా గాలి సోకితేనే కందిపోయే నీ లేత చేతులకు ఇంతటి కరుకుదనం ఎలా వచ్చింది?"

వలలుడు: "రేయిపగలు దాసీగా ఊడిగం చేసే దాని చేతులు కరుకుగా కాక మృదువుగా ఎలా ఉంటాయ్? "


కీచకుడు: "అబ్బా! ఇంతలోనే అలుకా! అద్వైతానన్నా అర్థం చేసుకోవచ్చు కానీ ఆడదాని మనసును మాత్రం అర్థం చేసుకోవటం చాలా కష్టం మాలినీ. ఏదీ ఒక్కసారి....."

వలలుడు: "అదిగో! తాకవద్దంటే మానరు కదా! చంద్రుడింకా అస్తమించలేదు. జనసంచారం తగ్గలేదు. నవరస రసికులు కదా. అంతలోనే తొందరా? "


కీచకుడు: "మాలినీ! నీ సౌందర్యం నన్ను మత్తెక్కిస్తుంది. నేనేం మాట్లాడుతున్నానో ఏం చేస్తున్నానో నాకే తెలియదు. మాలినీ నేను నీ దాసుడను. దాసుడను మాలినీ! అజ్ఞాపించు శిరసావహిస్తాను. "

వలలుడు: "ఒక్కసారిగా మీరు నా దివ్యరూపం చూశారంతే దిగ్భ్రమ చెందుతారు. మధురస పానంతో మత్తెక్కి ఎర్రబడిన మీ కళ్లను రెండు చేతులతో మూసుకోండీ. "


కీచకుడు: "ఆహ్!! ఏనాడు నీ దేదీప్యమాన దివ్య సుందర విగ్రహాన్ని చూశానో ఆనాడే నా కన్నులు మిరిమిట్లు గొలిపి మూతలు పడ్డాయి. అయినా నీ ఆజ్ఞను కాదనరాదుగా!! సరే కళ్లు మూసుకుంటున్నాను."

వలలుడు: "ఏవండీ! నిజం చెప్పండీ. నన్ను మీరు ప్రేమించారా? కామించారా? "


కీచకుడు: "ఎంతమాటన్నావు మాలినీ! త్రికరణశుద్ధిగా ప్రేమించాను. మా కులదేవతల మీద ఆన."

వలలుడు: "ఎంతటి అమాయకులు మనోహరా నా నిజమైన దివ్యసుందర విగ్రహాన్ని చూడు."

కీచకుడు: "హా! వలలుడవా!"

వలలుడు: "కాదు! నీ పాలిట మృత్యువును. నేటితో నీ పాపాలు పండినై. పరిహారం చెల్లించబోతున్నావు."

కీచకుడు: "హా. వంటవాడవు నీవా నన్నెదిరించేది. ఓహో! మాలిని చెప్పిన గంధర్వాధములలో నీవొక్కడవా! సరే రా! నీ అటకట్టే!"

వలలుడు:నీ ఆటకట్టించి నిన్ను తుదముట్టించటానికి ఇక్కడకు రప్పించాను. కాచుకో!...


కీచకుడు: "నీవు..నీవు..."

కీచకుడు ముష్టి యుద్ధంలో వలలుని చేత హతుడవుతాడు.


భవనుత నా హృదయమున రమింపుము - త్యాగరాజస్వామి కృతి

భవనుత నా హృదయమున రమింపుము బడలిక దీర భవతారక నాతో బహుపల్కిన బడలిక దీర కమల సం"భవనుత" పవనసుతప్రియ తనకై తిరిగిన బడడలిక దీర భవనము చేరి న...