13, ఆగస్టు 2026, గురువారం

డీకే పట్టమ్మాళ్ గారి జీవిత విశేషాలు


డీకే పట్టమ్మాళ్ భారతీయ కర్ణాటక సంగీత చరిత్రలో ఒక మహోన్నత గాయని. ఆమె పూర్తి పేరు దామల్ కృష్ణస్వామి పట్టమ్మాళ్. 1919 మార్చి 19న తమిళనాడులోని కాంచీపురంలో జన్మించిన ఆమె, ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు కర్ణాటక సంగీతానికి ఒక ప్రత్యేకమైన గంభీరతను, క్రమశిక్షణను, లయపటుత్వాన్ని అందించారు. ఎంఎస్ సుబ్బలక్ష్మి, ఎంఎల్ వసంతకుమారి సమకాలీనురాలైన ఆమెతో కలిసి ఈ ముగ్గురినీ కర్ణాటక సంగీతంలోని మహిళా త్రిమూర్తులుగా గుర్తిస్తారు. అయితే పట్టమ్మాళ్ ప్రత్యేకత కేవలం మహిళా గాయనిగా సాధించిన విజయాలలోనే లేదు. రాగం, తాళం, భావం, సాహిత్య ఉచ్చారణ, రాగం తానం పల్లవి వంటి కర్ణాటక సంగీతంలోని అత్యంత క్లిష్టమైన అంశాలపై ఆమెకు ఉన్న లోతైన పట్టు ఆమెను ఒక అసాధారణ సంగీత విద్వాంసురాలిగా నిలబెట్టింది.

పట్టమ్మాళ్ జన్మించిన కుటుంబం కాంచీపురంలోని సంప్రదాయబద్ధమైన కుటుంబం. ఆమె తండ్రి దామల్ కృష్ణస్వామి దీక్షితర్ సంగీతాభిమాని. ఆమె తల్లి కాంతిమతి, రాజమ్మాళ్ అని కూడా పిలువబడేవారు, మంచి సంగీత పరిజ్ఞానం కలిగినవారు. అయితే ఆ కాలంలోని సామాజిక ఆంక్షల కారణంగా మహిళలు, ముఖ్యంగా సంప్రదాయ కుటుంబాలకు చెందిన మహిళలు, బహిరంగ సంగీత కచేరీలలో పాడటం సమాజంలో సాధారణంగా అంగీకరించబడేది కాదు. తల్లి స్వయంగా మంచి గాయని అయినప్పటికీ బహిరంగంగా పాడే అవకాశం పొందలేకపోయారు. అందువల్ల చిన్నప్పటి నుంచే పట్టమ్మాళ్ సంగీత ప్రతిభను కుటుంబం గుర్తించినప్పటికీ, ఆమెకు సాధారణ గురుకుల పద్ధతిలో శిక్షణ పొందే అవకాశం ఏర్పడలేదు.

చిన్ననాటినుంచే ఆమె సంగీతాన్ని అసాధారణమైన శ్రద్ధతో గ్రహించేవారు. ఇతర గాయకులు పాడే కచేరీలకు వెళ్లి, ఇంటికి తిరిగి వచ్చిన తరువాత విన్న కృతులను గుర్తుపెట్టుకుని, రాగాల ముఖ్యమైన స్వరసంచారాలను కూడా పునరావృతం చేసేవారు. ఆమె సోదరులు రామనాథన్, నాగరాజన్, జయరామన్ ఆమె సంగీతాభ్యాసంలో సహకరించారు. ముఖ్యంగా తరువాత స్వయంగా ప్రముఖ గాయకుడిగా ఎదిగిన డీకే జయరామన్ ఆమెకు జీవితాంతం సంగీత సహచరుడిగా నిలిచారు. చిన్నతనంలోనే సంగీతాన్ని వినడం, గుర్తుంచుకోవడం, పునరావృతం చేయడం ద్వారా ఆమెకు ఏర్పడిన ఈ స్వాధ్యాయ పద్ధతి తరువాత ఆమె అసాధారణమైన సంగీత జ్ఞాపకశక్తికి పునాదిగా మారింది.

ఆమెకు ప్రారంభ దశలో ఒక తెలుగు మాట్లాడే సంగీత ఉపాధ్యాయుడి వద్ద శిక్షణ లభించింది. పట్టమ్మాళ్ ఆయనను తెలుగు వాద్యార్ లేదా తెలుగు మాస్టారు అని గుర్తుచేసుకునేవారు. ఆయన ఆమెకు తెలుగు, సంస్కృత భాషలతో పాటు సంగీతాన్ని కూడా బోధించారు. అయితే ఒకే గురువు వద్ద దీర్ఘకాలం గురుకులవాసం చేసి సంపూర్ణ శిక్షణ పొందిన సంప్రదాయానికి ఆమె జీవితం భిన్నంగా ఉంది. ఆమె స్వయంగా సంగీతాన్ని విని, కృతులను జ్ఞాపకం చేసుకుని, వివిధ విద్వాంసుల నుంచి అవసరమైన అంశాలను నేర్చుకుంటూ తన సంగీత వ్యక్తిత్వాన్ని నిర్మించుకున్నారు. ఈ ప్రత్యేకమైన అభ్యాస విధానం ఆమె సంగీతంలో విస్తృతమైన పరిజ్ఞానం ఏర్పడటానికి దోహదపడింది.

ఆమె ప్రతిభను చాలా చిన్న వయస్సులోనే గుర్తించారు. ఎనిమిదేళ్ల వయస్సులో త్యాగరాజు కీర్తనను పాడి ఒక సంగీత పోటీలో మొదటి బహుమతి పొందినట్లు జీవితచరిత్రలు పేర్కొంటాయి. కాంచీపురంలో జరిగే త్యాగరాజ ఆరాధన కార్యక్రమాలు, ప్రముఖ గాయకుడు నైనా పిళ్లై గానం ఆమెపై గొప్ప ప్రభావం చూపాయి. ముఖ్యంగా నైనా పిళ్లై పాడే రాగం తానం పల్లవి పద్ధతి ఆమెను ఆకర్షించింది. తరువాత తన సంగీత జీవితంలో రాగం తానం పల్లవికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యానికి ఈ ప్రారంభ పరిచయం కూడా ఒక కారణంగా భావించవచ్చు.

1929లో, పదేళ్ల వయస్సులోనే పట్టమ్మాళ్ మద్రాస్ కార్పొరేషన్ రేడియోలో పాడారు. అప్పటికి అది ఆకాశవాణి ఏర్పడకముందు మద్రాస్ నగర సంస్థ నిర్వహించిన ప్రసార వ్యవస్థ. ఆ వయస్సులోనే రేడియోలో పాడటం ఆమె అసాధారణ ప్రతిభకు నిదర్శనం. ఆ రోజుల్లో మహిళా శాస్త్రీయ గాయనులు కూడా చాలా పరిమితంగా ఉండేవారు. ఒక చిన్నారి బహిరంగ ప్రసారంలో కర్ణాటక సంగీతం పాడటం విశేషమైన సంఘటనగా నిలిచింది.

పదమూడు సంవత్సరాల వయస్సులో ఆమెకు మొదటి ముఖ్యమైన బహిరంగ కచేరీ అవకాశం లభించింది. 1932లో మద్రాసులోని రసిక రంజని సభలో ఆమె పూర్తి స్థాయి కచేరీ ఇచ్చారు. ఆ కాలంలో సంప్రదాయ కుటుంబానికి చెందిన ఒక యువతి బహిరంగ కచేరీ వేదికపై కర్ణాటక సంగీతం పాడటం ఒక సామాజిక విప్లవంతో సమానం. పట్టమ్మాళ్ తన ప్రతిభతో మాత్రమే కాకుండా తన ధైర్యంతో కూడా కొత్త మార్గాన్ని తెరిచారు. 1933లో ఆమె మద్రాసుకు వెళ్లి కచేరీలలో క్రమంగా ప్రదర్శనలు ఇవ్వడం ప్రారంభించారు.

1930ల మధ్యకాలానికి పట్టమ్మాళ్ పేరు సంగీత వర్గాలలో స్థిరపడింది. 1934లో ఆమె బొంబాయిలో కచేరీలు ఇచ్చారు. తరువాత అనేక సంవత్సరాలు దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో పర్యటించి కచేరీలు నిర్వహించారు. 1936లో మద్రాస్ మ్యూజిక్ అకాడమీ వేదికపై ఆమె ప్రదర్శన ఇచ్చారు. అప్పటికి ఆమెను కేవలం బాల ప్రతిభగా కాకుండా శాస్త్రీయ సంగీతంలో సీరియస్‌గా అభ్యసించిన గాయనిగా సంగీత ప్రపంచం గుర్తించింది.

పట్టమ్మాళ్ ఎదుగుతున్న కాలం భారతదేశ స్వాతంత్ర్యోద్యమం ఉధృతంగా సాగుతున్న సమయం. ఈ వాతావరణం ఆమె సంగీత జీవితంపై కూడా గాఢమైన ప్రభావం చూపింది. మహాకవి సుబ్రహ్మణ్య భారతి రచనలు ఆమె గానంలో ముఖ్యమైన స్థానం పొందాయి. ఆమె చిన్నతనంలోనే భారతి పాటల పట్ల ఆసక్తి పెంచుకున్నారు. కాంచీపురానికి వచ్చిన మహాత్మా గాంధీ ప్రార్థనా కార్యక్రమంలో భారతి రచించిన స్వాతంత్ర్య భావోద్వేగంతో కూడిన పాటను ఆమె పాడినట్లు చారిత్రక స్మృతులు తెలియజేస్తాయి. తరువాత భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమానికి సంబంధించిన సభల్లో భారతి గీతాలు, దేశభక్తి గీతాలు పాడటం ఆమె గానప్రస్థానంలో ముఖ్యమైన భాగమైంది.

1935లో కాంగ్రెస్ స్వర్ణోత్సవ కార్యక్రమాలలో కూడా ఆమె దేశభక్తి గీతాలను ఆలపించారు. భారతి పాటలను గ్రామఫోన్ రికార్డుల ద్వారా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లడంలో ఆమె పాత్ర విశేషమైనది. తరువాత సినిమాల ద్వారా కూడా ఈ పాటలు మరింత విస్తృతంగా ప్రజలకు చేరాయి. పట్టమ్మాళ్ దేశభక్తి గీతాలను కేవలం సందర్భానుసారమైన పాటలుగా కాకుండా తన సంగీత ధర్మంలో ఒక భాగంగా స్వీకరించారు. ఆమె గాత్రంలో భారతి గీతాలకు వచ్చిన ఉత్సాహం, స్పష్టత, ఉచ్చారణ, భావవ్యక్తీకరణ వాటిని ప్రజల్లో విస్తృతంగా ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చాయి.

1939లో పట్టమ్మాళ్ ఆర్. ఈశ్వరన్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు. వివాహం తరువాత కూడా ఆమె సంగీత ప్రస్థానం కొనసాగింది. ఆ కాలంలో మహిళలు వివాహం తరువాత వృత్తిపరమైన కళా జీవితం కొనసాగించడం అంత సులభం కాదు. అయితే కుటుంబ సహకారం కారణంగా పట్టమ్మాళ్ తన సంగీతాన్ని నిరంతరం కొనసాగించారు. ఆమె కుటుంబ జీవితం, కచేరీ జీవితం పరస్పరం సమతుల్యంగా సాగాయి.

పట్టమ్మాళ్ సంగీత ప్రతిభలో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం ఆమె రాగం తానం పల్లవి గానం. రాగం తానం పల్లవి కర్ణాటక సంగీతంలోని అత్యంత క్లిష్టమైన కచేరీ అంశాలలో ఒకటి. దీని కోసం గాయకుడికి రాగజ్ఞానం మాత్రమే కాకుండా తాళంపై అపారమైన పట్టు, గణితబద్ధమైన లయ అవగాహన, దీర్ఘమైన సంగీత వాక్యాలను నిర్మించే సామర్థ్యం, తక్షణ స్వరకల్పనలో నైపుణ్యం అవసరం. ఆ కాలంలో ఇది ప్రధానంగా పురుష విద్వాంసుల ప్రదర్శనా రంగంగా భావించబడేది. పట్టమ్మాళ్ ఆ పరిమితిని ఛేదించారు.

ఆమె క్లిష్టమైన తాళాలలో పల్లవులను పాడటం ద్వారా పురుష విద్వాంసులతో సమానమైన స్థాయిలో తన లయపటుత్వాన్ని నిరూపించారు. ఆమెకు పల్లవి పట్టమ్మాళ్ అనే గౌరవపూర్వక గుర్తింపు రావడానికి ఇదే ప్రధాన కారణం. పల్లవి పాడేటప్పుడు ఆమె గానంలో ఆర్భాటం కంటే నిర్మాణపరమైన ఖచ్చితత్వం కనిపించేది. తాళ చక్రాన్ని సంపూర్ణంగా అర్థం చేసుకుని, ఎడుప్పు, అరుడి, గతి, స్వరకల్పన వంటి అంశాలను అత్యంత క్రమశిక్షణతో నిర్వహించేవారు. ఆమె లయజ్ఞానం గురించి సంగీత విద్వాంసులు ప్రత్యేకంగా ప్రశంసించారు.

ఆమె గానశైలి గంభీరమైనది, నియంత్రితమైనది, అలంకారాల కోసం అలంకారాలు చేసే పద్ధతికి దూరంగా ఉండేది. రాగాన్ని చక్కగా ప్రతిష్ఠించడం, ప్రతి స్వరాన్ని శ్రుతిశుద్ధితో పలకడం, సాహిత్యాన్ని స్పష్టంగా ఉచ్చరించడం, భావాన్ని అతిశయోక్తి లేకుండా వ్యక్తీకరించడం ఆమె సంగీతానికి ప్రధాన లక్షణాలు. సంగీత నాటక అకాడమీ అధికారిక అభినందనలో కూడా ఆమె రాగ ప్రదర్శనలోని స్వచ్ఛత, సరైన ఉచ్చారణ, కఠిన తాళాలలో పల్లవి ప్రదర్శించే నైపుణ్యం, లయ మరియు భావంపై ఉన్న పట్టు ప్రత్యేకంగా ప్రశంసించబడ్డాయి.

ముత్తుస్వామి దీక్షితుల కృతులపై ఆమెకు ఉన్న అధికారం ఆమె సంగీత జీవితంలో మరో గొప్ప అధ్యాయం. దీక్షితుల వంశానికి చెందిన అంబి దీక్షితర్ వద్ద ఆమె అనేక కృతుల ప్రామాణిక రూపాలను అభ్యసించారు. దీక్షితుల కృతులపై లోతైన పరిజ్ఞానం కలిగిన న్యాయమూర్తి టి.ఎల్. వెంకటరామ అయ్యర్ నుంచి కూడా ఆమె మార్గదర్శనం పొందారు. ఈ శిక్షణ వల్ల దీక్షితుల కృతుల రాగరూపం, స్వర నిర్మాణం, సాహిత్య ఉచ్చారణ, గమక ప్రయోగాలను అత్యంత జాగ్రత్తగా పాడే స్థాయికి ఆమె ఎదిగారు. దీక్షితుల కృతుల విస్తృత ప్రచారంలో పట్టమ్మాళ్ పాత్ర అత్యంత ముఖ్యమైనదిగా సంగీత చరిత్రలో గుర్తించబడింది.

దీక్షితుల సంగీతంతో పాటు త్యాగరాజు, శ్యామశాస్త్రి కృతులపైనా ఆమెకు విశేషమైన పట్టు ఉండేది. అందువల్ల కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తుల సంగీత సంపదను ఒకే గానప్రవాహంలో సమర్థంగా పరిచయం చేయగల అరుదైన గాయనిగా ఆమె నిలిచారు. త్యాగరాజు కృతులలోని భక్తి, శ్యామశాస్త్రి కృతులలోని లయగాంభీర్యం, దీక్షితుల కృతులలోని రాగశాస్త్రపూర్వక నిర్మాణం అన్నింటినీ ఆమె తనదైన శైలిలో పాడారు.

పట్టమ్మాళ్ సమకాలీన వాగ్గేయకారుల కృతులను కూడా ఎంతో ప్రోత్సహించారు. పాపనాసం శివన్ వద్ద ఆమె ఆయన స్వయంగా రచించిన కృతులను నేర్చుకున్నారు. శివన్ కృతులను విస్తృతంగా పాడి ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లారు. అలాగే కోటేశ్వర అయ్యర్ రచనలకూ ఆమె ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. దీని వల్ల ఆమె సంగీత భాండాగారం కేవలం పూర్వకాలపు కృతులతో పరిమితం కాలేదు. తన కాలంలో సృష్టించబడుతున్న ఉత్తమ సంగీత సాహిత్యాన్ని కూడా ఆమె కచేరీ సంప్రదాయంలో స్థానం కల్పించారు.

తిరుప్పుగళ్, తేవారం వంటి తమిళ భక్తి సాహిత్యానికి కూడా ఆమె గానంలో ముఖ్యమైన స్థానం ఉంది. అప్పదురై ఆచారి వద్ద కొన్ని తేవారం, తిరుప్పుగళ్ గీతాలను అభ్యసించారు. తమిళ సాహిత్యాన్ని కర్ణాటక సంగీత వేదికపై శాస్త్రీయంగా, స్పష్టమైన ఉచ్చారణతో అందించడంలో ఆమె చేసిన సేవ తమిళ సంగీత ప్రపంచంలో ప్రత్యేకంగా గుర్తించబడింది.

సినిమా రంగంతోనూ పట్టమ్మాళ్‌కు సంబంధం ఏర్పడింది. ఆమెకు సినిమాల్లో పాడే అవకాశాన్ని పాపనాసం శివన్ పరిచయం చేశారు. కె. సుబ్రహ్మణ్యం వంటి ప్రముఖ దర్శకులు కూడా ఆమెను ప్రోత్సహించారు. 1940లో వచ్చిన త్యాగభూమి చిత్రంతో ఆమె సినిమా నేపథ్యగానంలోకి ప్రవేశించారు. ఆ తరువాత నామ్ ఇరువర్ వంటి చిత్రాలలో కూడా పాడారు. అయితే ఆమె సినిమా ప్రయాణం ప్రధానంగా భక్తి, దేశభక్తి, శాస్త్రీయ సంగీతానికి సంబంధించిన పాటలకే పరిమితమైంది. వాణిజ్య సినిమా గాయని కావడం ఆమె లక్ష్యం కాదు. సినిమా ద్వారా కూడా శాస్త్రీయ సంగీతం, భారతి సాహిత్యం, దేశభక్తి భావాలను ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లడమే ఆమె సంగీత దృక్పథానికి దగ్గరగా ఉండేది.

స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత కూడా పట్టమ్మాళ్ కచేరీ జీవితం మరింత విస్తరించింది. దేశంలోని ప్రధాన సంగీత సభలలో ఆమెకు స్థిరమైన స్థానం ఏర్పడింది. ఆమె కచేరీలు కేవలం ప్రజాదరణ పొందిన ప్రదర్శనలు మాత్రమే కాదు, సంగీత విద్యకు సమానమైన అనుభవాలుగా కూడా పరిగణించబడ్డాయి. ఆమె పాడే కృతుల్లో సాహిత్య స్పష్టత, రాగ నిర్మాణం, తాళ ఖచ్చితత్వం కారణంగా సంగీత విద్యార్థులు ఆమె కచేరీలను ఎంతో శ్రద్ధగా వినేవారు.

1950లు, 1960లలో ఆమె ప్రతిష్ఠ మరింత పెరిగింది. 1962లో సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం లభించింది. ఇది ఆమె కర్ణాటక సంగీతంలో సాధించిన స్థాయికి జాతీయ గుర్తింపు. ఆ తరువాత 1970లో మద్రాస్ మ్యూజిక్ అకాడమీ ఆమెకు సంగీత కళానిధి బిరుదును ప్రదానం చేసింది. ఈ గౌరవం కర్ణాటక సంగీత రంగంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన సత్కారాలలో ఒకటి. 1971లో భారత ప్రభుత్వం ఆమెకు పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని అందించింది.

విదేశాలలోనూ ఆమె కచేరీలు నిర్వహించారు. ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా సాగిన ఆమె సంగీత జీవితంలో భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాలతో పాటు విదేశాలలో కూడా ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. ఆమె సంగీతం అంతర్జాతీయంగా కర్ణాటక సంగీతాన్ని పరిచయం చేసిన ప్రముఖ గాన సంప్రదాయాలలో ఒకటిగా నిలిచింది. వయస్సు పెరిగినా ఆమె గానంలో క్రమశిక్షణ, శ్రుతి, లయ, సాహిత్య స్పష్టత తగ్గలేదు.

1992లో ఆమెను సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోగా ఎన్నుకున్నారు. ఇది సాధారణ పురస్కారానికి మించిన గౌరవం. భారతీయ ప్రదర్శన కళలకు జీవితాంతం విశిష్టమైన సేవ చేసిన కళాకారులకు లభించే అత్యున్నత అకాడమీ గౌరవాలలో ఇది ఒకటి. 1998లో భారత ప్రభుత్వం ఆమెకు పద్మవిభూషణ్ పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. ఈ విధంగా సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం, సంగీత కళానిధి, పద్మభూషణ్, అకాడమీ ఫెలోషిప్, పద్మవిభూషణ్ వంటి అత్యున్నత గౌరవాలు ఆమె సంగీత సేవకు లభించాయి.

పట్టమ్మాళ్ జీవితంలో గురుశిష్య పరంపర ఒక ప్రత్యేకమైన రూపాన్ని కలిగి ఉంది. సంప్రదాయ అర్థంలో ఒకే గురువు వద్ద దీర్ఘకాలం గురుకులవాసం చేసిన గాయనిగా ఆమెను చెప్పలేం. సంగీత నాటక అకాడమీ అధికారిక జీవితచరిత్ర కూడా ఆమెకు ఒకే గురువు వద్ద శిక్షణ లభించలేదని స్పష్టంగా పేర్కొంటుంది. అంబి దీక్షితర్, టి.ఎల్. వెంకటరామ అయ్యర్, పి. సాంబమూర్తి, విద్యాల నరసింహనాయుడు వంటి పండితులు, సంగీత విద్వాంసుల నుంచి ఆమె వివిధ అంశాలలో మార్గదర్శనం పొందారు. పాపనాసం శివన్, కోటేశ్వర అయ్యర్ వంటి వాగ్గేయకారుల నుంచి వారి స్వరచనలను ప్రత్యక్షంగా నేర్చుకున్నారు. ఈ విధంగా అనేక గురువుల వద్ద నుంచి జ్ఞానాన్ని స్వీకరించి తనలో ఒక సమగ్ర సంగీత సంప్రదాయాన్ని నిర్మించుకున్న గాయనిగా ఆమె ప్రత్యేకమైన ఉదాహరణగా నిలిచారు.

ఆమె శిష్య పరంపరలో డీకే జయరామన్ అత్యంత ముఖ్యమైన పేరు. ఆయన ఆమె తమ్ముడు మాత్రమే కాదు, ఆమెకు అత్యంత సన్నిహితమైన శిష్యుడు మరియు జీవితాంతం కచేరీ సహచరుడు. పట్టమ్మాళ్ వద్ద అభ్యసించిన డీకే జయరామన్ తరువాత స్వయంగా సంగీత కళానిధి బిరుదు పొందిన మహాగాయకుడయ్యారు. ఆయన ద్వారా పట్టమ్మాళ్ గానశైలి తరువాతి తరాలకు బలంగా చేరింది. పట్టమ్మాళ్ కుటుంబంలోనే ఈ సంగీత పరంపర కొనసాగింది. ఆమె కోడలు లలితా శివకుమార్, మనవరాలు నిత్యశ్రీ మహాదేవన్ తదితరులు ఆమె సంగీత వారసత్వాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లారు. ఈ విధంగా ఆమెకు ఒకే గురుపరంపర లేకపోయినా, ఆమె నుంచి వెలువడిన శిష్య మరియు కుటుంబ సంగీత పరంపర ఎంతో ప్రభావవంతంగా మారింది.

నిత్యశ్రీ మహాదేవన్ ద్వారా పట్టమ్మాళ్ గాన సంప్రదాయం మరింత విస్తృతమైన శ్రోతలకు చేరింది. నిత్యశ్రీ తన అమ్మమ్మ నుంచి కేవలం కృతులు మాత్రమే కాకుండా ఉచ్చారణ, శ్రుతి, లయ, గాన క్రమశిక్షణ, కచేరీ నిర్మాణం వంటి అంశాలను కూడా స్వీకరించారు. ఈ కారణంగా పట్టమ్మాళ్ సంగీత వారసత్వం ఒక తరం వద్ద ఆగిపోకుండా తరువాతి తరాలకు సజీవంగా చేరింది.

పట్టమ్మాళ్‌ను కేవలం మహిళలకు మార్గం చూపిన గాయనిగా గుర్తించడం ఆమె సంగీత మహత్తును తగ్గించినట్లే అవుతుంది. ఆమె స్వయంగా అత్యున్నత స్థాయి సంగీత విద్వాంసురాలు. ముఖ్యంగా లయపై ఆమెకు ఉన్న పట్టు అసాధారణమైనది. క్లిష్ట తాళాలలో పల్లవి పాడటం, గణితబద్ధమైన స్వరకల్పన చేయడం, రాగభావాన్ని కాపాడుతూ లయప్రయోగం చేయడం ఆమె ప్రత్యేకత. ఆమె గానంలో శ్రుతి శుద్ధి, గంభీరమైన స్వరం, స్పష్టమైన ఉచ్చారణ, నియంత్రితమైన అలంకారాలు, రాగభావం, లయపటుత్వం సమన్వయమయ్యేవి.

ఆమె సంగీతంలోని మరో గొప్ప లక్షణం క్రమశిక్షణ. పాటలోని ప్రతి స్వరం, ప్రతి పదం, ప్రతి తాళ అంగం తన స్థానంలో ఉండాలని ఆమె భావించేవారు. భావవ్యక్తీకరణలోనూ ఆమె అతిశయోక్తికి దూరంగా ఉండేవారు. అందువల్ల ఆమె గానం మొదటిసారి వినేవారికి కూడా గంభీరంగా, స్పష్టంగా అనిపించేది; సంగీతాన్ని లోతుగా అధ్యయనం చేసినవారికి మాత్రం దాని అంతర్గత నిర్మాణం మరింత అద్భుతంగా కనిపించేది.

2000లలో వయస్సు పెరిగిన తరువాత ఆమె కచేరీల సంఖ్య తగ్గినా సంగీతం నుంచి ఆమె పూర్తిగా దూరం కాలేదు. కొత్త తరానికి బోధించడం, కుటుంబ సభ్యులను తీర్చిదిద్దడం, రికార్డింగులు చేయడం, సంగీత చర్చల్లో పాల్గొనడం కొనసాగించారు. తన జీవితాంతం వరకు సంగీతంపై అదే గౌరవం, క్రమశిక్షణను కొనసాగించారు.

2009 జూలై 16న చెన్నైలో డీకే పట్టమ్మాళ్ మరణించారు. దాదాపు ఎనభై ఏళ్లకు దగ్గరగా సాగిన ఆమె జీవితంలో సుమారు ఎనిమిది దశాబ్దాలు సంగీతంతోనే ముడిపడి ఉన్నాయి. ఆమె బాల్యంలో రేడియోలో పాడటం నుంచి ప్రారంభమైన ప్రయాణం, కచేరీ వేదికలపై అగ్రగాయనిగా ఎదగడం, రాగం తానం పల్లవిలో పురుషాధిపత్యాన్ని సవాలు చేయడం, దీక్షితుల కృతులకు ప్రామాణికమైన గానరూపాన్ని ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లడం, భారతి దేశభక్తి గీతాలను ప్రజల్లో విస్తరించడం, పాపనాసం శివన్ కృతులను ప్రచారం చేయడం, శిష్యులను తీర్చిదిద్దడం, అత్యున్నత జాతీయ పురస్కారాలను అందుకోవడం వరకు విస్తరించింది.

డీకే పట్టమ్మాళ్ సంగీత వారసత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే ఆమెను ఒకే కోణంలో చూడటం సాధ్యం కాదు. ఆమె ఒక గొప్ప కర్ణాటక గాయని మాత్రమే కాదు; రాగం, తాళం, సాహిత్యం, భావం అన్నింటినీ సమన్వయపరిచిన సంపూర్ణ సంగీత విద్వాంసురాలు. కష్టతరమైన పల్లవులను అత్యంత ఖచ్చితత్వంతో పాడిన లయనిపుణురాలు. దీక్షితుల కృతులపై విశేషమైన అధికారాన్ని సంపాదించిన సంగీత పండితురాలు. త్యాగరాజు, శ్యామశాస్త్రి, దీక్షితుల సంగీతాన్ని సమానమైన గౌరవంతో అందించిన సంప్రదాయవాది. అదే సమయంలో భారతి దేశభక్తి గీతాలను ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లిన జాతీయ భావజాల గాయని. తన కాలంలో మహిళలకు మూసివున్న కచేరీ వేదికలను తన ప్రతిభతో తెరిచిన మార్గదర్శకురాలు.

పట్టమ్మాళ్ సంగీతం యొక్క గొప్పతనం ఆమె ఎదుర్కొన్న అడ్డంకులను అధిగమించడంలో మాత్రమే లేదు. ఆ అడ్డంకులను దాటి ఆమె చేరుకున్న సంగీత ప్రమాణంలో ఉంది. ఆమెకు వేదిక లభించిన తరువాత దానిని కేవలం ప్రజాదరణ కోసం ఉపయోగించలేదు. కర్ణాటక సంగీతంలోని అత్యున్నత ప్రమాణాలను కాపాడుతూ, వాటిని కొత్త తరానికి అందించారు. ఆమె గానంలో కనిపించే గాంభీర్యం, లయపటుత్వం, సాహిత్య స్పష్టత, రాగనిష్ఠ, శాస్త్రీయ క్రమశిక్షణ నేటికీ సంగీత విద్యార్థులకు ఆదర్శంగా ఉన్నాయి.

అందుకే డీకే పట్టమ్మాళ్ పేరు భారతీయ సంగీత చరిత్రలో కేవలం ఒక గొప్ప మహిళా గాయని పేరుగా నిలవలేదు. సంప్రదాయానికి కట్టుబడి ఉండి కూడా కొత్త మార్గాలను తెరవగలిగిన మహా సంగీత విద్వాంసురాలిగా, కర్ణాటక సంగీతంలోని క్లిష్టమైన లయ నిర్మాణాలను తన గానంతో ప్రజాదరణ పొందేలా చేసిన పల్లవి పట్టమ్మాళ్‌గా, దీక్షితుల సంగీత సంపదను పరిరక్షించి ప్రచారం చేసిన విశిష్ట గాయనిగా, తదుపరి తరాలను తీర్చిదిద్దిన గురువుగా ఆమె చిరస్థాయిగా నిలిచారు.

కామెంట్‌లు లేవు:

కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి