వారణాసిలో నడిచిన శివుడు త్రైలింగస్వామి జీవిత విశేషాలు

భారతదేశంలోని గొప్ప యోగులలో త్రైలింగ స్వామి ఒకరు. తెలుగు నేలపై జన్మించి, కాశీ నగరాన్ని తన సాధనా స్థలంగా చేసుకున్న ఆయనను భక్తులు ఎంతో గౌరవిస్తారు. తైలంగ స్వామి, త్రైలంగ స్వామి అనే పేర్లతో కూడా ఆయన ప్రసిద్ధి చెందారు. ఆయన రెండు వందల సంవత్సరాలకు పైగా జీవించారని, సుమారు 280 సంవత్సరాల వయసులో దేహాన్ని విడిచారని భక్తుల విశ్వాసం. అయితే ఆయన పుట్టిన సంవత్సరం గురించి భిన్నమైన వివరాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల ఈ దీర్ఘాయుష్షును నిర్ధారిత చారిత్రక విషయంగా కాకుండా, ఆయన గురించి తరతరాలుగా వస్తున్న నమ్మకంగా అర్థం చేసుకోవాలి.

త్రైలింగ స్వామి పూర్వాశ్రమ నామం శివరాముడు. ఆయన ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విజయనగరం ప్రాంతంలో జన్మించారని చెబుతారు. తండ్రి పేరు నరసింహారావు. తల్లి పేరు విద్యావతి. ఇద్దరూ శివభక్తులు. ఇంట్లో పూజలు, దైవస్మరణకు ప్రాధాన్యం ఉండేది. ముఖ్యంగా తల్లి భక్తి శివరాముడిపై గాఢమైన ప్రభావం చూపింది. ఆమె ప్రోత్సాహంతో ఆయన చిన్ననాటి నుంచే ఆధ్యాత్మిక జీవితం వైపు ఆకర్షితుడయ్యారని జీవిత కథనాలు తెలియజేస్తున్నాయి.

వయసు పెరుగుతున్న కొద్దీ శివరాముడికి ధనం, ఆస్తి, కుటుంబ సౌఖ్యాలపై ఆసక్తి తగ్గింది. భగవంతుని తెలుసుకోవాలనే కోరిక బలపడింది. తండ్రి మరణించిన తరువాత కుటుంబ బాధ్యతలను తమ్ముడు శ్రీధరుడికి అప్పగించారని చెబుతారు. తల్లి జీవించి ఉన్నంతకాలం ఆమెకు దగ్గరగా ఉంటూ సాధన కొనసాగించారు. ఆమె మరణించిన తరువాత ఏకాంత జీవితాన్ని స్వీకరించారు. శ్మశానం సమీపంలోని ఒక చిన్న కుటీరంలో ఉంటూ ధ్యానం, దైవచింతనలో కాలం గడిపారని సంప్రదాయ కథనాలు వివరిస్తున్నాయి.

తరువాత శివరాముడు భగీరథానంద సరస్వతి అనే గురువును ఆశ్రయించారు. ఆయన వద్ద సన్యాస దీక్ష తీసుకుని గణపతి సరస్వతి అనే పేరు పొందారు. గురువు మార్గదర్శకత్వంలో సాధన కొనసాగిస్తూ అనేక తీర్థక్షేత్రాలను సందర్శించారు. చివరకు వారణాసికి చేరుకొని అక్కడ స్థిరపడ్డారు. తెలుగు ప్రాంతం నుంచి వచ్చిన సన్యాసి కావడంతో ఆయన తైలంగ స్వామిగా, త్రైలింగ స్వామిగా ప్రజలకు పరిచయమయ్యారు.

కాశీలో ఆయన జీవితం చాలా నిరాడంబరంగా సాగింది. గంగానది ఒడ్డున, వివిధ ఘాట్ల వద్ద ఎక్కువ సమయం గడిపేవారు. ఆయనకు ఆస్తులు కూడబెట్టాలనే కోరిక ఉండేది కాదు. ఎవరినీ ఏమీ అడగకుండా, తనకు లభించిన దానితో సంతృప్తిగా జీవించేవారు. ఎక్కువగా మౌనంగా ఉండేవారు. ఆయనను దర్శించడానికి వచ్చినవారికి కొన్నిసార్లు మాటలతో, మరికొన్నిసార్లు సంజ్ఞలతో స్పందించేవారు. ఆయన ప్రశాంతమైన ప్రవర్తన భక్తులను ఆకట్టుకునేది.

త్రైలింగ స్వామి తరచుగా దిగంబరంగా సంచరించేవారని వర్ణనలు ఉన్నాయి. శరీరంపై మమకారం లేని అవధూతగా భక్తులు ఆయనను భావించారు. గంగానదిలో చాలా సేపు తేలుతూ ఉండటం, తీవ్రమైన ఎండలో కూడా ప్రశాంతంగా పడుకోవడం వంటి సంఘటనలు ఆయన గురించి ప్రచారంలో ఉన్నాయి. సాధారణ మనుషులకు ఆశ్చర్యం కలిగించే ఇటువంటి కథలను భక్తులు ఆయన యోగశక్తికి గుర్తులుగా చెప్పుకుంటారు. ఈ అద్భుత కథనాలన్నింటికీ స్వతంత్ర చారిత్రక నిర్ధారణ ఉందని మాత్రం చెప్పలేం.

త్రైలింగ స్వామిని ఎంతో గౌరవించిన మహనీయులలో శ్రీరామకృష్ణ పరమహంస ఒకరు. 1868లో కాశీకి వచ్చినప్పుడు శ్రీరామకృష్ణులు ఆయనను దర్శించారు. ఆయన ప్రవర్తనను గమనించి, అత్యున్నతమైన పరమహంస స్థితిని పొందిన మహాత్ముడిగా గుర్తించారు. ఆయనకు పాయసం తినిపించారు. ఇద్దరి మధ్య ఉన్న ఈ అనుబంధం, త్రైలింగ స్వామికి సమకాలీన ఆధ్యాత్మిక ప్రముఖులలో ఉన్న గౌరవాన్ని తెలియజేస్తుంది.

లాహిరీ మహాశయులతో కూడా త్రైలింగ స్వామికి ఆధ్యాత్మిక సాన్నిహిత్యం ఉన్నట్లు కథనాలు ఉన్నాయి. ఇద్దరూ కలిసి ధ్యానంలో కూర్చునేవారని చెబుతారు. కుటుంబ జీవితంలో ఉన్న లాహిరీ మహాశయులను త్రైలింగ స్వామి ఎంతో గౌరవించేవారు. సన్యాసి అయిన ఆయన ఒక గృహస్థునికి అంతటి గౌరవం ఇవ్వడం గురించి ప్రశ్న వచ్చినప్పుడు, లాహిరీ మహాశయులు ఉన్నతమైన ఆత్మజ్ఞానాన్ని పొందారని వివరించినట్లు ఒక ప్రసిద్ధ సంఘటన ఉంది. ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని నిర్ణయించేది అంతరంగ సాధన అని ఈ సంఘటన సూచిస్తుంది.

త్రైలింగ స్వామిని ఆశ్రయించిన శిష్యులలో ఉమాచరణ ముఖోపాధ్యాయ ముఖ్యులు. ఆధ్యాత్మిక సందేహాలకు సమాధానాలు తెలుసుకోవాలనే కోరికతో ఆయన కాశీకి వచ్చారు. ఆ సమయంలో త్రైలింగ స్వామి పంచగంగా ఘాట్ వద్ద ఉండేవారు. వెంటనే శిష్యునిగా స్వీకరించకుండా, కొంతకాలం ఆయన సహనాన్ని పరీక్షించిన తరువాత ఆశ్రయం ఇచ్చారని చెబుతారు. ఉమాచరణ కుటుంబ జీవితంలో ఉంటూనే గురువును అనుసరించారు. గురుశిష్యుల మధ్య ఏర్పడిన ఈ బంధం స్వామి జీవితంలోని ముఖ్యమైన అంశాలలో ఒకటి.

త్రైలింగ స్వామికి ఆపాదించబడే బోధనలలో మనసును అదుపులో ఉంచుకోవడం ప్రధానమైనది. కోపం, దురాశ, అహంకారం తగ్గించుకోవాలని ఆయన సూచించారు. నిజం మాట్లాడటం, ఇతరులకు హాని చేయకపోవడం, అవసరంలో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం వంటి మంచి లక్షణాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. మనిషి ఇతరులకు చెప్పే మంచి విషయాలను ముందుగా తాను ఆచరించాలని బోధించారు. పుస్తకాలు చదవడం మాత్రమే సరిపోదనీ, నేర్చుకున్న విషయాలు ప్రవర్తనలో కనిపించాలనీ ఆయన ఉపదేశాల భావం.

భగవంతుని చేరడానికి మనసులో నిజాయితీ, వినయం అవసరమని ఆయన బోధనలు తెలియజేస్తాయి. బయటకు సన్యాసి వేషం వేసుకున్నంత మాత్రాన కోరికలు తొలగిపోవు. ఉపవాసాలు చేసినా, కఠినమైన సాధనలు చేసినా, మనసు మారకపోతే పూర్తి ప్రయోజనం ఉండదు. కోపాన్ని ప్రేమతో ఎదుర్కోవడం, స్వార్థాన్ని తగ్గించుకోవడం, మాటలను జాగ్రత్తగా ఉపయోగించడం ఆధ్యాత్మిక జీవితానికి అవసరమని ఆయన సూచించారు. ఇతర మతాలను కూడా గౌరవించాలని చెప్పినట్లు ఆయన ఉపదేశాలలో కనిపిస్తుంది.

జీవితపు చివరి దశలో త్రైలింగ స్వామి తన దేహత్యాగ సమయం దగ్గరపడుతోందని శిష్యులకు ముందుగానే తెలియజేశారని చెబుతారు. ఉమాచరణను కూడా కాశీకి రమ్మని పిలిపించారు. తన తరువాత శిష్యుల సాధన ఎలా కొనసాగాలో సూచనలు ఇచ్చారు. చివరి రోజుల వరకు వారి ఆధ్యాత్మిక సందేహాలను తీర్చారు. గురువు దూరమవుతారనే బాధతో ఉన్నవారికి, సాధన కొనసాగించడానికి ధైర్యం కలిగించారు.

1887 డిసెంబరు 26న త్రైలింగ స్వామి వారణాసిలో దేహాన్ని విడిచారు. భక్తులు దీనిని ఆయన మహాసమాధిగా, మోక్షస్థితిలో లీనమైన పవిత్ర ఘట్టంగా భావిస్తారు. ఆయన సూచనల ప్రకారం దేహానికి దహన సంస్కారం చేయకుండా గంగానదిలో జలసమాధి ఇచ్చారు. సుదీర్ఘకాలం ఆయనకు ఆశ్రయంగా నిలిచిన కాశీ, ఆయన చివరి ప్రయాణానికీ వేదిక అయింది.

త్రైలింగ స్వామి పేరు వినగానే ఆయన అసాధారణ ఆయుష్షు, అద్భుతాల కథలు గుర్తుకు వస్తాయి. అయితే ఆయన జీవితం నుంచి అందరికీ దగ్గరయ్యే సందేశాలు కూడా ఉన్నాయి. ఉన్నదానితో తృప్తిగా జీవించడం, స్వార్థాన్ని తగ్గించుకోవడం, మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవడం, భగవంతుని తెలుసుకోవడానికి చిత్తశుద్ధితో ప్రయత్నించడం వాటిలో ముఖ్యమైనవి. తెలుగు నేల నుంచి కాశీ వరకు సాగిన ఆయన ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణం నేటికీ భక్తులకు ప్రేరణనిస్తోంది.