మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ గారి జీవిత విశేషాలు

డాక్టర్ మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ భారతీయ కర్ణాటక సంగీత ప్రపంచంలో ఒక అపూర్వమైన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. గాయకుడిగా, వాద్యకారుడిగా, స్వరకర్తగా, వాగ్గేయకారుడిగా, సంగీత ప్రయోగశీలిగా, ఉపాధ్యాయుడిగా, గాయక నటుడిగా, సినీ నేపథ్య గాయకుడిగా ఆయన చేసిన సేవలు అనన్యసామాన్యమైనవి. ముఖ్యంగా గాయకుడిగా ఆయనకు లభించిన ఖ్యాతికి సమానంగా స్వరకర్తగా ఆయన సాధించిన స్థానం కూడా ఎంతో ఉన్నతమైనది. నాలుగు వందలకు పైగా కృతులను రచించి, 72 మేళకర్త రాగాలలోనూ కృతులు సృష్టించి, కొత్త రాగాలను నిర్మించి, తాళప్రయోగాలలో కొత్త మార్గాలను అన్వేషించిన ఆయనను కేవలం మహాగాయకుడిగా మాత్రమే చూడటం ఆయన సృజనాత్మక ప్రతిభను పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవడం కాదు.

మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ 1930 జూలై 6న అప్పటి తూర్పుగోదావరి జిల్లాలోని శంకరగుప్తం గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి మంగళంపల్లి పట్టాభిరామయ్య స్వయంగా సంగీత విద్వాంసుడు. వేణువు, వయోలిన్, వీణ వంటి వాద్యాలలో ఆయనకు మంచి ప్రావీణ్యం ఉండేది. తల్లి సూర్యకాంతమ్మ వీణా విదుషి. బాలమురళీకృష్ణ జన్మించిన కొద్దికాలానికే తల్లి మరణించడంతో ఆయన పెంపకం ప్రధానంగా తండ్రి సంరక్షణలోనే జరిగింది. చిన్న వయస్సు నుంచే ఆయనలో సంగీతంపై అసాధారణమైన ఆసక్తి, గ్రహణశక్తి కనిపించాయి.

తండ్రి వద్ద ప్రాథమిక సంగీత పరిచయం పొందిన బాలమురళీకృష్ణను తరువాత ప్రముఖ సంగీతాచార్యుడు పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులుగారి వద్ద శిష్యరికానికి చేర్పించారు. ఇదే ఆయన జీవితంలో అత్యంత కీలకమైన మలుపు. పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులు అప్పటికే ఆంధ్రదేశంలో కర్ణాటక సంగీత సంప్రదాయాన్ని బలంగా స్థాపించిన మహాగురువుగా పేరుపొందారు. ఆయన ద్వారా బాలమురళీకృష్ణకు కేవలం గాన విద్య మాత్రమే కాకుండా రాగలక్షణం, స్వరజ్ఞానం, లయ, కృతి నిర్మాణం, సంప్రదాయ సంగీత దృష్టి వంటి అనేక అంశాలలో పటిష్ఠమైన పునాది ఏర్పడింది.

బాలమురళీకృష్ణకు సంబంధించిన గురుశిష్య పరంపర ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించదగినది. ఆయన గురువు పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులు. పారుపల్లి వారు సుసర్ల దక్షిణామూర్తి శాస్త్రి శిష్యులు. సుసర్ల దక్షిణామూర్తి శాస్త్రి మానంబుచావడి వెంకట సుబ్బయ్య శిష్యులు. మానంబుచావడి వెంకట సుబ్బయ్య త్యాగరాజ స్వామివారి ప్రముఖ శిష్యులలో ఒకరు. అందువల్ల బాలమురళీకృష్ణ సంగీత పరంపరను త్యాగరాజస్వామి నుంచి బాలమురళీకృష్ణ వరకు వచ్చిన గొప్ప గురుశిష్య వంశపారంపర్యంగా చూడవచ్చు. ఈ పరంపర ఆయన సంగీతంలో సంప్రదాయానికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యానికి ఒక ముఖ్యమైన ఆధారం.

అయితే బాలమురళీకృష్ణ ప్రతిభను కేవలం గురువుల వద్ద నేర్చుకున్న విద్యతో మాత్రమే వివరించడం సాధ్యం కాదు. ఆయనలో సహజసిద్ధమైన సంగీత మేధస్సు, అపారమైన జ్ఞాపకశక్తి, స్వరాలపై అసాధారణమైన పట్టు, కొత్తదాన్ని సృష్టించాలనే తపన బాల్యంలోనే వ్యక్తమయ్యాయి. ఎనిమిదేళ్ల వయస్సులోనే విజయవాడలో జరిగిన త్యాగరాజ ఆరాధనలో ఆయన పూర్తి స్థాయి కచేరీ ఇచ్చారు. అప్పటివరకు బాలుడైన మురళీకృష్ణను చూసిన హరికథా విద్వాంసుడు ముసునూరి సూర్యనారాయణమూర్తి భాగవతార్ ఆయన పేరుకు బాల అనే విశేషణాన్ని జోడించారని ప్రసిద్ధి. ఆ తరువాత మురళీకృష్ణ అనే పేరు బాలమురళీకృష్ణగా స్థిరపడింది.

చిన్న వయస్సులోనే ఆయన సంగీత ప్రపంచంలో సంచలనం సృష్టించారు. పాఠశాల విద్య కంటే సంగీత సాధనకే ప్రాధాన్యం ఇచ్చి, బాల్యంలోనే తన జీవితాన్ని పూర్తిగా సంగీతానికి అంకితం చేశారు. పదిహేనేళ్ల వయస్సు వచ్చేసరికి 72 మేళకర్త రాగాలపై ఆయనకు విశేషమైన పట్టు ఏర్పడింది. అదే సమయంలో అన్ని మేళకర్త రాగాలలో కృతులు రచించే సాహసం కూడా చేశారు. ఈ వయస్సులోనే ఒక యువ గాయకుడు కేవలం రాగాలను పాడటం కాకుండా వాటి స్వభావాన్ని అర్థం చేసుకుని స్వయంగా కృతులను సృష్టించడం ఆయన అసాధారణ సంగీత మేధస్సుకు నిదర్శనం.

యువకుడిగా ఎదుగుతున్న కొద్దీ బాలమురళీకృష్ణ గాత్ర విద్వత్తుతో పాటు వాద్యవిద్యలోనూ తన ప్రతిభను విస్తరించారు. వయోలిన్, వయోలా, వీణ, మృదంగం, కంజీరా వంటి వాద్యాలను అభ్యసించారు. ముఖ్యంగా వయోలాను కర్ణాటక సంగీత కచేరీ వేదికపై ప్రత్యేకంగా పరిచయం చేసి దానికి ఒక స్వతంత్ర స్థానాన్ని కల్పించడంలో ఆయన పాత్ర విశేషమైనది. గాయకుడిగా మాత్రమే కాకుండా వాద్యకారుడిగా కూడా రాగం, లయ, స్వరప్రయోగాలపై తన అవగాహనను విస్తరించుకున్నారు. ఈ బహుముఖ సాధన ఆయన స్వరకల్పనకు కూడా ఎంతో తోడ్పడింది.

1930ల చివరి దశ నుంచి ఆయన సంగీత ప్రస్థానం వేగంగా విస్తరించింది. దేశంలోని అనేక ప్రాంతాలలో కచేరీలు ఇస్తూ కర్ణాటక సంగీతంలో తనదైన ముద్రను ఏర్పరచుకున్నారు. సంప్రదాయానికి గౌరవం ఇస్తూనే రాగాల ఆలాపన, నెరవల్, స్వరకల్పన, తాళప్రయోగం, కృతుల నిర్మాణంలో తన సృజనాత్మకతను ప్రదర్శించారు. ఆయన గానంలో శ్రుతిశుద్ధి, గంభీరత, స్పష్టమైన ఉచ్చారణ, వేగవంతమైన స్వరప్రయోగం, లయపై అసాధారణమైన నియంత్రణ ప్రత్యేక లక్షణాలుగా నిలిచాయి.

బాలమురళీకృష్ణ జీవితంలో ఆకాశవాణి ఒక ముఖ్యమైన అధ్యాయం. ఆకాశవాణి ద్వారా ఆయన సంగీతం విస్తృతమైన శ్రోతల వర్గానికి చేరింది. హైదరాబాద్ ఆకాశవాణిలో పనిచేసిన కాలంలో భక్తి సంగీతాన్ని ప్రజలకు చేరువ చేయడంలో ఆయన ముఖ్యపాత్ర పోషించారు. భక్తి రంజని వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా భక్తిగీతాలు, శాస్త్రీయ సంగీతం, ఆధ్యాత్మిక సాహిత్యం సామాన్య శ్రోతలకు కూడా చేరేలా చేశారు.

సంగీత ప్రపంచంలో ఆయన ప్రస్థానం క్రమంగా అంతర్జాతీయ స్థాయికి చేరింది. భారతదేశంలోని ప్రముఖ సభలతో పాటు యూరప్, అమెరికా, కెనడా, రష్యా, మధ్యప్రాచ్యం, ఆగ్నేయాసియా తదితర ప్రాంతాలలో కచేరీలు నిర్వహించారు. ఆయన సంగీతం కేవలం దక్షిణ భారతీయ శ్రోతలకు పరిమితం కాలేదు. హిందుస్తానీ సంగీత విద్వాంసులతో కలిసి జుగల్బందీ కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం ద్వారా ఉత్తర, దక్షిణ భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతాల మధ్య సృజనాత్మక సంభాషణకు కూడా ఆయన వేదిక కల్పించారు. భీమ్‌సేన్ జోషి, హరిప్రసాద్ చౌరాసియా, అజయ్ చక్రవర్తి, కిశోరి ఆమోంకర్ వంటి ప్రముఖులతో ఆయన చేసిన సంగీత సహకారాలు ఈ విస్తృత దృక్పథానికి ఉదాహరణలు.

బాలమురళీకృష్ణను గాయకుడిగా మాత్రమే గుర్తించడం ఆయన జీవితంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన అంశాన్ని కొంతవరకు మసకబార్చినట్లే అవుతుంది. ఆయన అసలు ప్రత్యేకతల్లో ఒకటి మహత్తరమైన స్వరకర్తగా ఆయన సాధించిన స్థానం. నాలుగు వందలకు పైగా కృతులు ఆయన రచించారు. వర్ణాలు, కృతులు, జావళీలు, పదాలు, భక్తిగీతాలు, భావగీతాలు, తిల్లానాలు వంటి అనేక రూపాలలో ఆయన స్వరరచనలు చేశారు. తెలుగు, సంస్కృతం మాత్రమే కాకుండా కన్నడ, తమిళం, మలయాళం, హిందీ, బెంగాలీ, పంజాబీ తదితర భాషల్లోనూ సంగీతాన్ని సృష్టించారు.

స్వరకర్తగా ఆయన అత్యంత గొప్ప సాధన 72 మేళకర్త రాగాలన్నింటిలోనూ కృతులను సృష్టించడం. మేళకర్త వ్యవస్థను కేవలం సిద్ధాంతంగా అధ్యయనం చేయకుండా, ప్రతి రాగానికి తగిన సంగీత స్వభావాన్ని గుర్తించి దానిలో సృజనాత్మకమైన కృతిని నిర్మించడం ఆయన ప్రత్యేకత. ఈ క్రమంలో రాగాంగ రవళి వంటి రచనల ద్వారా మేళకర్త రాగ వ్యవస్థపై తన లోతైన అవగాహనను ప్రదర్శించారు. ఆయనకు సంగీతం అనేది కేవలం పూర్వీకుల నుంచి వచ్చిన సంప్రదాయాన్ని పునరావృతం చేయడం కాదు; సంప్రదాయానికి అంతర్భూతమైన నియమాలను అర్థం చేసుకుని వాటి పరిధిలోనే కొత్త సౌందర్యాన్ని సృష్టించడం.

కొత్త రాగాల సృష్టిలోనూ బాలమురళీకృష్ణ ప్రతిభ అసాధారణమైనది. మహతి, లవంగి, సుముఖం, సిద్ధి, ఓంకారి, గణపతి, సర్వశ్రీ వంటి రాగాలు ఆయన సృజనాత్మక ప్రయోగాలకు ఉదాహరణలు. ముఖ్యంగా నాలుగు స్వరాలు లేదా మూడు స్వరాలతోనే రాగ స్వరూపాన్ని నిర్మించి వాటిలో సంగీతపరమైన సంపూర్ణతను సాధించడం ఆయన సంగీత మేధస్సుకు నిదర్శనం. సంప్రదాయ రాగవ్యవస్థను ధిక్కరించడం ఆయన ఉద్దేశం కాదు; రాగం అనే భావనలో ఇంకా ఎంత సృజనాత్మక అవకాశముందో చూపించడం ఆయన లక్ష్యంగా కనిపిస్తుంది.

తాళ వ్యవస్థలోనూ ఆయన ప్రయోగాలు చేశారు. త్రిముఖి, పంచముఖి, సప్తముఖి, నవముఖి వంటి తాళప్రయోగాలు ఆయన లయపై ఉన్న అసాధారణమైన పట్టును తెలియజేస్తాయి. గాయకుడిగా లయను అనుసరించడమే కాకుండా స్వరకర్తగా లయను కొత్త నిర్మాణాలకు ఉపయోగించడం ఆయన ప్రత్యేకత. ఈ కారణంగానే ఆయనను సంప్రదాయ కర్ణాటక సంగీతంలో ప్రయోగాత్మక సృజనకు ఒక ప్రధాన ప్రతినిధిగా పరిగణిస్తారు.

బాలమురళీకృష్ణ స్వరకల్పనలో మరో ముఖ్యమైన లక్షణం సాహిత్యానికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యం. తెలుగు, సంస్కృత భాషలపై ఆయనకు ఉన్న పాండిత్యం వల్ల పదానికి సరైన స్వరరూపాన్ని ఇవ్వగలిగారు. ఆయన కృతుల్లో భక్తి, తత్త్వం, గురుభక్తి, సంగీతానుభూతి వంటి అంశాలు కనిపిస్తాయి. కృతి యొక్క భావం స్వరాలతో కలిసి సహజంగా వ్యక్తమయ్యేలా చేయడం ఆయన వాగ్గేయకార ప్రతిభలోని ప్రధాన లక్షణం.

తిల్లానాల విషయంలో బాలమురళీకృష్ణకు ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. కర్ణాటక కచేరీ చివరి భాగంలో సాధారణంగా పాడే తిల్లానాను ఆయన కేవలం లయబద్ధమైన ముగింపు అంశంగా కాకుండా స్వతంత్ర సంగీత సృజనకు అనువైన రూపంగా తీర్చిదిద్దారు. ఆయన తిల్లానాల్లో వేగవంతమైన లయ, ఆకర్షణీయమైన స్వరసంచారాలు, జతిస్వరాల నిర్మాణం, రాగభావం, కొన్ని సందర్భాల్లో అర్థవంతమైన చరణ సాహిత్యం సమన్వయమవుతాయి. నర్తకులకు అనుకూలంగా ఉండే లయాత్మక నిర్మాణంతో పాటు గాయకులు, వాద్యకారులు కచేరీలలో ప్రదర్శించగల సంగీత విలువను కూడా ఆయన తిల్లానాలు కలిగి ఉన్నాయి. బృందావని, గరుడధ్వని, కదనకుతూహలం వంటి రాగాల్లో ఆయన తిల్లానాలు ప్రసిద్ధి పొందాయి. ఆయన తిల్లానాలు నేటికీ కర్ణాటక సంగీత కచేరీలు, భరతనాట్యం ప్రదర్శనల్లో విస్తృతంగా వినిపించడం ఆయన స్వరకర్తగా సాధించిన స్థిరమైన ప్రభావానికి నిదర్శనం.

సంగీత త్రిమూర్తులు, స్వాతి తిరునాళ్, అన్నమాచార్య, భద్రాచల రామదాసు వంటి పూర్వ సంగీతకారుల రచనలకు కూడా బాలమురళీకృష్ణ ప్రత్యేక ప్రాచుర్యం కల్పించారు. ముఖ్యంగా భక్తి సాహిత్యంలోని అనేక కృతులను తన గానంతో ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లారు. సంప్రదాయాన్ని గౌరవించడం అంటే పాత కృతులను మాత్రమే పాడటం కాదని, వాటి భావాన్ని కొత్త తరానికి అర్థమయ్యే రీతిలో అందించడం కూడా సంప్రదాయ పరిరక్షణలో భాగమేనని ఆయన సంగీత జీవితం సూచిస్తుంది.

సినిమా రంగంతో ఆయనకు ఉన్న సంబంధం పరిమితమైనదే అయినప్పటికీ ఎంతో ప్రాధాన్యమైనది. ప్రధానంగా శాస్త్రీయ సంగీతానికే తన జీవితాన్ని అంకితం చేసిన ఆయన ఎంపిక చేసిన కొన్ని చిత్రాలకు సంగీతం అందించారు, కొన్ని చిత్రాలలో నేపథ్య గాయకుడిగా పాడారు, నటుడిగానూ కనిపించారు. 1967లో వచ్చిన తెలుగు చిత్రం భక్త ప్రహ్లాదలో నారదుని పాత్ర పోషించడం ఆయన నటుడిగా గుర్తుండిపోయే తొలి ప్రయత్నాలలో ఒకటి. తరువాత ఆయన కొన్ని తెలుగు, తమిళ, మలయాళ చిత్రాలలోనూ నటించారు.

1975లో కన్నడ చిత్రం హంసగీతే ఆయన సినీ సంగీత ప్రస్థానంలో అత్యంత ముఖ్యమైన ఘట్టంగా నిలిచింది. ఆ చిత్రానికి సంగీతం అందించడమే కాకుండా ఆయన పాడిన గానానికి జాతీయ స్థాయిలో ఉత్తమ పురుష నేపథ్య గాయకుడిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం లభించింది. ఈ చిత్రం ద్వారా శాస్త్రీయ గాయకుడిగా ఆయన ప్రతిభ సినిమా సంగీతంలోనూ ఎంత ప్రభావవంతంగా ఉండగలదో దేశవ్యాప్తంగా తెలిసింది.

1980లలో ఆయన సినీ సంగీతకర్తగా కూడా తన ప్రతిభను చూపించారు. ఆదిశంకరాచార్య, మధ్వాచార్య వంటి ఆధ్యాత్మిక, తాత్త్విక నేపథ్యం కలిగిన చిత్రాలకు సంగీతాన్ని సమకూర్చారు. ముఖ్యంగా 1986లో వచ్చిన మధ్వాచార్య చిత్రానికి ఆయన అందించిన సంగీతం జాతీయ స్థాయిలో ప్రశంసలు పొందింది. ఈ చిత్రానికి సంగీత దర్శకుడిగా ఆయన చేసిన కృషి ఆయనకు మరో జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాన్ని అందించింది. సినిమా రంగంలో ఆయన ప్రస్థానం దీర్ఘకాలిక వాణిజ్య సంగీత ప్రయాణంగా కాకుండా తన శాస్త్రీయ సంగీత దృష్టికి అనుకూలమైన కొన్ని ప్రత్యేక ప్రాజెక్టులకు పరిమితమైన సృజనాత్మక విస్తరణగా చూడటం సముచితం.

గురువుగా బాలమురళీకృష్ణ చేసిన సేవ కూడా ఆయన వారసత్వంలో అత్యంత ముఖ్యమైన భాగం. ఆయన వద్ద శిక్షణ పొందినవారిలో అజయ్ చక్రవర్తి, ప్రిన్స్ రామవర్మ, అరుణ సాయిరామ్ వంటి ప్రముఖ సంగీత కళాకారులు ఉన్నారు. కృష్ణకుమార్, బిన్నీ కృష్ణకుమార్, వి. రాజ్‌కుమార్ భారతి వంటి సంగీతకారులు కూడా ఆయన వద్ద శిక్షణ పొందారు. ఆయన బోధనలో కేవలం కృతులను నేర్పడం కాకుండా రాగభావం, స్వరప్రయోగం, సాహిత్య ఉచ్చారణ, లయ, సంగీత స్వాతంత్ర్యం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఉండేది.

ప్రిన్స్ రామవర్మ ఆయనకు అత్యంత సన్నిహితమైన శిష్యులలో ఒకరు. రామవర్మ స్వయంగా బాలమురళీకృష్ణతో తనకు ఉన్న గురుశిష్య సంబంధాన్ని అనేక సందర్భాలలో వివరించారు. ఆయన వద్ద దీర్ఘకాలం అభ్యసించడం ద్వారా కేవలం కృతులు మాత్రమే కాకుండా సంగీత దృష్టిని, విభిన్న భాషలలోని కృతులను, భిన్న సంప్రదాయాల సంగీతాన్ని అధ్యయనం చేసే పద్ధతిని కూడా స్వీకరించారు. అజయ్ చక్రవర్తి కూడా బాలమురళీకృష్ణ వద్ద సుదీర్ఘకాలం అభ్యసించారు. ఈ విధంగా బాలమురళీకృష్ణ శిష్య పరంపర కర్ణాటక సంగీతానికే పరిమితం కాకుండా హిందుస్తానీ సంగీత ప్రపంచంతోనూ అనుసంధానమైంది.

ఆయనకు లభించిన సత్కారాలు ఆయన కృషి విస్తృతిని ప్రతిబింబిస్తాయి. 1975లో సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం అందుకున్నారు. 1978లో మద్రాస్ మ్యూజిక్ అకాడమీ ప్రతిష్ఠాత్మకమైన సంగీత కళానిధి బిరుదుతో సత్కరించింది. 1991లో భారత ప్రభుత్వం పద్మవిభూషణ్ పురస్కారంతో ఆయనను గౌరవించింది. యునెస్కో మహాత్మా గాంధీ సిల్వర్ మెడల్, ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వం అందించిన షెవలియర్ ద ఆర్డర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ లెటర్స్ వంటి అంతర్జాతీయ గౌరవాలు కూడా ఆయనకు లభించాయి. 2001లో సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోగా ఎన్నికయ్యారు.

వయస్సు పెరిగిన కొద్దీ ఆయన కచేరీల సంఖ్య తగ్గినా సంగీతంపై ఆసక్తి, కొత్త ఆలోచనలు, సృజనాత్మకత తగ్గలేదు. భారతదేశంలోనే కాకుండా విదేశాలలోనూ కచేరీలు నిర్వహిస్తూ, శిష్యులను తీర్చిదిద్దుతూ, తన కృతులను పాడుతూ, కొత్త తరాలకు కర్ణాటక సంగీతంలోని విస్తృత అవకాశాలను పరిచయం చేస్తూ కొనసాగారు. సంగీతం, వాద్యం, స్వరకల్పన, లయ, సాహిత్యం, బోధన వంటి అనేక రంగాలను ఒకేసారి స్పృశించిన ఆయన వ్యక్తిత్వం క్రమంగా ఒక సంగీత విశ్వంగా మారింది.

2016 నవంబర్ 22న చెన్నైలో బాలమురళీకృష్ణ కన్నుమూశారు. ఎనభై ఆరు సంవత్సరాల జీవితంలో దాదాపు ఏడు దశాబ్దాల పాటు ఆయన సంగీత ప్రపంచంలో చురుకుగా కొనసాగారు. ఆయన మరణం కర్ణాటక సంగీతానికి ఒక మహత్తరమైన శకానికి ముగింపు పలికినట్లయింది. అయితే ఆయన స్వరాలు, కృతులు, తిల్లానాలు, కొత్త రాగాలు, శిష్య పరంపర, రికార్డింగులు, బోధనా సంప్రదాయం ద్వారా ఆయన సంగీత వారసత్వం నిరంతరం కొనసాగుతోంది.

బాలమురళీకృష్ణ జీవితాన్ని సమగ్రంగా పరిశీలిస్తే ఆయనను కేవలం ఒక గొప్ప గాయకుడిగా నిర్వచించడం సరిపోదు. ఆయన త్యాగరాజు సంగీత పరంపరలో పుట్టిన శాస్త్రీయ గాయకుడు మాత్రమే కాదు; ఆ పరంపరలోనే కొత్త సృజనకు మార్గం చూపిన వాగ్గేయకారుడు. ఆయనకు సంప్రదాయం ఒక గోడ కాదు, ఒక బలమైన పునాది. ఆ పునాదిపై నిలబడి కొత్త రాగాలను సృష్టించారు, 72 మేళకర్తలలో కృతులను రచించారు, తాళాలలో ప్రయోగాలు చేశారు, తిల్లానాలకు కొత్త సౌందర్యాన్ని ఇచ్చారు, అనేక భాషల్లో రచనలు చేశారు, వాద్య సంగీతాన్ని విస్తరించారు, శిష్యులను తీర్చిదిద్దారు. అందువల్ల మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ భారతీయ సంగీత చరిత్రలో ఒక మహాగాయకుడిగా మాత్రమే కాకుండా, సంప్రదాయాన్ని గౌరవిస్తూ దాని సరిహద్దులను సృజనాత్మకంగా విస్తరించిన మహాస్వరకర్తగా చిరస్థాయిగా నిలిచారు.