సుశీల గాన జీవితంలో మరో గొప్ప ప్రత్యేకత ఏమిటంటే కాలం మారినా ఆమె స్వరం తన వ్యక్తిత్వాన్ని కోల్పోలేదు. 1950లలో ప్రారంభమైన ఆమె ప్రయాణం 1960లు, 1970లు దాటి 1980లలోనూ అదే స్థాయి గౌరవంతో కొనసాగింది. ఒక దశలో దాదాపు ప్రతి ప్రముఖ కథానాయికకు నేపథ్య స్వరంగా వినిపించిన ఆమె, తర్వాతి దశలో కొత్త తరపు గాయకులతో కలిసి పాడుతూ తన స్వరాన్ని కాలానుగుణంగా మలుచుకున్నారు. ఘంటసాలతో ఆమె పాడిన యుగళగీతాలు ఒక తరం ప్రేమభావాన్ని నిర్వచిస్తే, ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యంతో కలిసి పాడిన యుగళగీతాలు కొత్త తరపు రొమాంటిక్ సంగీతానికి వారధిగా నిలిచాయి. ఆమె స్వరం మాత్రం ఈ మార్పుల మధ్య తన సహజమైన మాధుర్యాన్ని, స్పష్టతను నిలబెట్టుకుంది.
ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యంతో ఆమె పాడిన యుగళగీతాల్లో కూడా ఇదే సౌలభ్యం కనిపిస్తుంది. బాలసుబ్రహ్మణ్యం స్వరంలో ఉత్సాహం, చలాకీతనం, యవ్వనపు శక్తి కనిపిస్తే, సుశీల స్వరంలో అనుభవం, నిగ్రహం, మాధుర్యం కనిపించేవి. ఇద్దరి స్వరాలు కలిసినప్పుడు ఒకరి ప్రత్యేకత మరొకరిని కప్పివేయకుండా పాటను సంపూర్ణం చేసేవి. సుశీల స్వరం కొత్త తరపు గాయకుడితో కలిసి పాడుతున్నప్పటికీ పాత తరపు స్వరంలా అనిపించదు; అదే సమయంలో తన స్వర వ్యక్తిత్వాన్ని కూడా కోల్పోదు. ఈ సమతూకం ఆమె గొప్పతనానికి నిదర్శనం.
పాడవేల రాధికా వంటి పాటలో ఆమె స్వరంలో కనిపించే లాలిత్యాన్ని, అందెను నేడే అందని జాబిల్లిలో కనిపించే ప్రేమానుభూతిని, సఖియా వివరించవేలో కనిపించే విరహాన్ని, పాలకడలిపై శేషతల్పమునలో వినిపించే భక్తిని, జననీ శివకామినిలో కనిపించే గంభీరతను, పాడెద నీ నామమే గోపాలాలో కనిపించే ఆధ్యాత్మిక మాధుర్యాన్ని, ఇది మల్లెల వేళయనీ లో వినిపించే ప్రకృతి లాలిత్యాన్ని ఒకదానితో ఒకటి పోల్చితే సుశీల గాన పరిధి ఎంత విశాలమో తెలుస్తుంది. ఆమె గొంతు ఒక్కటే అయినా, ప్రతి పాటలో దాని వ్యక్తిత్వం మారుతుంది. అయితే ఆ మార్పు కృత్రిమంగా ఉండదు. పాటకు అవసరమైన భావం స్వరంలో సహజంగా పుడుతుంది.
ఆమె శుభ్రమైన గానానికి మరో ముఖ్యమైన కారణం పదోచ్చారణ. తెలుగు పద్యాన్ని పాడుతున్నప్పుడు అక్షరాన్ని మింగకుండా, అర్థాన్ని చెడగొట్టకుండా, సంగీత ప్రవాహాన్ని ఆపకుండా పలకడం చాలా కష్టం. సుశీలకు ఈ విషయంలో అసాధారణమైన పట్టు ఉంది. మృదువుగా పాడుతున్నా ప్రతి పదం వినిపిస్తుంది. వేగంగా పాడుతున్నా అక్షరాలు స్పష్టంగా ఉంటాయి. గమకాలు ఉన్నా పదం చెదరదు. అందుకే ఆమె పాడిన పాటలు సంగీతపరంగా మాత్రమే కాకుండా భాషాపరంగానూ శ్రోతలకు ఆదర్శంగా నిలిచాయి. ఆమె ఉచ్చారణలోని సహజత్వం, స్వరంలోని స్వచ్ఛత కలిసి తెలుగు సినీ గీతానికి ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రమాణాన్ని ఏర్పరిచాయి.
సుశీల కెరీర్లో 1970లు ఒక పరిపక్వ దశ. అప్పటికి ఆమె స్వరం తెలుగు సినిమా సంగీతంలో ఒక స్థిరమైన గుర్తింపుగా మారిపోయింది. కానీ ఆమె అక్కడే ఆగిపోలేదు. శాస్త్రీయ సంగీత ఆధారిత గీతాలు, భక్తిగీతాలు, ప్రేమగీతాలు, విషాదగీతాలు, జానపద శైలిలోని పాటలు అన్నింటినీ సమానమైన శ్రద్ధతో ఆలపించారు. 1980లలో కొత్త తరపు సంగీత ధోరణులు బలపడుతున్న సమయంలో కూడా మేఘసందేశం, ఎమ్మెల్యే ఏడుకొండలు వంటి చిత్రాల్లో ఆమె గానం జాతీయ స్థాయి గుర్తింపును పొందింది. ఐదు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు ఆమె సొంతమయ్యాయి. తెలుగు చిత్రాలైన సిరిసిరిమువ్వ, మేఘసందేశం, ఎమ్మెల్యే ఏడుకొండలు ఆమె జాతీయ పురస్కార ప్రస్థానంలో ముఖ్యమైన మైలురాళ్లు.
ఆమెకు లభించిన పురస్కారాలు, గౌరవాలు ఆమె నాలుగు దశాబ్దాలకుపైగా సాగిన గాన ప్రస్థానానికి అధికారిక గుర్తింపులు. జాతీయ స్థాయిలో మహిళా నేపథ్య గాయనికి అందించిన తొలి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాన్ని ఆమె అందుకున్నారు. అనంతరం మొత్తం ఐదు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు ఆమె సొంతమయ్యాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ నంది పురస్కారాలు, రఘుపతి వెంకయ్య పురస్కారం, తమిళనాడు ప్రభుత్వ కళైమామణి, ఫిల్మ్ఫేర్ జీవిత సాఫల్య పురస్కారం, 2008లో భారత ప్రభుత్వం ప్రదానం చేసిన పద్మభూషణ్ వంటి గౌరవాలు ఆమెకు దక్కాయి. వివిధ సంగీత సంస్థల సత్కారాలు, జీవిత సాఫల్య పురస్కారాలు కూడా ఆమె గానానికి లభించిన విస్తృతమైన గుర్తింపును తెలియజేస్తాయి.
పి. సుశీల తెలుగు సినిమా పాటను కేవలం పాడిన గాయని కాదు. ఆమె ఒక పాటను ఎలా పలకాలో, ఒక పదాన్ని ఎంత స్పష్టంగా వినిపించాలో, ఒక భావాన్ని ఎంత మృదువుగా వ్యక్తం చేయాలో, శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని సినీ సందర్భానికి ఎలా అనువదించాలో చూపించిన గాయని. అందెను నేడే అందని జాబిల్లి నుంచి పాడవేల రాధికా వరకు, సఖియా వివరించవే నుంచి ఇదేమి లాహిరి ఇదేమి గారడి వరకు, పాలకడలిపై శేషతల్పమున నుంచి జననీ శివకామిని వరకు, పాడెద నీ నామమే గోపాలా నుంచి మేఘసందేశంలోని ఆకులో ఆకునై వరకు ఆమె స్వర ప్రయాణం ఒకే మాటను చెబుతుంది. మాధుర్యం అంటే కేవలం తీయని గొంతు కాదు; భావం, భాష, స్వరం, శాస్త్రీయ పట్టు, సంయమనం అన్నీ కలిసినప్పుడు మాత్రమే అది చిరస్థాయిగా మారుతుంది. అందుకే పి. సుశీల స్వరం తెలుగు సినీ సంగీతంలో ఒక కాలానికి చెందిన గాత్రం కాదు; తరాలు మారినా మళ్లీ మళ్లీ వినాలనిపించే ఒక శాశ్వత మాధుర్యం.
కామెంట్లు లేవు:
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి