ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కాకినాడ జిల్లాలో పిఠాపురం పట్టణంలో శ్రీ కుక్కుటేశ్వరస్వామి ఆలయం, శ్రీ పురుహూతికాదేవి శక్తిపీఠం మరియు పాదగయ తీర్థం ఒకే పవిత్ర ప్రాంగణంలో వెలసి ఉన్నాయి. కాకినాడకు సుమారు 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో, సామర్లకోటకు సుమారు 12 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న పిఠాపురం ప్రాచీన పుణ్యక్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. శైవం, శాక్తం, వైష్ణవం, దత్తాత్రేయ సంప్రదాయాలు మరియు పితృకర్మలతో సంబంధం కలిగిన అరుదైన క్షేత్రం కావడం దీని ప్రత్యేకత. పిఠాపురాన్ని పాదగయగా కూడా పిలుస్తారు. గయాసురుని పాదాలు ఇక్కడ పతించాయని పురాణ విశ్వాసం. అందువల్ల పితృదేవతలకు పిండప్రదానం, తర్పణం వంటి కర్మలను ఇక్కడ నిర్వహించడం అత్యంత పవిత్రమైనదిగా భావిస్తారు.
పాదగయ క్షేత్ర మహిమ గయాసురుని పురాణకథతో ముడిపడి ఉంది. గయాసురుడు ఘోరమైన తపస్సు చేసి అపారమైన శక్తిని పొందాడని, అతని దేహాన్ని యజ్ఞస్థలంగా ఉపయోగించాలని దేవతలు కోరారని కథనం. త్రిమూర్తుల సంకల్పంతో అతని శరీరాన్ని మూడు పవిత్ర ప్రాంతాలుగా భావించిన గయ, నాభిగయ మరియు పాదగయ ఏర్పడ్డాయని విశ్వాసం. గయలో గయాసురుని శిరస్సు, ఒడిశాలోని జాజ్పూర్ ప్రాంతంలో నాభి, పిఠాపురంలో పాదాలు ఉన్నాయని పురాణ సంప్రదాయం చెబుతుంది. అందువల్ల పిఠాపురంలోని పాదగయ తీర్థం పితృకర్మలకు విశిష్టమైన స్థానాన్ని పొందింది. పూర్వీకులకు శ్రాద్ధం, పిండప్రదానం మరియు తర్పణం నిర్వహించడం ద్వారా వారి ఆత్మలకు శాంతి చేకూరుతుందని భక్తుల విశ్వాసం.
ప్రధాన ఆలయంలో శ్రీ కుక్కుటేశ్వరస్వామి శివలింగ రూపంలో స్వయంభువుగా కొలువై ఉన్నారు. కుక్కుటేశ్వరుడు అనే పేరు కోడి రూపంతో సంబంధం ఉన్న పురాణగాథను సూచిస్తుంది. గయాసురుని దేహాన్ని స్థిరపరచడానికి పరమశివుడు కుక్కుట రూపాన్ని ధరించాడని క్షేత్రపురాణం చెబుతుంది. స్వామివారికి సమీపంలో శ్రీ రాజరాజేశ్వరీదేవి సన్నిధి ఉంది. శివశక్తి ఏకత్వాన్ని ప్రతిబింబించే ఈ రెండు ప్రధాన సన్నిధులు పిఠాపురం క్షేత్రానికి శైవ మరియు శాక్త సంప్రదాయాలలో సమానమైన ప్రాధాన్యాన్ని కల్పిస్తున్నాయి.
శ్రీ పురుహూతికాదేవి ఆలయం ఈ క్షేత్రంలోని అత్యంత పవిత్రమైన సన్నిధులలో ఒకటి. అష్టాదశ శక్తిపీఠాలలో పురుహూతికాదేవిని ఒక శక్తిపీఠంగా సంప్రదాయం పేర్కొంటుంది. దక్షయజ్ఞం అనంతరం సతీదేవి దేహభాగాలు వివిధ ప్రాంతాలలో పతించినప్పుడు పిఠాపురంలో ఒక దేహభాగం పతించిందని విశ్వాసం. పురుహూతికాదేవి ఆలయం ప్రధాన కుక్కుటేశ్వర ఆలయ ప్రాంగణంలోని ఈశాన్య భాగంలో దక్షిణాభిముఖంగా ఉంది. ఆలయ గోడలపై అష్టాదశ శక్తిపీఠాలకు సంబంధించిన శిల్పాలను చూడవచ్చు. నవరాత్రులు ఇక్కడ అత్యంత ముఖ్యమైన ఉత్సవాలలో ఒకటి. ఆ సమయంలో అమ్మవారికి ప్రత్యేక అలంకరణలు, కుంకుమార్చనలు, అభిషేకాలు మరియు విశేష పూజలు నిర్వహిస్తారు.
పాదగయ సరస్సు ఆలయ సముదాయంలోని మరో ముఖ్యమైన పవిత్ర స్థలం. గయాసురుని పాదాలు ఇక్కడ ఉన్నాయని భావించే ఈ తీర్థంలో భక్తులు పుణ్యస్నానం చేసి పితృకర్మలను నిర్వహిస్తారు. సరస్సు సమీపంలో విష్ణుపాదం కూడా దర్శనమిస్తుంది. పిండప్రదానం, తర్పణం, శ్రాద్ధకర్మ వంటి ఆచారాలకు ఈ ప్రాంతం ప్రత్యేకంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. పితృదేవతల అనుగ్రహం కోసం అమావాస్య, మహాలయ పక్షం మరియు ఇతర పర్వదినాలలో భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో ఇక్కడికి వస్తారు. పాదగయ తీర్థం క్షేత్రంలోని శైవ, శాక్త ఆరాధనలతో పాటు పితృకర్మ సంప్రదాయాన్ని కూడా ఒకే ప్రదేశంలో కలుపుతుంది.
ఆలయ ప్రాంగణంలో శ్రీ కుక్కుటేశ్వరస్వామి, శ్రీ రాజరాజేశ్వరీదేవి, శ్రీ పురుహూతికాదేవి, శ్రీ కుంతీమాధవస్వామి, శ్రీ వేణుగోపాలస్వామి, శ్రీపాద శ్రీవల్లభ స్వామి, గణపతి, ఆంజనేయస్వామి, నవగ్రహాలు మరియు ఇతర దైవసన్నిధులు ఉన్నాయి. పిఠాపురం శ్రీపాద శ్రీవల్లభుల జన్మస్థలంగా దత్తాత్రేయ సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన క్షేత్రంగా భావించబడుతుంది. శ్రీపాద శ్రీవల్లభ అనఘాదత్త క్షేత్రం కూడా పిఠాపురం యాత్రలో ముఖ్యమైన దర్శనస్థలం. కుంతీమాధవస్వామి పంచమాధవ క్షేత్రాలలో ఒకటిగా గౌరవించబడటం వల్ల పిఠాపురం వైష్ణవ సంప్రదాయంలో కూడా ప్రత్యేక స్థానం పొందింది.
కుక్కుటేశ్వర ఆలయ వాస్తుశిల్పంలో ప్రాచీన దక్షిణ భారత దేవాలయ సంప్రదాయాల లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. విశాలమైన ప్రాకారం, మండపాలు, గర్భగృహం, గోపురం మరియు రాతి నిర్మాణాలు ఆలయానికి గంభీరమైన రూపాన్ని ఇస్తాయి. ఆలయం ముందు ఉన్న ఏకశిలా నంది అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన శిల్పం. ఒకే రాతిబండతో చెక్కబడిన ఈ భారీ నంది పిఠాపురం ఆలయానికి ప్రత్యేకమైన గుర్తింపును అందిస్తుంది. ప్రధాన ఆలయ నిర్మాణంతో పాటు పురుహూతికాదేవి ఆలయ గోడలపై కనిపించే శక్తిపీఠాల శిల్పాలు కూడా కళాత్మకంగా, ఆధ్యాత్మికంగా విశేషమైనవి.
కుక్కుటేశ్వరస్వామికి నిత్యపూజలు, అభిషేకాలు, బిల్వార్చనలు, నైవేద్యాలు మరియు హారతులు నిర్వహిస్తారు. మహాశివరాత్రి సందర్భంగా స్వామివారికి విశేష అభిషేకాలు, రుద్రపారాయణం, కళ్యాణోత్సవం మరియు రథోత్సవం జరుగుతాయి. పురుహూతికాదేవికి నవరాత్రుల సమయంలో ప్రత్యేక పూజలు, కుంకుమార్చనలు మరియు అలంకరణలు నిర్వహిస్తారు. పితృకర్మల కోసం వచ్చే భక్తులు పాదగయ సరస్సు వద్ద పిండప్రదానం, తర్పణం మరియు శ్రాద్ధకర్మలను ఆచరించి అనంతరం కుక్కుటేశ్వరస్వామి, పురుహూతికాదేవి మరియు ఇతర దైవసన్నిధులను దర్శించుకుంటారు.
పిఠాపురం రైల్వే మార్గంలో సులభంగా చేరుకోగల క్షేత్రం. పిఠాపురం రైల్వే స్టేషన్ ఆలయానికి సుమారు రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. కాకినాడ నుంచి రహదారి మార్గంలో సుమారు 20 కిలోమీటర్ల ప్రయాణంతో పిఠాపురానికి చేరుకోవచ్చు. సామర్లకోట, తుని, రాజమహేంద్రవరం మరియు కాకినాడ నుంచి బస్సులు, టాక్సీలు మరియు ఇతర రవాణా సౌకర్యాలు లభిస్తాయి. రాజమహేంద్రవరం విమానాశ్రయం సమీపంలోని ప్రధాన విమానాశ్రయం. పిఠాపురం దర్శనంతో పాటు సామర్లకోట కుమారారామం, ద్రాక్షారామం, అన్నవరం మరియు సర్పవరం వంటి సమీప పుణ్యక్షేత్రాలను కూడా యాత్రలో చేర్చుకోవచ్చు.
పిఠాపురం పాదగయ క్షేత్రం ఒకే సంప్రదాయానికి పరిమితమైన ఆలయం కాదు. కుక్కుటేశ్వరస్వామి ద్వారా శైవం, పురుహూతికాదేవి ద్వారా శాక్తం, కుంతీమాధవుడు మరియు వేణుగోపాలస్వామి ద్వారా వైష్ణవం, శ్రీపాద శ్రీవల్లభుల ద్వారా దత్తాత్రేయ సంప్రదాయం, పాదగయ తీర్థం ద్వారా పితృకర్మ సంప్రదాయం ఒకే పవిత్ర క్షేత్రంలో కలిసిన అరుదైన ఆధ్యాత్మిక ప్రదేశం ఇది. స్వయంభూ కుక్కుటేశ్వరస్వామి, పురుహూతికా శక్తిపీఠం, పాదగయ తీర్థం, ఏకశిలా నంది, ప్రాచీన ఆలయ నిర్మాణాలు మరియు నిరంతరం కొనసాగుతున్న పూజా సంప్రదాయాలు కలిసి పిఠాపురాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్లోని అత్యంత విశిష్టమైన పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటిగా నిలబెట్టాయి.
కామెంట్లు లేవు:
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి